অভিস্ৰৱন

অভিস্ৰৱন (/ɒzˈmoʊsɪs/, US also /ɒs-/)^[1]আস্ৰৱন (en:Osmosis) হৈছে নিবাচক-ভেদ্য পৰ্দাৰ মাজেৰে দ্ৰাৱক(en:Solvent) অণুবোৰৰ স্বতঃস্ফূৰ্ত নিট চলাচল বা বিস্তৰণ, উচ্চ জল বিভৱ(en:Water potential)ৰ অঞ্চলৰ পৰা (কম দ্ৰাৱ্য ঘনত্বৰ অঞ্চল) নিম্ন জল বিভৱৰ অঞ্চললৈ (উচ্চ দ্ৰাৱ্য ঘনত্বৰ (en:Solution (chemistry)) অঞ্চল),^[2] যিটো দিশে দুয়োফালৰ দ্ৰাৱ্য ঘনত্ব সমান কৰাৰ প্ৰৱণতা থাকে।^[3]^[4]^[5] ইয়াক এটা ভৌতিক প্ৰক্ৰিয়া বৰ্ণনা কৰিবলৈও ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি য'ত যিকোনো দ্ৰাৱক নিবাচক ভেদ্য পৰ্দাৰ (দ্ৰাৱকৰ বাবে ভেদ্য, কিন্তু দ্ৰাৱ্যৰ বাবে নহয়) মাজেৰে বিভিন্ন ঘনত্বৰ দুটা দ্ৰৱণক পৃথক কৰি গতি কৰে।^[6]^[7] অভিস্ৰৱনে কাৰ্য কৰাব পাৰে।^[8] অভিস্ৰৱনিক চাপ হৈছে পৰ্দাৰ মাজেৰে দ্ৰাৱকৰ নিট চলাচল প্ৰতিৰোধ কৰিবলৈ প্ৰয়োজনীয় বাহ্যিক চাপ হিচাপে সংজ্ঞায়িত কৰা হয়। অভিস্ৰৱনিক চাপ এটা সহযোগী গুণ, যাৰ অৰ্থ হৈছে অভিস্ৰৱনিক চাপ দ্ৰাৱ্যৰ ম’লাৰ ঘনত্বৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে কিন্তু ইয়াৰ পৰিচয়ৰ ওপৰত নহয়।

অভিস্ৰৱন জৈৱিক তন্ত্ৰত এটা অতিপ্ৰয়োজনীয় প্ৰক্ৰিয়া, কিয়নো জৈৱিক পৰ্দাবোৰ অৰ্ধভেদ্য। সাধাৰণতে, এই পৰ্দাবোৰ বৃহৎ আৰু মেৰুবিশিষ্ট অণুবোৰৰ বাবে অভেদ্য, যেনে আয়ন, প্ৰোটিন, আৰু পলিছেকাৰাইড, কিন্তু অ-মেৰুবিশিষ্ট বা জলবিৰোধী অণুবোৰৰ বাবে যেনে লিপিড আৰু সৰু অণুবোৰৰ বাবে যেনে অক্সিজেন, কাৰ্বন ডাই-অক্সাইড, নাইট্ৰোজেন, আৰু নাইট্ৰিক অক্সাইডৰ বাবে ভেদ্য। ভেদ্যতা দ্ৰৱণীয়তা, চাৰ্জ, বা ৰসায়ন, লগতে দ্ৰাৱ্যৰ আকাৰৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। জল অণুবোৰে প্লাজমা পৰ্দা, টোনোপ্লাষ্ট পৰ্দা (খালী কোষ) বা অঙ্গাণু পৰ্দাৰ মাজেৰে একুৱাপ্ৰিনৰ (সুবিধাজনক বিস্তৰণ আৰু আয়ন চেনেলৰ বাবে দায়বদ্ধ সেইবোৰৰ সদৃশ সৰু ট্ৰেনছমেমব্ৰেন প্ৰোটিন) মাজেৰে ফছফোলিপিড দ্বিস্তৰ বিস্তৰণ কৰি যাত্ৰা কৰে। অভিস্ৰৱনে প্ৰাথমিক মাধ্যম প্ৰদান কৰে যাৰ দ্বাৰা জল কোষৰ ভিতৰলৈ আৰু বাহিৰলৈ পৰিবাহিত হয়। এটা কোষৰ টাৰ্গৰ চাপ মূলতঃ কোষৰ অভ্যন্তৰ আৰু ইয়াৰ তুলনামূলকভাৱে হাইপোটনিক পৰিৱেশৰ মাজত কোষ পৰ্দাৰ ওপৰত অভিস্ৰৱনৰ দ্বাৰা বজাই ৰখা হয়।

ইতিহাস

প্ৰাচীন কালৰে পৰা কিছুমান প্ৰকাৰৰ অভিস্ৰৱনিক প্ৰবাহ পৰিলক্ষিত হৈছে, যেনে, মিচৰীয় পিৰামিড নিৰ্মাণত।^[9] জিন-এন্তোইন নলেটে ১৭৪৮ চনত প্ৰথমবাৰৰ বাবে অভিস্ৰৱনৰ পৰ্যবেক্ষণ নথিভুক্ত কৰিছিল।^[10]^{[টোকা 1]} "অভিস্ৰৱন" শব্দটো "এণ্ডোস্মোজ" আৰু "এক্সোস্মোজ" শব্দৰ পৰা আহিছে, যিবোৰ ফৰাচী চিকিৎসক ৰেনে জোৱাখিম হেনৰী ডুট্ৰোচেট (১৭৭৬–১৮৪৭)ৰ দ্বাৰা গ্ৰীক শব্দ ἔνδον (éndon "ভিতৰত"), ἔξω (éxō "বাহিৰ, বাহ্যিক"), আৰু ὠσμός (ōsmós "ঠেলি, প্ৰেৰণা")ৰ পৰা সৃষ্টি কৰা হৈছিল।^{[n 1]} ১৮৬৭ চনত, মৰিৎজ ট্ৰবেই অত্যন্ত নিৰ্বাচিত অৱক্ষেপণ পৰ্দা আৱিষ্কাৰ কৰিছিল, যিয়ে অভিস্ৰৱনিক প্ৰবাহ পৰিমাপৰ কলা আৰু কৌশল উন্নত কৰিছিল।^[9]

বৰ্ণনা

অভিস্ৰৱন হৈছে এটা অৰ্ধভেদ্য পৰ্দাৰ মাজেৰে দ্ৰাৱ্যৰ উচ্চ ঘনত্বৰ দিশে দ্ৰাৱকৰ চলাচল। জৈৱিক তন্ত্ৰত, দ্ৰাৱক সাধাৰণতে জল হয়, কিন্তু অভিস্ৰৱন অন্য তৰল, অতিক্ৰিটিকেল তৰল, আৰু আনকি গেছতো হ'ব পাৰে।^[11]^[12]

যেতিয়া এটা কোষ জলত নিমজ্জিত হয়, জল অণুবোৰে কোষ পৰ্দাৰ মাজেৰে কম দ্ৰাৱ্য ঘনত্বৰ অঞ্চলৰ পৰা উচ্চ দ্ৰাৱ্য ঘনত্বৰ অঞ্চললৈ পাৰ হয়। উদাহৰণস্বৰূপে, যদি কোষটো নিমখীয়া পানীত নিমজ্জিত হয়, জল অণুবোৰ কোষৰ পৰা বাহিৰলৈ গতি কৰে। যদি এটা কোষ মিঠা পানীত নিমজ্জিত হয়, জল অণুবোৰ কোষৰ ভিতৰলৈ গতি কৰে।

যেতিয়া পৰ্দাৰ দুয়োফালে শুদ্ধ জলৰ পৰিমাণ থাকে, জল অণুবোৰে প্ৰতিটো দিশত একে হাৰতে ভিতৰলৈ আৰু বাহিৰলৈ পাৰ হয়। পৰ্দাৰ মাজেৰে জলৰ কোনো নিট প্ৰবাহ নাথাকে।

আলুৰ টুকুৰা উচ্চ নিমখৰ দ্ৰৱণত যোগ কৰিলে অভিস্ৰৱন প্ৰদৰ্শন কৰিব পাৰি। আলুৰ ভিতৰৰ পৰা জল দ্ৰৱণলৈ গতি কৰে, যাৰ ফলত আলু সংকুচিত হয় আৰু ইয়াৰ 'টাৰ্গৰ চাপ' হেৰুৱায়। নিমখৰ দ্ৰৱণ যিমান ঘন হয়, আলুৰ টুকুৰাৰ আকাৰ আৰু ওজনৰ ক্ষতি সিমান বেছি হয়।

ৰাসায়নিক বাগিচাই অজৈৱিক ৰসায়নত অভিস্ৰৱনৰ প্ৰভাৱ প্ৰদৰ্শন কৰে।

কাৰ্যপ্ৰণালী

অভিস্ৰৱন চালিত কৰাৰ দায়বদ্ধ কাৰ্যপ্ৰণালী সাধাৰণতে জীৱবিজ্ঞান আৰু ৰসায়নৰ পাঠ্যপুথিত দ্ৰাৱ্যৰ দ্বাৰা জলৰ পাতলীকৰণ (পৰ্দাৰ উচ্চ দ্ৰাৱ্য ঘনত্বৰ ফালে জলৰ কম ঘনত্বৰ ফলত আৰু সেয়েহে ঘনত্বৰ গ্ৰেডিয়েণ্টৰ লগত জলৰ বিস্তৰণ) বা দ্ৰাৱ্যৰ জললৈ আকৰ্ষণ (পৰ্দাৰ উচ্চ দ্ৰাৱ্য ঘনত্বৰ ফালে কম মুক্ত জলৰ ফলত আৰু সেয়েহে দ্ৰাৱ্যৰ দিশে জলৰ নিট চলাচল) হিচাপে উপস্থাপন কৰা হৈছে। এই দুয়োটা ধাৰণাই চূড়ান্তভাৱে খণ্ডন কৰা হৈছে।

অভিস্ৰৱনৰ বিস্তৰণ আৰ্হিটো এই সত্যৰ দ্বাৰা অসহনীয় হৈ পৰিছে যে অভিস্ৰৱনে জলৰ উচ্চ ঘনত্বৰ দিশে পৰ্দাৰ মাজেৰে জল চালিত কৰিব পাৰে।^[13] "বন্ধা জল" আৰ্হিটো এই সত্যৰ দ্বাৰা খণ্ডন কৰা হৈছে যে অভিস্ৰৱন দ্ৰাৱ্য অণুবোৰৰ আকাৰৰ পৰা স্বতন্ত্ৰ—এটা সহযোগী গুণ^[14]—বা সিহঁত কিমান হাইড্ৰ'ফিলিক।

যান্ত্ৰিক বা তাপগতিবিদ্যা ব্যাখ্যা অবিহনে অভিস্ৰৱন বৰ্ণনা কৰা কঠিন, কিন্তু মূলতঃ দ্ৰাৱ্য আৰু জলৰ মাজত এটা পাৰস্পৰিক ক্ৰিয়া আছে যিয়ে অন্যথাই মুক্ত দ্ৰাৱ্য অণুবোৰে প্ৰয়োগ কৰিব পৰা চাপক প্ৰতিৰোধ কৰে। লক্ষ্য কৰিবলগীয়া এটা তথ্য হ'ল যে পৰিৱেশৰ পৰা তাপ যান্ত্ৰিক শক্তিলৈ ৰূপান্তৰিত হ'ব পাৰে (জল উত্থান)।

বহুতো তাপগতিবিদ্যা ব্যাখ্যা ৰাসায়নিক বিভৱৰ ধাৰণালৈ যায় আৰু দ্ৰৱণৰ ফালে থকা জলৰ ক্ৰিয়া উচ্চ চাপ আৰু দ্ৰাৱ্যৰ উপস্থিতিৰ বাবে শুদ্ধ জলতকৈ কেনেকৈ পৃথক হয় যিয়ে ৰাসায়নিক বিভৱ অপৰিৱৰ্তিত ৰাখিবলৈ প্ৰতিৰোধ কৰে। ভাইৰিয়েল উপপাদ্যে প্ৰদৰ্শন কৰে যে অণুবোৰৰ মাজৰ আকৰ্ষণ (জল আৰু দ্ৰাৱ্য) চাপ হ্ৰাস কৰে, আৰু এনেদৰে দ্ৰৱণত জল অণুবোৰে ইটোৱে সিটোৰ ওপৰত প্ৰয়োগ কৰা চাপ শুদ্ধ জলতকৈ কম, যিয়ে শুদ্ধ জলক দ্ৰৱণক "বলৱৎ" কৰিবলৈ অনুমতি দিয়ে যেতিয়ালৈকে চাপ সমতা নাপায়।^[14]

জীৱিত বস্তুত ভূমিকা

তেজৰ কোষৰ ওপৰত বিভিন্ন দ্ৰৱণৰ প্ৰভাৱ

লোহিত ৰক্তকণিকা (RBC)ৰ ওপৰত অভিস্ৰৱনিক চাপৰ মাইক্ৰ'গ্ৰাফ

বিভিন্ন পৰিৱেশত উদ্ভিদ কোষ।

অভিস্ৰৱনিক চাপ বহুতো উদ্ভিদত সহায়ৰ মুখ্য কাৰক। জলৰ অভিস্ৰৱনিক প্ৰৱেশে কোষ প্ৰাচীৰৰ বিপক্ষে প্ৰয়োগ কৰা টাৰ্গৰ চাপ বৃদ্ধি কৰে, যেতিয়ালৈকে ই অভিস্ৰৱনিক চাপৰ সমান নহয়, এটা স্থিতিশীল অৱস্থা সৃষ্টি কৰে।^[15]

যেতিয়া এটা উদ্ভিদ কোষ চাইট'প্লাজমৰ তুলনাত হাইপাৰট'নিক এটা দ্ৰৱণত স্থাপন কৰা হয়, জল কোষৰ পৰা বাহিৰলৈ গতি কৰে আৰু কোষটো সংকুচিত হয়। এনে কৰাৰ ফলত, কোষটো নিস্তেজ হৈ পৰে। চৰম ক্ষেত্ৰত, কোষটো প্লাজমোলাইজড হৈ পৰে – কোষ পৰ্দা কোষ প্ৰাচীৰৰ পৰা আঁতৰি যায় কাৰণ ইয়াৰ ওপৰত জলৰ চাপৰ অভাৱ।^[16]

যেতিয়া এটা উদ্ভিদ কোষ চাইট'প্লাজমৰ তুলনাত হাইপোট'নিক এটা দ্ৰৱণত স্থাপন কৰা হয়, জল কোষৰ ভিতৰলৈ গতি কৰে আৰু কোষটো ফুলি স্ফীত হৈ পৰে।^[15]

অভিস্ৰৱনে কোষ পৰ্দাৰ মাজেৰে জলৰ চলাচল সহজ কৰি মানুহৰ কোষতো এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে। এই প্ৰক্ৰিয়াটো উপযুক্ত কোষীয় হাইড্ৰেশ্যন বজাই ৰখাৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ, কিয়নো কোষবোৰ পানীশূন্যতা বা অতিৰিক্ত হাইড্ৰেশ্যনৰ প্ৰতি সংবেদনশীল হ'ব পাৰে। মানুহৰ কোষত, অভিস্ৰৱন জল আৰু দ্ৰাৱ্যৰ ভাৰসাম্য বজাই ৰাখিবলৈ অত্যাৱশ্যকীয়, যিয়ে সৰ্বোত্তম কোষীয় কাৰ্যপ্ৰণালী নিশ্চিত কৰে। অভিস্ৰৱনিক চাপৰ ভাৰসাম্যহীনতাই কোষীয় দুৰ্বলতাৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে, যিয়ে মানুহৰ কোষৰ স্বাস্থ্য আৰু অখণ্ডতা বজাই ৰখাত অভিস্ৰৱনৰ গুৰুত্ব প্ৰকাশ কৰে।^{[উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন]}

নিৰ্দিষ্ট পৰিৱেশত, অভিস্ৰৱন জীৱৰ বাবে ক্ষতিকাৰক হ'ব পাৰে। মিঠা পানী আৰু নিমখীয়া পানীৰ একুৱাৰিয়াম মাছ, উদাহৰণস্বৰূপে, যদি অনুপযুক্ত লৱণতাৰ পানীত ৰখা হয় তেন্তে দ্ৰুতগতিত মৃত্যুবৰণ কৰিব। জোঁক আৰু শামুকক হত্যা কৰিবলৈ টেবুল নিমখৰ অভিস্ৰৱনিক প্ৰভাৱ অভিস্ৰৱনে জীৱৰ ক্ষতি কৰিব পৰা আন এটা উদাহৰণ।^[16]

ধৰক এটা প্ৰাণী বা উদ্ভিদ কোষ জলত চেনি বা নিমখৰ দ্ৰৱণত স্থাপন কৰা হৈছে।

যদি মাধ্যমটো কোষৰ চাইট'প্লাজমৰ তুলনাত হাইপোট'নিক হয়, কোষটোৱে অভিস্ৰৱনৰ মাজেৰে জল লাভ কৰিব।
যদি মাধ্যমটো আইছ'ট'নিক হয়, কোষ পৰ্দাৰ মাজেৰে জলৰ কোনো নিট চলাচল নাথাকিব।
যদি মাধ্যমটো কোষৰ চাইট'প্লাজমৰ তুলনাত হাইপাৰট'নিক হয়, কোষটোৱে অভিস্ৰৱনৰ মাজেৰে জল হেৰুৱাব।

ইয়াৰ অৰ্থ হ'ল যদি এটা কোষ নিজৰ তুলনাত অধিক দ্ৰাৱ্য ঘনত্ব থকা দ্ৰৱণত ৰখা হয়, ই সংকুচিত হ'ব, আৰু যদি ই নিজৰ তুলনাত কম দ্ৰাৱ্য ঘনত্ব থকা দ্ৰৱণত ৰখা হয়, কোষটো ফুলি যাব আৰু আনকি ফাটিবও পাৰে।^{[উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন]}

কাৰকসমূহ

অভিস্ৰৱনিক চাপ

প্ৰধান প্ৰবন্ধ: অভিস্ৰৱনিক চাপ

কম দ্ৰাৱ্য ঘনত্ব অঞ্চলৰ তুলনাত উচ্চ দ্ৰাৱ্য ঘনত্ব অঞ্চলত চাপ বৃদ্ধি কৰি অভিস্ৰৱনৰ বিৰোধিতা কৰিব পাৰি। নিৰ্বাচিত ভেদ্য পৰ্দাৰ মাজেৰে জল (বা যিকোনো অন্য উচ্চ-তৰলতা দ্ৰৱণ) পাৰ হোৱা আৰু অধিক ঘনত্বৰ দ্ৰৱণত প্ৰৱেশ কৰা প্ৰতিৰোধ কৰিবলৈ প্ৰয়োজনীয় একক এলেকা প্ৰতি বল, বা চাপ, দ্ৰৱণৰ অভিস্ৰৱনিক চাপ, বা টাৰ্গৰৰ সমতুল্য। অভিস্ৰৱনিক চাপ এটা সহযোগী গুণ, যাৰ অৰ্থ হ'ল এই গুণটো দ্ৰাৱ্যৰ ঘনত্বৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে, কিন্তু ইয়াৰ বিষয়বস্তু বা ৰাসায়নিক পৰিচয়ৰ ওপৰত নহয়।

অভিস্ৰৱনিক গ্ৰেডিয়েণ্ট

অভিস্ৰৱনিক গ্ৰেডিয়েণ্ট হৈছে অৰ্ধভেদ্য পৰ্দাৰ দুয়োফালে দুটা দ্ৰৱণৰ মাজৰ ঘনত্বৰ পাৰ্থক্য, আৰু দ্ৰৱণত দ্ৰৱীভূত এটা নিৰ্দিষ্ট কণিকাৰ ঘনত্বৰ শতাংশৰ পাৰ্থক্য কোৱাৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।

সাধাৰণতে অভিস্ৰৱনিক গ্ৰেডিয়েণ্ট এনে দ্ৰৱণ তুলনা কৰোঁতে ব্যৱহাৰ কৰা হয় যাৰ মাজত এটা অৰ্ধভেদ্য পৰ্দা থাকে যিয়ে দুটা দ্ৰৱণৰ মাজত জল বিস্তৰিত হ'বলৈ অনুমতি দিয়ে, হাইপাৰট'নিক দ্ৰৱণৰ (অধিক ঘনত্ব থকা দ্ৰৱণ) দিশে। অৱশেষত, অৰ্ধভেদ্য পৰ্দাৰ হাইপাৰট'নিক ফালে জলৰ স্তম্ভৰ বল হাইপোট'নিক (কম ঘনত্ব থকা ফাল) ফালে বিস্তৰণৰ বলৰ সমান হ'ব, সমতা সৃষ্টি কৰি। সমতা প্ৰাপ্ত হ'লে, জল প্ৰবাহিত হৈ থাকে, কিন্তু ই দুয়োফালে সমান পৰিমাণত লগতে বলত প্ৰবাহিত হয়, সেয়েহে দ্ৰৱণ স্থিতিশীল হয়।

পৰিৱৰ্তন

বিপৰীত অভিস্ৰৱন

প্ৰধান প্ৰবন্ধ: বিপৰীত অভিস্ৰৱন

বিপৰীত অভিস্ৰৱন হৈছে এটা বিভাজন প্ৰক্ৰিয়া যিয়ে অৰ্ধভেদ্য পৰ্দাৰ মাজেৰে দ্ৰাৱক বলৱৎ কৰিবলৈ চাপ ব্যৱহাৰ কৰে যিয়ে দ্ৰাৱ্যক এফালে ৰাখে আৰু বিশুদ্ধ দ্ৰাৱকক আনফাললৈ পাৰ হ'বলৈ দিয়ে, অভিস্ৰৱনিক চাপৰ অতিৰিক্ত চাপ প্ৰয়োগ কৰি উচ্চ দ্ৰাৱ্য ঘনত্বৰ অঞ্চলৰ পৰা পৰ্দাৰ মাজেৰে কম দ্ৰাৱ্য ঘনত্বৰ অঞ্চললৈ বল প্ৰয়োগ কৰি। এই প্ৰক্ৰিয়াটো মূলতঃ সাগৰীয় পানীক খোৱা পানীলৈ পৰিণত কৰাৰ বাবে ইয়াৰ ভূমিকাৰ বাবে পৰিচিত, যেতিয়া নিমখ আৰু অন্যান্য অবাঞ্ছিত পদাৰ্থ জল অণুবোৰৰ পৰা আঁতৰ কৰা হয়।^[17]

অগ্ৰগামী অভিস্ৰৱন

প্ৰধান প্ৰবন্ধ: অগ্ৰগামী অভিস্ৰৱন

অবাঞ্ছিত দ্ৰাৱ্য থকা দ্ৰৱণৰ পৰা জলৰ পৃথকীকৰণ সাধন কৰিবলৈ অভিস্ৰৱন প্ৰত্যক্ষভাৱে ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি। খাদ্য দ্ৰৱণতকৈ অধিক অভিস্ৰৱনিক চাপ থকা এটা "আকৰ্ষণ" দ্ৰৱণ অৰ্ধভেদ্য পৰ্দাৰ মাজেৰে জলৰ নিট প্ৰবাহ প্ৰেৰণা কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়, যাতে খাদ্য দ্ৰৱণ ঘনীভূত হয় আৰু আকৰ্ষণ দ্ৰৱণ পাতলীভূত হয়। পাতলীভূত আকৰ্ষণ দ্ৰৱণ তাৰ পিছত প্ৰত্যক্ষভাৱে ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি (গ্লুক'জৰ দৰে খাব পৰা দ্ৰাৱ্যৰ সৈতে), বা আকৰ্ষণ দ্ৰাৱ্য আঁতৰাবলৈ দ্বিতীয় পৃথকীকৰণ প্ৰক্ৰিয়ালৈ পঠোৱা হয়। এই দ্বিতীয় পৃথকীকৰণ কেৱল এটা বিপৰীত অভিস্ৰৱন প্ৰক্ৰিয়াতকৈ অধিক কাৰ্যকৰী হ'ব পাৰে, ব্যৱহাৰ কৰা আকৰ্ষণ দ্ৰাৱ্য আৰু চিকিৎসা কৰা খাদ্য পানীৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি। অগ্ৰগামী অভিস্ৰৱন এক চলমান গৱেষণাৰ ক্ষেত্ৰ, নিমখ আঁতৰকৰণ, পানী বিশুদ্ধকৰণ, পানী পৰিশোধন, খাদ্য প্ৰক্ৰিয়াকৰণ, আৰু অধ্যয়নৰ অন্যান্য ক্ষেত্ৰত প্ৰয়োগৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়ে।

অভিস্ৰৱনৰ ভৱিষ্যত উন্নয়ন

অভিস্ৰৱন আৰু অভিস্ৰৱন গৱেষণাৰ ভৱিষ্যত উন্নয়নে বিভিন্ন প্ৰয়োগৰ বাবে প্ৰতিশ্ৰুতি ৰাখে। গৱেষকসকলে অধিক কাৰ্যকৰী অভিস্ৰৱনিক প্ৰক্ৰিয়াৰ বাবে উন্নত সামগ্ৰী অন্বেষণ কৰি আছে, যাৰ ফলত উন্নত জল নিমখ আঁতৰকৰণ আৰু বিশুদ্ধকৰণ প্ৰযুক্তি লাভ কৰিব পাৰি। অতিৰিক্তভাৱে, অভিস্ৰৱনিক শক্তি উৎপাদনৰ সংযোজন, য'ত নিমখীয়া পানী আৰু মিঠা পানীৰ মাজৰ অভিস্ৰৱনিক চাপৰ পাৰ্থক্য শক্তিৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয়, গুৰুত্বপূৰ্ণ সম্ভাৱনাসহ এটা বহনক্ষম আৰু নৱীকৰণযোগ্য শক্তি উৎস উপস্থাপন কৰে। অধিকন্তু, চিকিৎসা গৱেষণাৰ ক্ষেত্ৰত অভিস্ৰৱনিক নীতি ব্যৱহাৰ কৰা উদ্ভাৱনী ঔষধ সৰবৰাহ প্ৰণালীৰ সন্ধান কৰি আছে, যিয়ে শৰীৰৰ ভিতৰত ঔষধৰ নিৰ্ভুল আৰু নিয়ন্ত্ৰিত প্ৰয়োগ প্ৰদান কৰে। এই ক্ষেত্ৰত প্ৰযুক্তি আৰু বুজাবুজি বিকশিত হৈ থকাৰ লগে লগে, অভিস্ৰৱনৰ প্ৰয়োগ সম্প্ৰসাৰিত হোৱাৰ প্ৰত্যাশা কৰা হৈছে, জল স্থায়িত্ব, শক্তি উৎপাদন, আৰু স্বাস্থ্যসেৱাত বিভিন্ন বিশ্বব্যাপী সমস্যাৰ সমাধান কৰি।^[18]

আৰু চাওক

টোকা

↑ Histoire de l'Académie Royale des Sciences Année 1748, published in 1752, contains a condensed version of Nollet's article on pages 10–19.
Original text:
Avant que de finir ce Mémoire, je crois devoir rendre compte d'un fait que je dois au hasard, & qui me parut d'abord … singulier … j'en avois rempli une fiole cylindrique, longue de cinq pouces, & d'un pouce de diamètre ou environ; & l'ayant couverte d'un morceau de vessie mouillée & ficelée au col du vaisseau, je l'avois plongée dans un grand vase plein d'eau, afin d'être sûr qu'il ne rentrât aucun air dans l'esprit de vin. Au bout de cinq ou six heures, je fus tout surpris de voir que la fiole étoit plus pleine qu'au moment de son immersion, quoiqu'elle le fût alors autant que ses bords pouvoient le permettre; la vessie qui lui servoit de bouchon, étoit devenue convexe & si tendue, qu'en la piquant avec une épingle, il en sortit un jet de liqueur qui s'éleva à plus d'un pied de hauteur.
Translation:
Before finishing this memoir, I think I should report an event that I owe to chance and which at first seemed to me … strange … I filled [with alcohol] a cylindrical vial, five inches long and about one inch in diameter; and [after] having covered it with piece of damp bladder [which was] tied to the neck of the vial, I immersed it in a large bowl full of water, in order to be sure that no air re-entered the alcohol. At the end of 5 or 6 hours, I was very surprised to see that the vial was fuller than at the moment of its immersion, although it [had been filled] as far as its sides would allow; the bladder that served as its cap, bulged and had become so stretched that on pricking it with a needle, there came from it a jet of alcohol that rose more than a foot high.

↑
Etymology of "osmosis" :
- Henri Dutrochet, L'Agent Immédiat du Movement Vital Dévoilé dans sa Nature et dans son Mode d'Action chez les Végétaux et chez les Animaux [The immediate agent of living movement, its nature and mode of action revealed in plants and animals] (Paris, France: Dentu, 1826), pp. 115 and 126.
- The intermediate word "osmose" and the word "osmotic" were coined by Scottish chemist Thomas Graham. See: Thomas Graham (1854) "VII. The Bakerian Lecture – On Osmotic Force," Philosophical Transactions of the Royal Society (London), vol. 144, pp. 177–288; see especially pp. 177, 178, and 227. See also: Thomas Graham and Henry Watts, Elements of Chemistry: Including the Applications of the Sciences in the Arts, 2nd ed. (London, England: Hippolyte Bailliere, 1858), vol. 2, p. 616.
- The word "osmosis" first appeared in: Jabez Hogg, The Microscope: Its History, Construction, and Application..., 6th ed. (London, England: George Routledge and Sons, 1867), p. 226.
- The etymology of the word "osmosis" is discussed in: Homer W. Smith (1960). "I. Theory of Solutions: A knowledge of the laws of solutions". Circulation খণ্ড 21 (5): 808–817 (810). doi:10.1161/01.CIR.21.5.808. PMID 13831991.

তথ্যসূত্ৰ

↑ Jones, Daniel (2011), Cambridge English Pronouncing Dictionary (18তম সম্পাদনা), Cambridge University Press, ISBN 978-0-521-15255-6
↑ "Osmosis | A Level Notes". https://alevelnotes.com/notes/biology/cells/cell-membranes/osmosis.
↑ "Osmosis". Oxford English Dictionary (3rd সম্পাদনা). Oxford University Press. September 2005. http://oed.com/search?searchType=dictionary&q=Osmosis.
↑ Osmosis, Encyclopædia Britannica on-line
↑ Haynie, Donald T. (2001). Biological Thermodynamics. প্ৰকাশক Cambridge: Cambridge University Press. পৃষ্ঠা. 130–136. ISBN 978-0-521-79549-4. https://archive.org/details/biologicalthermo00hayn.
↑ Waugh, A.; Grant, A. (2007). Anatomy and Physiology in Health and Illness. প্ৰকাশক Edinburgh: Elsevier. পৃষ্ঠা. 25–26. ISBN 978-0-443-10101-4.
↑ Osmosis Archived 22 February 2008 at the Wayback Machine. University of Hamburg. last change: 31 July 2003
↑ "Statkraft to build the world's first prototype osmotic power plant". Statkraft. 2007-10-03. Archived from the original on 27 February 2009. https://web.archive.org/web/20090227133856/http://www.statkraft.com/pro/press/Press_releases/2007/Statkraft_to_build_world_s_first_osmotic_power_plant.asp। আহৰণ কৰা হৈছে: 10 July 2025.
↑ ^9.0 ^9.1 Hammel, H.T.; Scholander, P.F. (1976). Perspectives on the Mechanism of Osmosis and Imbibition In: Osmosis and tensile solvent. Springer-Verlag, Berlin, Heidelberg, New York. link.
↑ Abbé Nollet (June 1748). "Recherches sur les causes du bouillonnement des liquides". Mémoires de l'Académie Royale des Sciences: 57–104 (see p. 101–103). https://books.google.com/books?id=0r34MpoStRkC&pg=RA1-PA101। আহৰণ কৰা হৈছে: 2024-07-13.
↑ Kramer, Eric; David Myers (2013). "Osmosis is not driven by water dilution". Trends in Plant Science খণ্ড 18 (4): 195–197. doi:10.1016/j.tplants.2012.12.001. PMID 23298880.
↑ Kramer, Eric; David Myers (2012). "Five popular misconceptions of osmosis". American Journal of Physics খণ্ড 80 (694): 694–699. doi:10.1119/1.4722325.
↑ Kosinski, R. J.; C. K. Morlok (2008). "Challenging misconceptions about osmosis.". Association for Biology Laboratory Education খণ্ড 30: 63–87.
↑ ^14.0 ^14.1 Borg, Frank (2003). "What is osmosis? Explanation and understanding of a physical phenomenon". arXiv:physics/0305011 .
↑ ^15.0 ^15.1 "2.1: Osmosis" (en ভাষাত). Biology LibreTexts. 2016-09-19. https://bio.libretexts.org/Bookshelves/Introductory_and_General_Biology/Introductory_Biology_(CK-12)/02%3A_Cell_Biology/2.01%3A_Osmosis। আহৰণ কৰা হৈছে: 2024-03-10.
↑ ^16.0 ^16.1 Sucher, Nikolaus. 7 Exchange Between Cells and Their Environment | Laboratory Manual For SCI103 Biology I at Roxbury Community College. https://myrcc.rcc.mass.edu/ICS/103_lab_manual/exchange-between-cells-and-their-environment.html.
↑ Panagopoulos, Argyris; Haralambous, Katherine-Joanne; Loizidou, Maria (25 November 2019). "Desalination brine disposal methods and treatment technologies – A review". Science of the Total Environment. 693: 133545. Bibcode:2019ScTEn.693m3545P. doi:10.1016/j.scitotenv.2019.07.351. ISSN 0048-9697. PMID 31374511. S2CID 199387639.
↑ Qin, Jian-Jun; Lay, Winson Chee Loong; Kekre, Kiran Arun (February 2012). "Recent developments and future challenges of forward osmosis for desalination: a review" (en ভাষাত). Desalination and Water Treatment খণ্ড 39 (1–3): 123–136. doi:10.1080/19443994.2012.669167. ISSN 1944-3994. http://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/19443994.2012.669167.

বাহ্যিক সংযোগ

[11] Histoire de l'Académie Royale des Sciences Année 1748, published in 1752, contains a condensed version of Nollet's article on pages 10–19.
Original text:
Avant que de finir ce Mémoire, je crois devoir rendre compte d'un fait que je dois au hasard, & qui me parut d'abord … singulier … j'en avois rempli une fiole cylindrique, longue de cinq pouces, & d'un pouce de diamètre ou environ; & l'ayant couverte d'un morceau de vessie mouillée & ficelée au col du vaisseau, je l'avois plongée dans un grand vase plein d'eau, afin d'être sûr qu'il ne rentrât aucun air dans l'esprit de vin. Au bout de cinq ou six heures, je fus tout surpris de voir que la fiole étoit plus pleine qu'au moment de son immersion, quoiqu'elle le fût alors autant que ses bords pouvoient le permettre; la vessie qui lui servoit de bouchon, étoit devenue convexe & si tendue, qu'en la piquant avec une épingle, il en sortit un jet de liqueur qui s'éleva à plus d'un pied de hauteur.
Translation:
Before finishing this memoir, I think I should report an event that I owe to chance and which at first seemed to me … strange … I filled [with alcohol] a cylindrical vial, five inches long and about one inch in diameter; and [after] having covered it with piece of damp bladder [which was] tied to the neck of the vial, I immersed it in a large bowl full of water, in order to be sure that no air re-entered the alcohol. At the end of 5 or 6 hours, I was very surprised to see that the vial was fuller than at the moment of its immersion, although it [had been filled] as far as its sides would allow; the bladder that served as its cap, bulged and had become so stretched that on pricking it with a needle, there came from it a jet of alcohol that rose more than a foot high.

[12] Etymology of "osmosis" :
Henri Dutrochet, L'Agent Immédiat du Movement Vital Dévoilé dans sa Nature et dans son Mode d'Action chez les Végétaux et chez les Animaux [The immediate agent of living movement, its nature and mode of action revealed in plants and animals] (Paris, France: Dentu, 1826), pp. 115 and 126.

The intermediate word "osmose" and the word "osmotic" were coined by Scottish chemist Thomas Graham. See: Thomas Graham (1854) "VII. The Bakerian Lecture – On Osmotic Force," Philosophical Transactions of the Royal Society (London), vol. 144, pp. 177–288; see especially pp. 177, 178, and 227. See also: Thomas Graham and Henry Watts, Elements of Chemistry: Including the Applications of the Sciences in the Arts, 2nd ed. (London, England: Hippolyte Bailliere, 1858), vol. 2, p. 616.

The word "osmosis" first appeared in: Jabez Hogg, The Microscope: Its History, Construction, and Application..., 6th ed. (London, England: George Routledge and Sons, 1867), p. 226.

The etymology of the word "osmosis" is discussed in: Homer W. Smith (1960). "I. Theory of Solutions: A knowledge of the laws of solutions". Circulation খণ্ড 21 (5): 808–817 (810). doi:10.1161/01.CIR.21.5.808. PMID 13831991.

[3] Henri Dutrochet, L'Agent Immédiat du Movement Vital Dévoilé dans sa Nature et dans son Mode d'Action chez les Végétaux et chez les Animaux [The immediate agent of living movement, its nature and mode of action revealed in plants and animals] (Paris, France: Dentu, 1826), pp. 115 and 126.

[4] The intermediate word "osmose" and the word "osmotic" were coined by Scottish chemist Thomas Graham. See: Thomas Graham (1854) "VII. The Bakerian Lecture – On Osmotic Force," Philosophical Transactions of the Royal Society (London), vol. 144, pp. 177–288; see especially pp. 177, 178, and 227. See also: Thomas Graham and Henry Watts, Elements of Chemistry: Including the Applications of the Sciences in the Arts, 2nd ed. (London, England: Hippolyte Bailliere, 1858), vol. 2, p. 616.

[5] The word "osmosis" first appeared in: Jabez Hogg, The Microscope: Its History, Construction, and Application..., 6th ed. (London, England: George Routledge and Sons, 1867), p. 226.

[6] The etymology of the word "osmosis" is discussed in: Homer W. Smith (1960). "I. Theory of Solutions: A knowledge of the laws of solutions". Circulation খণ্ড 21 (5): 808–817 (810). doi:10.1161/01.CIR.21.5.808. PMID 13831991.

[1] Jones, Daniel (2011), Cambridge English Pronouncing Dictionary (18তম সম্পাদনা), Cambridge University Press, ISBN 978-0-521-15255-6

[2] "Osmosis | A Level Notes". https://alevelnotes.com/notes/biology/cells/cell-membranes/osmosis.

[3] "Osmosis". Oxford English Dictionary (3rd সম্পাদনা). Oxford University Press. September 2005. http://oed.com/search?searchType=dictionary&q=Osmosis.

[4] Osmosis, Encyclopædia Britannica on-line

[5] Haynie, Donald T. (2001). Biological Thermodynamics. প্ৰকাশক Cambridge: Cambridge University Press. পৃষ্ঠা. 130–136. ISBN 978-0-521-79549-4. https://archive.org/details/biologicalthermo00hayn.

[6] Waugh, A.; Grant, A. (2007). Anatomy and Physiology in Health and Illness. প্ৰকাশক Edinburgh: Elsevier. পৃষ্ঠা. 25–26. ISBN 978-0-443-10101-4.

[7] Osmosis Archived 22 February 2008 at the Wayback Machine. University of Hamburg. last change: 31 July 2003

[8] "Statkraft to build the world's first prototype osmotic power plant". Statkraft. 2007-10-03. Archived from the original on 27 February 2009. https://web.archive.org/web/20090227133856/http://www.statkraft.com/pro/press/Press_releases/2007/Statkraft_to_build_world_s_first_osmotic_power_plant.asp। আহৰণ কৰা হৈছে: 10 July 2025.

[1976hammel-9] 9.0 ^9.1 Hammel, H.T.; Scholander, P.F. (1976). Perspectives on the Mechanism of Osmosis and Imbibition In: Osmosis and tensile solvent. Springer-Verlag, Berlin, Heidelberg, New York. link.

[10] Abbé Nollet (June 1748). "Recherches sur les causes du bouillonnement des liquides". Mémoires de l'Académie Royale des Sciences: 57–104 (see p. 101–103). https://books.google.com/books?id=0r34MpoStRkC&pg=RA1-PA101। আহৰণ কৰা হৈছে: 2024-07-13.

[KramerTPS-13] Kramer, Eric; David Myers (2013). "Osmosis is not driven by water dilution". Trends in Plant Science খণ্ড 18 (4): 195–197. doi:10.1016/j.tplants.2012.12.001. PMID 23298880.

[KramerAJP-14] Kramer, Eric; David Myers (2012). "Five popular misconceptions of osmosis". American Journal of Physics খণ্ড 80 (694): 694–699. doi:10.1119/1.4722325.

[Kosinski-15] Kosinski, R. J.; C. K. Morlok (2008). "Challenging misconceptions about osmosis.". Association for Biology Laboratory Education খণ্ড 30: 63–87.

[auto-16] 14.0 ^14.1 Borg, Frank (2003). "What is osmosis? Explanation and understanding of a physical phenomenon". arXiv:physics/0305011 .

[:0-17] 15.0 ^15.1 "2.1: Osmosis" (en ভাষাত). Biology LibreTexts. 2016-09-19. https://bio.libretexts.org/Bookshelves/Introductory_and_General_Biology/Introductory_Biology_(CK-12)/02%3A_Cell_Biology/2.01%3A_Osmosis। আহৰণ কৰা হৈছে: 2024-03-10.

[:1-18] 16.0 ^16.1 Sucher, Nikolaus. 7 Exchange Between Cells and Their Environment | Laboratory Manual For SCI103 Biology I at Roxbury Community College. https://myrcc.rcc.mass.edu/ICS/103_lab_manual/exchange-between-cells-and-their-environment.html.

[19] Panagopoulos, Argyris; Haralambous, Katherine-Joanne; Loizidou, Maria (25 November 2019). "Desalination brine disposal methods and treatment technologies – A review". Science of the Total Environment. 693: 133545. Bibcode:2019ScTEn.693m3545P. doi:10.1016/j.scitotenv.2019.07.351. ISSN 0048-9697. PMID 31374511. S2CID 199387639.

[20] Qin, Jian-Jun; Lay, Winson Chee Loong; Kekre, Kiran Arun (February 2012). "Recent developments and future challenges of forward osmosis for desalination: a review" (en ভাষাত). Desalination and Water Treatment খণ্ড 39 (1–3): 123–136. doi:10.1080/19443994.2012.669167. ISSN 1944-3994. http://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/19443994.2012.669167.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[টোকা 1]

[n 1]

[11]

[12]

[13]

[14]

[15]

[16]

[17]

[18]

কৰ্তৃপক্ষ নিয়ন্ত্ৰণ
সাধাৰণ	Integrated Authority File (Germany)
ৰাষ্ট্ৰীয় পুথিভঁৰাল	France (data) United States Japan Czech Republic
অন্যান্য	Microsoft Academic 2