ভূপেন হাজৰিকা
| ভূপেন হাজৰিকা | |
|---|---|
| জন্ম | ৮ চেপ্তেম্বৰ ১৯২৬ |
| জন্মস্থান | শদিয়া |
| মৃত্যু | ৫ নৱেম্বৰ ২০১১ |
| মৃত্যুস্থান | মুম্বাই, মহাৰাষ্ট্ৰ, ভাৰত[1] |
| জাতীয়তা | ভাৰতীয় |
| পেশা | গীতিকাৰ, সুৰকাৰ, গায়ক আৰু চলচিত্ৰ নিৰ্মাতা আৰু পৰিচালক |
| দাম্পত্য সঙ্গী | প্ৰীয়ম হাজৰিকা (m. 1950–1963) |
| সহযোগী | কল্পনা লাজমী |
| সন্তান | তেজ ভূপেন হাজৰিকা |
| স্বাক্ষৰ | |
| ৱেবচাইট | আনুষ্ঠানিক ৱেবচাইট |
ড° ভূপেন হাজৰিকা(হিন্দী: भूपेन हाजोरिका, ইংৰাজী: Bhupen Hazarika)(১৯২৬-২০১১), অসম তথা ভাৰতৰ এজন বহুমুখী প্ৰতিভাসম্পন্ন শিল্পী। তেখেত একেধাৰে এজন সাহিত্যিক, গীতিকাৰ, সুৰকাৰ, গায়ক, চলচিত্ৰ নিৰ্মাতা আৰু পৰিচালক আছিল। কিছু সময়ৰ কাৰণে তেখেতে সংসদীয় ৰাজনীতিতো যোগদান কৰিছিল। অসম, পশ্চিমবংগ তথা ভাৰতৰ বাহিৰেও চুবুৰীয়া দেশ বাংলাদেশতো তেখেত এজন অত্যন্ত জনপ্ৰিয় শিল্পী।[2] উৎকৃষ্ট বিশ্বমানৰ অৱদানেৰে কলা-সংস্কৃতিৰ জগত চহকী কৰা ড° ভূপেন হাজৰিকা আছিল এজন বিশ্ব-নাগৰিক আৰু মানৱতাবাদী শিল্পী । অসমীয়া, বাংলা, হিন্দী, ইংৰাজী আদি বিভিন্ন ভাষাত তেখেতে সংগীত ৰচনা কৰিছিল আৰু কণ্ঠদান কৰিছিল। তেখেতৰ গানত সমসাময়িক সমাজ, সংস্কৃতি, ৰাজনীতি, দুৰ্নীতি আদি স্পষ্টভাবে প্ৰতিফলিত হোৱা দেখা যায়। তেখেতৰ কৰ্মৰাজীয়ে অসমৰ কলা-সংস্কৃতি জগতৰ প্ৰভূত উন্নয়ন সাধনৰ উপৰিও ভাৰত তথা বিশ্বদৰবাৰত প্ৰতিষ্ঠিত কৰাটো অৱদান আগবঢ়াই আহিছে। সংগীত, সাহিত্য, নাট্যকলা (performing arts(?)), চলচ্চিত্ৰ আদিৰ বিভিন্ন অধ্যয়নচক্ৰ তথা সাংস্কৃতিক উৎসৱত ভাগ লৈ বেলজিয়াম, কংগো, চমৰখন্দ, আমেৰিকা, ইউৰোপ, কানাডা, দক্ষিণ-পূৱ এচিয়া, জাপান, অষ্ট্ৰেলিয়া আদি ভ্ৰমণ কৰিছিল[3] । [4] [5] [6]
সূচী |
[সম্পাদনা কৰক] জীৱন
[সম্পাদনা কৰক] জন্ম আৰু পৰিয়াল
ড° ভূপেন হাজৰিকাৰ জন্ম ১৯২৬ চনৰ ৮ চেপ্তেম্বৰত, শদিয়াৰ এখন আদি গাঁৱত। পিতৃ নীলকান্ত হাজৰিকা আৰু মাতৃ শান্তিপ্ৰিয়া হাজৰিকা । তেওঁলোকৰ বাই ভনী সকলো মিলি মুঠ দহটা সন্তান আছিল। ড° হাজৰিকা পিতৃ মাতৃৰ প্ৰথম সন্তান । বাকী কেইগৰাকী হৈছে – অমৰ হাজৰিকা, প্ৰবীণ হাজৰিকা, সুদক্ষিণা শৰ্মা, নৃপেন হাজৰিকা, বলেন হাজৰিকা, কবিতা বৰুৱা, স্তুতি পেটেল, জয়ন্ত হাজৰিকা, সমৰ হাজৰিকা । ড° হাজৰিকাই তেওঁৰ সংগীতপ্ৰাণ মনটো শৈশৱতে ঘৰখনৰ পৰিবেশৰ পৰা লাভ কৰিছিল । তেওঁৰ পিতাক শিক্ষক, ধুবুৰী বিদ্যালয়সমূহৰ উপ-পৰিদৰ্শক পিছত তেজপুৰলৈ মাটিৰ হাকিম হৈ আহে ।
১৯৫০ চনত নিউয়ৰ্কত ড° হাজৰিকা উগাণ্ডাৰ এটা গুজৰাটী পৰিয়ালৰ ছোৱালী প্ৰিয়ম্বদা পেটেলৰ[7] লগত বিবাহ পাশত আবদ্ধ হয় । ১৯৫২ চনত তেওঁলোকৰ একমাত্ৰ পুত্ৰ সন্তান তেজ হাজৰিকাৰ জন্ম হয়। ১৯৬৩ চনত তেওঁলোকৰ বিচ্ছেদ হয়[8][9] ড: হাজৰিকাৰ মৃত্যুৰ সময়ত প্ৰিয়ম্বদা পেটেল অ'টাৱাত আছিল।[10] ।
পৰবৰ্তীকালত ড° হাজৰিকাৰ "ৰুদালি", "দমন", "এক পল" আদি খ্যাত চলচিত্ৰ পৰিচালিকা কল্পনা লাজমীৰ লগত মধুৰ সম্পৰ্ক গঢ়ি উঠে আৰু মুম্বাইত তেওঁলোক থাকিবলৈ লয় ।[11]
[সম্পাদনা কৰক] শিক্ষা
ড° হাজৰিকাই ধুবুৰী, গুৱাহাটী আৰু তেজপুৰত স্কুলীয়া শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল। গুৱাহাটীৰ ভৰলুমুখৰ প্ৰাথমিক বিদ্যালয়ৰ পৰা প্ৰাথমিক শিক্ষা গ্ৰহণ কৰে| তেজপুৰ চৰকাৰী উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয়ৰ পৰা ১৯৪০ চনত প্ৰৱেশিকা পৰীক্ষা, ১৯৪২ চনত কটন কলেজৰ পৰা ইন্টাৰমেডিয়েট (কলা বিভাগ), ১৯৪৪ চনত বেনাৰচ হিন্দু বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা স্নাতক আৰু ১৯৪৬ চনত ৰাজনীতি বিজ্ঞানত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে[12] । Role of Mass Communication in India’s Adult Education বিষয়ত অধ্যয়ন কৰি কলম্বিয়া বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা ‘ডক্টৰেট’ উপাধি লাভ কৰে । তেখেতে চিকাগো বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা শৈক্ষিক প্ৰকল্পত সহায়ৰ কাৰণে চলচিত্ৰৰ ভূমিকা অধ্যয়নৰ বাবে লিছ্ল ফেল'শ্বিপ লাভ কৰিছিল।[13]
[সম্পাদনা কৰক] কৰ্মজীৱন
ড° হাজৰিকাই কিছুদিন বি বৰুৱা কলেজ আৰু গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ত অধ্যাপনা কৰিছিল । ১৯৪৮ চনত গুৱাহাটী অনাতাঁৰ কেন্দ্ৰ প্ৰতিষ্ঠা হোৱাত, উক্ত অনুষ্ঠানৰ সৈতে তেওঁ জড়িত হৈছিল। ১৯৬৭ চনৰপৰা ১৯৭২ চনলৈ ভূপেন হাজৰিকা অসম বিধান সভাৰ সদস্য আছিল।[14] নাওবৈচা সমষ্টিৰপৰা তেখেতে বিধায়ক নিৰ্বাচিত হৈছিল। বিধায়ক হৈ থকাৰ সময়ত তেখেতে এটা ফিল্ম ষ্টুডিঅ', এটা আৰ্ট গেলাৰী আৰু এটা জাতীয় নাট্যশালা গঢ়াৰ বাবে তেখেতে যুঁজ দিছিল।[15] তেখেতে কাৰ্য্যনিবাহ কৰা অন্য পদ হ'ল:[16]
- চেয়াৰমেন, এপেলেট বডী অব চেন্ট্ৰেল ব'ৰ্ড অব ফিল্ম চেঞ্চৰচ, ভাৰত চৰকাৰ, ১৯৯০ ৰ পৰা আৰম্ভ কৰি ৯ বছৰ।
- মেম্বাৰ, স্ক্ৰীপ্ট কমিটি অব নেশ্যনেল ফিল্ম ডেভেলপমেন্ট কৰ্প'ৰেশ্যন, ইষ্টাৰ্ণ ইণ্ডিয়া।
- ডাইৰেক্টৰ, নেশ্যনেল লেভেল অন দা ব'ৰ্ড অব ডাইৰেক্টৰচ অব নেশ্যনেল ফিল্ম ডেভেলপমেন্ট কৰ্প'ৰেশ্যন, ভাৰত চৰকাৰ।
- এক্জিকিউটিভ কাউন্সীল মেম্বাৰ, চিল্ড্ৰেন্স ফিল্ম চ'চাইটী।
- মেম্বাৰ, ব'ৰ্ড অব ট্ৰাষ্টীজ, পুৱৰ আৰ্টিষ্টছ ৱেলফেয়াৰ ফাণ্ড, ভাৰত চৰকাৰ।
- চেয়াৰমেন, জুৰী অব দা নেশ্যনেল ফিল্ম এৱাৰ্ডচ, ১৯৮৫।
- জুৰী মেম্বাৰ, জুৰী অব দা নেশ্যনেল ফিল্ম এৱাৰ্ডচ, ১৯৫৮-ৰ পৰা ১৯৯০ লৈকে কেইবাবাৰো।
- মেম্বাৰ, পি চি জোশী কমিটী। এই কমিটি ভাৰত চৰকাৰৰ তথ্য মন্ত্ৰালয়ে টেলিভিশ্যন কাৰ্য্যক্ৰমৰ সহায়ত একবিংশ শতিকাত ভাৰতত চফ্টৱেৰ প্ৰগ্ৰেমিংত প্ৰোৎসাহ দিয়াৰ উদ্দেশ্যে অনুসন্ধান কৰিবলৈ নিয়োগ কৰিছিল।
- মেম্বাৰ, ফিল্ম এণ্ড টেলিভিশ্যন ইন্সটিটিউটৰ পলীচি মেকিং বডী, ভাৰত চৰকাৰ।
[সম্পাদনা কৰক] মৃত্যু
কিডনীৰ সমস্যা আৰু আনুসংগিক জটিলতাত ভুগি থকা ড° হাজৰিকাই ৫ নৱেম্বৰ ২০১১ চন মুম্বাইৰ কোকিলাবেন ধীৰুভাই আম্বানী চিকিৎসালয়ত ইহলীলা সম্বৰণ কৰে। মৃত্যুৰ সময়ত তেখেতৰ বয়স আছিল ৮৫ বছৰ।
জীৱনৰ শেষ কালচোৱাত তেখেত ঘনিষ্ঠ বান্ধৱী, চলচিত্ৰ পৰিচালিকা কল্পনা লাজমীৰ তত্বাবধানত আছিল। [17][18][19]
[সম্পাদনা কৰক] শিল্প আৰু সাহিত্য
পাঁচবছৰ বয়সতে কটন কলেজিয়েট হাইস্কুলত গীত গাই ভূপেন হাজৰিকাই সাহিত্যৰথী লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱাৰ আশীৰ্বাদ লাভ কৰিছিল।[20] ড° হাজৰিকাৰ প্ৰকৃত শিল্পী জীৱনৰ আৰম্ভণি হয় তেজপুৰত। তেজপুৰত থকা সময়ত তেওঁ অসমীয়া সাংস্কৃতিক জগতৰ বাটকটীয়া শিল্পী ৰূপকোঁৱৰ জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালা, কলাগুৰু বিষ্ণুপ্ৰসাদ ৰাভা আৰু নটসূৰ্য ফণী শৰ্মাৰ সান্নিধ্যৰে অনুপ্ৰাণিত হৈছিল। ১৯৩৬ চনত তেওঁলোকেই দহবছৰীয়া ভূপেন হাজৰিকাক কলিকতালৈ নি চেনোলা মিউজিকেল প্ৰডাক্ট কোম্পানীত 'শোণিত কুঁৱৰী' আৰু 'জয়মতী' নাটক দুখনৰ গীত বাণীবদ্ধ কৰায়[20]। একে সময়তে বিষ্ণু ৰাভাই স্বৰচিত "উলাহতে নাচিবাগি হ'লি বিয়াকুল" আৰু "কাষতে কলচী লৈ" গীত দুটিও বানীবদ্ধ কৰোৱায়। ১৯৩৯ চনত জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালাৰ ইন্দ্ৰমালতী ছবিৰ নেপথ্য গায়ক হিচাবে প্ৰচুৰ জনপ্ৰিয়তা অৰ্জন কৰে। ১৯৫৫ চনত দিল্লী অনুষ্ঠিত আন্তঃবিশ্ববিদ্যালয় যুৱ মহোৎসৱত ভূপেন হাজৰিকাৰ নেতৃত্বত গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ে শ্ৰেষ্ঠ প্ৰতিযোগীৰ সন্মান অধিকাৰ কৰে[20]।
ড° ভূপেন হাজৰিকা আন্তৰাষ্ট্ৰীয় খ্যাতিসম্পন্ন শিল্পী পল ৰবচনৰ দ্বাৰা যথেষ্ট অনুপ্ৰাণিত হৈছিল। পল ৰবচনৰ "Old man river"[21][22]-ৰ অৱলম্বনতে তেখেতে তেখেতৰ "বিস্তীৰ্ণ পাৰৰে"[23] গানটো ৰচনা কৰে। পাছত ইয়াৰ বাংলা আৰু হিন্দী অনুবাদো প্ৰকাশ কৰা হয়।
সাহিত্যৰ ক্ষেত্ৰলৈও ভূপেন হাজৰিকাৰ যঠেষ্ট অৱদান আছে। তেখেতৰ বেছিভাগ গান তেখেতে নিজে ৰচনা কৰা। কলম্বিয়া ইউনিভাৰছিটিত থকা সময়ত তেখেত "নিউ ইণ্ডিয়া" পত্ৰিকাৰ ১৪৯-১৫০ সংখ্যাৰ সম্পাদক আছিল। ১৯৬৫ চনত তেখেত কলা বিষয়ক "গতি" আলোচনীৰ চাৰিটা খণ্ড, ১৯৭০ চনত ক্ষুদ্ৰ আলোচনী "বিন্দু" ৰ আঠটা খণ্ড, ১৯৬৫ আৰু ১৯৮০ চনৰ ভিতৰত মাহেকীয়া আলোচনী "আমাৰ প্ৰতিনিধি", আৰু ১৯৮৩ ৰ পৰা ১৯৯০ চনৰ ভিতৰত পষেকীয়া আলোচনী "প্ৰতিধ্বনি"ৰ সম্পাদক আছিল।
শিশুৰ বাবেও ভূপেন হাজৰিকাই "ভূপেন মামাৰ গীতে মাতে অ, আ, ক, খ" নামৰ অসমীয়া আখৰ-চিনাকিৰ এখন জনপ্ৰিয় পুথি লিখিছিল[উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন]।
অসম সাহিত্য সভাই ২০০৮ চনৰ ৮ ফেব্ৰুৱাৰীত হাজৰিকাৰ সাহিত্যকৰ্মৰ বাবে "সাহিত্যাচাৰ্য" উপাধি প্ৰদান কৰে। [24] [25] [26] [27] [28] [29] [30]
[সম্পাদনা কৰক] চলচ্চিত্ৰপঞ্জী
[সম্পাদনা কৰক] পৰিচালিত চলচিত্ৰ
| ছবিৰ নাম! | বৰ্ষ! | ভাষা! | টোকা |
|---|---|---|---|
| এৰা বাটৰ সুৰ | ১৯৫৬ | অসমীয়া | |
| মাহুত বন্ধুৰে | ১৯৫৮ | বাংলা | |
| শকুন্তলা | ১৯৬১ | অসমীয়া | |
| প্ৰতিধ্বনি | ১৯৬৪ | অসমীয়া | |
| প্ৰতিধ্বনি | ১৯৬৪ | অসমীয়া | |
| লটি-ঘটি | ১৯৬৬ | অসমীয়া | |
| চিক্-মিক্ বিজুলী | ১৯৬৯ | অসমীয়া | |
| ফৰ হুম দ্য ছানৰাইজ | ১৯৭৪ | তথ্যচিত্ৰ | |
| এমুঠি চাউলৰ কাহিনী | ১৯৭৪ | অসমীয়া | তথ্যচিত্ৰ |
| ৰূপকোঁৱৰ জ্যোতিপ্ৰসাদ আৰু জয়মতী | ১৯৭৬ | অসমীয়া | তথ্যচিত্ৰ |
| থ্ৰ’ মেলডী এণ্ড ৰীডম | ১৯৭৭ | তথ্যচিত্ৰ | |
| মেৰা ধৰম মেৰী মা | ১৯৭৭ | হিন্দী | |
| মন প্ৰজাপতি | ১৯৭৯ | অসমীয়া | |
| এলং দ্য ৰীভাৰ ব্ৰহ্মপুত্ৰ | ১৯৮১ | তথ্যচিত্ৰ | |
| চিৰাজ | ১৯৮৮ | অসমীয়া | |
| মিৰি-জীয়ৰী | ১৯৮৯ | অসমীয়া | টেলিফিল্ম |
| গিম্পছেছ অৱ দ্য মিষ্টী ইষ্ট | ১৯৯৬ | তথ্যচিত্ৰ |
[সম্পাদনা কৰক] সংগীত পৰিচালক হিচাপে অসমীয়া চলচিত্ৰ
| ছবিৰ নাম! | পৰিচালক! | বৰ্ষ! | টোকা |
|---|---|---|---|
| চিৰাজ | ফনী শৰ্মা | ১৯৪৮ | সঙ্গীত পৰিচালক বিষ্ণুপ্ৰসাদ ৰাভা; সহকাৰী সংগীত পৰিচালক ভূপেন হাজৰিকা। |
| সতী বেউলা | সুনীল গংগোপাধ্যায় | ১৯৪৮ | |
| পিয়লি ফুকন | ফণী শৰ্মা | ১৯৫৫ | |
| ধুমুহা | ফনী শৰ্মা | ১৯৫৭ | |
| কেঁচা সোণ | ফণী শৰ্মা | ১৯৫৯ | |
| পুৱতিনিশাৰ সপোন | ফণী শৰ্মা | ১৯৫৯ | |
| মণিৰাম দেৱান | সৰ্বেশ্বৰ চক্ৰৱৰ্তী | ১৯৬৩ | |
| প্ৰতিধ্বনি | "" | ১৯৬৪ | |
| ভাগ্য (অসমীয়া ডাবিং চিনেমা) | তাৰাচাঁদ বৰজাত্য | ১৯৬৩ | সঙ্গীত পৰিচালক লক্ষ্মীকান্ত-প্যাৰেলাল। গীতৰ অসমীয়া ৰূপান্তৰ ভূপেন হাজৰিকাৰ। |
| লটিঘটি | ... | ১৯৬৬ | |
| চামেলী মেমচাব | আব্দুল মজিদ | ১৯৭৫ | শ্ৰেষ্ঠ সঙ্গীত পৰিচালকৰ ৰাষ্ট্ৰীয় বঁটাপ্ৰাপ্ত |
| খোজ | পুলক গগৈ | ১৯৭৫ | |
| কাঁচঘৰ | আব্দুল মজিদ | ১৯৭৫ | |
| পলাশৰ ৰং | জীৱন বৰা | ১৯৭৬ | |
| বনহংস | আব্দুল মজিদ | ১৯৭৭ | |
| বনজুই | আব্দুল মজিদ | ১৯৭৮ | |
| অকণ | গৌৰী বৰ্মন | ১৯৮০ | |
| অপৰূপা | জাহ্নু বৰুৱা | ১৯৮৩ | |
| অংগীকাৰ | প্ৰবীণ বৰা | ১৯৮৫ | |
| যুগে যুগে সংগ্ৰাম | গৌৰী বৰ্মন | ১৯৮৬ | |
| সংকল্প | হেম বৰা | ১৯৮৬ | |
| মা | ভৱেন দাস | ১৯৮৬ | |
| প্ৰতিশোধ | অনিল মিত্ৰ | ১৯৮৭ | |
| চিৰাজ | ভূপেন হাজৰিকা | ১৯৮৮ | প্ৰথম অসমীয়া ৰি-মেক চিনেমা |
| পানী | প্ৰফুল্ল শইকীয়া | ১৯৯০ | |
| মিৰি জীয়ৰী | "" | ১৯৯০ | দূৰদৰ্শন প্ৰযোজনাৰ |
| প্ৰিয়জন | ৱাইছকুৰ্ণী বৰা | ১৯৯৩ | |
| অশান্ত প্ৰহৰ | শিৱপ্ৰসাদ ঠাকুৰ | ১৯৯৪ | |
| সতী ৰাধিকা | অঞ্জলি দাস | ২০০৪ | চুটি কাহিনী চিত্ৰ |
[সম্পাদনা কৰক] সংগীত পৰিচালক হিচাপে হিন্দী চলচিত্ৰ
| ছবিৰ নাম! | পৰিচালক! | বৰ্ষ! | টোকা |
|---|---|---|---|
| আৰোপ | আত্মাৰাম | ১৯৭৩ | |
| অপেক্ষা | জাহ্নু বৰুৱা | ১৯৮৪ | |
| এক পল | কল্পনা লাজমী | ১৯৮৬ | |
| ৰুদালী | কল্পনা লাজমী | ১৯৯২ | |
| দৰমিয়া | কল্পনা লাজমী | ১৯৯৭ | |
| মিল গেয়া মঞ্জিল মুঝে | লেখ টেণ্ডন | ১৯৯৭ | |
| সাজ[31] | সাই পাৰাঞ্জাপে | ১৯৯৭ | |
| দমন | কল্পনা লাজমী | ২০০০ | |
| গজগামিনী | এম এফ হুছেইন | ২০০১ | |
| কিউ | কল্পনা লজমী | ২০০৩ | |
| চিংগাৰ | কল্পনা লাজমী | ২০০৬ |
[সম্পাদনা কৰক] সংগীত পৰিচালক হিচাপে বাংলা চলচিত্ৰ
| ছবিৰ নাম! | বৰ্ষ! | পৰিচালক! | টোকা |
|---|---|---|---|
| জীবন তৃষ্ণা | অসিত সেন | ১৯৫৭ | |
| কড়ি ও কোমল | অসিত সেন | ১৯৫৭ | |
| জোনাকিৰ আলো | অসিত সেন | ১৯৫৮ | |
| দুই বেচেৰা | “” | ১৯৭৬ | |
| এখানে পিঞ্জৰ | “” | ১৯৭১ | |
| দম্পতি | “” | ১৯৭৬ | |
| মহুয়া | “” | ১৯৭৭ | |
| সীমনা পেৰিয়ে | আলমগীৰ কবিৰ | ১৯৭৬ | |
| নাগিনী কন্যাৰ কাহিনী | “” | ১৯৭৯ | |
| কালী সিঁদূৰ | “” | ১৯৮৪ | |
| কোমল আন্ধাৰ | “” | “” |
[সম্পাদনা কৰক] সংগীত পৰিচালক হিচাপে আন ভাষাৰ চলচিত্ৰ
[সম্পাদনা কৰক] গ্ৰন্থপঞ্জী
| গ্ৰন্থৰ নাম! | বৰ্ষ! | বিষয়! | |
|---|---|---|---|
| সুন্দৰৰ ন দিগন্ত | ১৯৬৭ | প্ৰবন্ধ | |
| সুন্দৰৰ সৰু-বৰ আলিয়েদি | ১৯৮০ | প্ৰবন্ধ | |
| সময়ৰ পখী ঘোঁৰাত উঠি | ১৯৮১ | প্ৰবন্ধ | |
| সহস্ৰজনে মোক প্ৰশ্ন কৰে | ১৯৮৩ | প্ৰবন্ধ | |
| কৃষ্টিৰ পথাৰে পথাৰে | ১৯৯৩ | প্ৰবন্ধ | |
| জ্যোতি ককাইদেউ | ১৯৯৩ | প্ৰবন্ধ | |
| বিষ্ণু ককাইদেউ | ১৯৯৩ | প্ৰবন্ধ | |
| ব’হাগ মাঁথো এটি ঋতু নহয় | ১৯৯৩ | প্ৰবন্ধ | |
| বহ্নিমান লুইতৰ পাৰে পাৰে | ১৯৯৩ | প্ৰবন্ধ | |
| নন্দনতত্বৰ কৰ্মীসকল | ১৯৯৩ | প্ৰবন্ধ | |
| সোঁৱৰণী মোৰ ৰঙালী জীৱনৰ | ১৯৯৩ | প্ৰবন্ধ | |
| সম্পাদকীয় | ১৯৯৩ | প্ৰবন্ধ | |
| মোৰ দেশঃ মোৰ মনৰ কথা | ১৯৯৩ | প্ৰবন্ধ | |
| প্ৰসংগ সুন্দৰৰ | ২০০৬ | প্ৰবন্ধ | |
| জিলিকাব লুইতৰে পাৰ | ১৯৫৫ | গীত সংকলন | |
| সংগ্ৰাম লগ্নে আজি | ১৯৬২ | গীত সংকলন | |
| আগলি বাঁহৰে লাহৰি গগনা | ১৯৬৮ | গীত সংকলন | |
| বহ্নিমান ব্ৰহ্মপুত্ৰ | ১৯৮০ | গীত সংকলন | |
| গীতাৱলী | ১৯৯৩ | গীত সংকলন | |
| দিহিঙে-দিপাঙে | ১৯৭৬ | ভ্ৰমণ কাহিনী | |
| মই এটি যাযাবৰ | ১৯৯৩ | ভ্ৰমণ কাহিনী | |
| ভূপেন মামাৰ গীতে-মাতে অ-আ ক-খ | ১৯৭৬ | শিশুগ্ৰন্থ |
[সম্পাদনা কৰক] বঁটা আৰু কৃতিত্ব
- ১৯৬১ চনত ড° হাজৰিকাই নিৰ্মাণ কৰা ‘শকুন্তলা’ ছবিখনে ৰাষ্ট্ৰপতি পদক লাভ কৰে ।
- ১৯৬৪ চনত ড° হাজৰিকাই নিৰ্মাণ কৰা ‘প্ৰতিধ্বনি’ ছবিখনে ৰাষ্ট্ৰপতি পদক লাভ কৰে । এই ছবিখন ফ্ৰাঞ্চৰ আন্তৰ্জাতিক চলচিত্ৰ মহোত্সৱলৈ আমন্ত্ৰিত হৈছিল ।
- ১৯৬৬ চনত ড° হাজৰিকাই নিৰ্মাণ কৰা ‘লটি-ঘটি’ প্ৰথম অসমীয়া ব্যংগ চলচিত্ৰখনৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰপতি পদক লাভ কৰে।
- ১৯৭৬ চনত আব্দুল মজিদৰ পৰিচালিত ‘চামেলী মেম চাব’ৰ সংগীত পৰিচালনাৰ বাবে বছৰটোৰ সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালকৰ সন্মান লাভ কৰে । এই সংগীতৰ বাবে তেওঁক ৰাষ্ট্ৰপতিয়ে ‘ৰজত কমল বঁটা’ আৰু নগদ দহ হেজাৰ টকাৰে সন্মান যাচে।
- ১৯৭৮ চনত দুখন অসমীয়া গানৰ বিশেষ ৰেকৰ্ড প্ৰকাশ কৰাৰ উপৰিও তেওঁ ‘আমি এক যাযাবৰ’ বুলি আঠোটা বাঙালী গীতৰ এল পি ৰেকৰ্ড এইছ এম ভি ৰ পৰা এখন এম্বেচেদৰ আৰু এখন সোণৰ ৰেকৰ্ড লাভ কৰে।
- ১৯৭৭ চনত পশ্চিম বংগৰ ‘বাংলা চলচিত্ৰ পুৰস্কাৰ সমিতি’ এ ‘দম্পতি’ ছবিখনৰ বাবে বছৰটোৰ শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালকৰ যাচিছিল ।
- ১৯৭৭ চনত পদ্মশ্ৰী বঁটা লাভ কৰে।
- ১৯৭৮ চনত ‘সীমনা পেৰিয়ে’ৰ সংগীত পৰিচালনাৰ কাৰণে ‘বাংলাদেশ ফিল্ম ইণ্ডাষ্টিজ’ৰ তৰফৰ পৰা বছৰৰ শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালকৰূপে সন্মানিত হৈছিল ।
- ১৯৭৬ চনৰ ২৬ জানুৱাৰীত অৰুণাচল চৰকাৰে তেওঁক ‘মেৰা ধৰম মেৰি মা’ নামৰ হিন্দী ছবি নিৰ্মাণ কৰাৰ বাবে সম্বৰ্দ্ধনা জনাই সোণৰ পদক উপহাৰ দিছিল ।
- মহুৱা সুন্দৰী নাটকৰ শ্ৰেষ্ঠ লোকসংগীত শিল্পী বঁটা (১৯৭৯)
- ১৯৯৩ চনৰ ৪, ৫, ৬ আৰু ৭ ফেব্ৰুৱাৰীত মৰি গাওঁত অনুষ্ঠিত হোৱা অসম সাহিত্য সভাৰ ঊনষাঠিতম অধিবেশনৰ সভাপতিৰ আসন শোৱনি কৰিছিল ।
- ১৯৮৭ চনত অসম চৰকাৰৰ পৰা শংকৰদেৱ বঁটা লাভ কৰে।
- ১৯৮৭ চনত সংগীত নাটক একাডেমী বঁটা লাভ কৰে।
- ১৯৮৭ চনত ইন্দিৰা গান্ধী স্মৃতি বঁটা লাভ কৰে।
- ১৯৯৩ চনত শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালকৰ ৰাষ্ট্ৰীয় বঁটা লাভ কৰে।
- ১৯৯৩ চনত ড° হাজৰিকাক ১৯৯২ চনৰ বাবে ভাৰতৰ চলচিত্ৰ জগতৰ সৰ্বোচ্চ সন্মান ‘দাদা চাহেব ফাল্কে বঁটা’ সেই সময়ৰ ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰপতি ড° শংকৰ দেৱাল শৰ্মাই প্ৰদান কৰে।
- ২০০১ চনত পদ্মভূষণ বঁটা লাভ কৰে।
- ২০০১ চনত মধ্যপ্ৰদেশ চৰকাৰৰ পৰা লতা মংগেশকাৰ বঁটা লাভ কৰে।
- ২০০৮ চনত অসম সাহিত্য সভাৰ পৰা সাহিত্যচাৰ্য সন্মান লাভ কৰে।
- ২০০৯ অসম চৰকাৰৰ পৰা অসম ৰত্ন বঁটা লাভ কৰে।
- ২০১২ চনত মৰোণোত্তৰভাৱে ভাৰত চৰকাৰৰ দ্বিতীয় সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান পদ্মবিভূষণৰে সন্মানিত হয়।
[সম্পাদনা কৰক] গেলেৰী
[সম্পাদনা কৰক] তথ্য সংঘ্ৰহ
- ↑ "Acclaimed singer Bhupen Hazarika dies at 85". CNN-IBN. 5 November 2011. http://ibnlive.in.com/news/acclaimed-singer-bhupen-hazarika-dies-at-85/199577-8-66.html. Retrieved 5 November 2011.
- ↑ (November 8, 2011). "Bangladesh Foreign Minister pays tributes to Hazarika". Hindu The Hindu. (Web link). সংগ্ৰহ কৰা হৈছে: April 24, 2012.
- ↑ http://bhupenhazarika.com/bio/index.php
- ↑ https://apps.facebook.com/theguardian/world/2011/nov/06/bhupen-hazarika (৮/৯/২০১১)
- ↑ http://www.dnaindia.com/india/report_assam-rises-in-respect-of-bhupen-hazarika_1609104
- ↑ http://www.newsbullet.in/movies/25-more/20820-bhupen-hazarika-the-bard-of-brahmaputra
- ↑ http://manipurhub.com/ne-news/assam-news/dr-bhupen-hazarika-life-of-a-genius/
- ↑ http://manipurhub.com/ne-news/assam-news/dr-bhupen-hazarika-life-of-a-genius/
- ↑ http://entertainment.oneindia.in/music/indian/2011/bhupen-hazarika-tribute-remembered-songs-071111.html
- ↑ http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=nov0911/at06
- ↑ http://www.bhupenhazarika.com/wordpress/?p=22#comment-6582
- ↑ http://manipurhub.com/ne-news/assam-news/dr-bhupen-hazarika-life-of-a-genius/
- ↑ http://www.bhupenhazarika.com/bio/index.php
- ↑ Assam Legislative Assembly - MLA 1967-72, অসম বিধান সভাৰ চৰকাৰী ৱেবছাইট, আহৰণ কৰা তাৰিখ: ০৫-০৪-২০১২
- ↑ ভূপেন হাজৰিকা, মই বিধান সভাৰ সদস্য কিয় হৈছিলোঁ?, শিল্পীৰ পৃথিৱীৰ ভূপেন হাজৰিকা (সম্পাদনা: হেমচন্দ্ৰ বৰা), তৃত্বীয় প্ৰকাশ, নৱেম্বৰ, ২০১১ পৃষ্ঠা: ১৪
- ↑ http://www.bhupenhazarika.com/wordpress/?p=5
- ↑ http://ibnlive.in.com/blogs/rituparnachatterjee/2802/62880/kalpana-lajmibhupen-hazarika-a-40yearold-love-story.html
- ↑ http://www.deccanchronicle.com/channels/nation/northeast/hazarika-funeral-put-fans-keep-pouring-063
- ↑ http://movies.ndtv.com/movie_story.aspx?Section=Movies&ID=ENTEN20110187485&subcatg=MOVIESINDIA&keyword=music&nid=147290
- ↑ 20.0 20.1 20.2 কুৰি শতিকাৰ কুৰিজন বিশিষ্ট অসমীয়া; সম্পাদনা:প্ৰণতি গোস্বামী শৰ্মা, অনিল শৰ্মা, জাৰ্নাল এম্পৰিয়াম; ১৯৯৯
- ↑ http://www.youtube.com/watch?v=eh9WayN7R-s
- ↑ http://www.lyricsfreak.com/f/frank+sinatra/ol+man+river_20055702.html
- ↑ http://www.youtube.com/watch?v=SnwGyTMKT6U
- ↑ http://books.google.co.in/books?id=oP4vH-4oSEcC&pg=PA165&lpg=PA165&dq=amar+pratinidhi&source=bl&ots=PMQqVR2wmd&sig=6rA4PxaWxlFcVU2SgmizGNm3v98&hl=en&ei=bQK-TpjKLMforAf84InsAQ&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=6&ved=0CDYQ6AEwBQ#v=onepage&q=amar%20pratinidhi&f=false
- ↑ http://www.vigyanprasar.gov.in/dream/february99/febvpnews.htm
- ↑ http://onlinesivasagar.com/music/bhupen-hazarika.html
- ↑ http://manipurhub.com/ne-news/assam-news/dr-bhupen-hazarika-life-of-a-genius/
- ↑ http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=nov1211/at08
- ↑ http://bhupenhazarika-news.blogspot.com/2008/07/one-editorial-of-amar-pratinidhi-oct.html
- ↑ http://ratimohannath.blogspot.com/
- ↑ http://www.imdb.com/title/tt0122233/fullcredits#cast date:05-03-2012 'Saaj' cast and credit in IMDB
[সম্পাদনা কৰক] বাহ্যিক সংযোগ
- আনুষ্ঠানিক ৱেবচাইট
- ড° ভূপেন হাজৰিকাৰ চিত্ৰকলা: এক আলোকপাত, আমি অসমীয়া ৱেবছাইট|
- বিপুলজ্যোতি ডট ইনত থকা ভূপেন হাজৰিকাৰ বিস্তৃত তথ্য
- The Golden Voice of Bhupen Hazarika
- The song of Bhupen Hazarika, The Times of India, 07/11/2011]
- About Bhupen Hazarika 07/11/2011
- Bloomberg, 09/11/2011
- The Hindu, 09/11/2011