উৎকল ব্ৰাহ্মণ
উৎকল ব্ৰাহ্মণ, যাক ওড়িয়া ব্ৰাহ্মণ বুলিও কোৱা হয়, ভাৰতৰ ওড়িশা ৰাজ্যৰ অন্তৰ্গত ব্ৰাহ্মণ সম্প্ৰদায়। উৎকল ব্ৰাহ্মণ পুৰীৰ জগন্নাথ মন্দিৰৰ ঐতিহাসিক তত্ত্বাৱধায়ক। উৎকল ব্ৰাহ্মণ হৈছে প্ৰথমে বিন্ধ্যাসকলৰ উত্তৰ দিশত বাস কৰা পাঁচটা পঞ্চ গৌড় ব্ৰাহ্মণ সম্প্ৰদায়ৰ ভিতৰত অন্যতম।[1] ২০২৫ চনলৈকে ইহঁতে ওড়িশাৰ জনসংখ্যাৰ প্ৰায় ১০-১২% গঠন কৰে।[2][উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন]
ইতিহাস
[সম্পাদনা কৰক]
প্ৰাচীন কালত উৎকল বৌদ্ধ আৰু জৈন ধৰ্মৰ কেন্দ্ৰবিন্দু আছিল। ষষ্ঠ শতিকাৰ পৰা অষ্টম শতিকালৈকে এই অঞ্চলত শাসন কৰা শৈলোদ্ভৱ বংশ শৈৱ ধৰ্মৰ অনুগামী আছিল। তেওঁলোকে সপ্তম শতিকাত পৰশুৰামেশ্বৰ মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰিছিল যিটো ভুৱনেশ্বৰৰ আটাইতকৈ পুৰণি মন্দিৰ। শৈলোদ্ভৱ ৰজা দ্বিতীয় মাধৱৰাজে তেওঁৰ শিলালিপিত উল্লেখ কৰিছে যে, তেওঁ গুপ্ত সাম্ৰাজ্যৰ পৰা মুক্তি লাভ কৰিবলৈ অশ্বমেধ যজ্ঞ কৰিছিল। আৰু তাৰপৰাই সপ্তম শতিকাত ওড়িশাত ব্ৰাহ্মণৰ উপস্থিতিৰ ইংগিত দিয়ে।[3] মধ্যযুগীয় যুগত নৱম শতিকাৰ পৰা দ্বাদশ শতিকালৈকে কেশৰী বংশই শাসন কৰিছিল, যিসকলে ভুৱনেশ্বৰত লিংগৰাজ মন্দিৰ, মুক্তেশ্বৰ মন্দিৰ আৰু ৰাজাৰাণী মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰিছিল। তেওঁলোকে ওড়িশাত স্থাপত্যৰ নতুন শৈলীৰ প্ৰৱৰ্তন কৰে আৰু তেওঁলোকৰ শাসনত বৌদ্ধ ধৰ্মৰ পৰা হিন্দু ধৰ্মলৈ পৰিৱৰ্তন ঘটে।[4] কিংবদন্তি অনুসৰি যয়াতী কেশৰীয়ে দশম শতিকাত অশ্বমেধ অনুষ্ঠানৰ বাবে কনৌজৰ পৰা ১০,০০০ ব্ৰাহ্মণক তেওঁৰ ৰাজ্যলৈ আনিছিল।[5] ভৌম-কৰ বংশৰ সুভকৰদেৱে নেউলপুৰ অনুদানত (খ্ৰীষ্টীয় ৭৯৫) ২০০ জন ব্ৰাহ্মণ আৰু ১১৫১-১১৫২ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত পুৰীৰ ওচৰত আন ৬০০০ ব্ৰাহ্মণ বসতি স্থাপন কৰাৰ তথ্য পোৱা যায়।[6]
তথ্যসূত্ৰ
[সম্পাদনা কৰক]- ↑ Lochtefeld, James G. (2002). The Illustrated Encyclopedia of Hinduism: N-Z. Rosen. পৃষ্ঠা. 725. ISBN 9780823931804. https://books.google.com/books?id=g6FsB3psOTIC&pg=PA725.
- ↑ Nava Kishor Das (2012). Odisha. Anthropological Survey of India by Seagull Books. ISBN 978-81-7046-293-4. https://books.google.com/books?id=Sz7m_yM-hJsC&q=Brahmans+constitute+7%25.
- ↑ Snigdha Tripathy 1997, পৃষ্ঠা. 67.
- ↑ Smith 1994, পৃষ্ঠা. 26.
- ↑ Smith 1994, পৃষ্ঠা. 27.
- ↑ Witzel 1993, পৃষ্ঠা. 267.