কাদাম্বা লিপি
| কাডাম্বা লিপি | |
|---|---|
 | |
| প্ৰকাৰ | এবুগিডা |
| ভাষা | কানাড়া তেলেগু সংস্কৃত কংকনী |
| সময় | চতুৰ্থ–সপ্তম শতিকা [1] |
| মাতৃ লিপি |
ইজিপ্তিয়ান হাইৰোগ্লিফ
|
| সন্তান লিপি | কানাড়া-তেলেগু বৰ্ণমালা, গয়কানাদি,[2] Pyu script[3] |
| টোকা: এই পৃষ্ঠাত IPA চিহ্ন থাকিব পাৰে। | |
| ব্ৰাহ্মী লিপি |
|---|
| ব্ৰাহ্মী লিপি আৰু ইয়াৰ উদ্ভৱসমূহ |
|
উত্তৰ ব্ৰাহ্মী
|
কাদাম্বা লিপি (ইংৰাজী: Kadamba Script) হৈছে বিশেষভাৱে কানাড়া লিখাৰ বাবে প্ৰস্তুত কৰা প্ৰথম লিখন প্ৰণালী আৰু পিছত ইয়াক তেলেগু ভাষা লিখিবলৈ গ্ৰহণ কৰা হৈছিল।[4] কাডাম্বা লিপিক প্ৰাক-পুৰণি-কানাড়া লিপি বুলিও জনা যায়।
কাডাম্বা লিপি ব্ৰাহ্মী লিপিৰ দক্ষিণ গোটৰ ভিতৰত অন্যতম পুৰণি। খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৫ম শতিকাৰ ভিতৰত ই অন্যান্য ব্ৰাহ্মী প্ৰকাৰৰ পৰা পৃথক হৈ পৰে আৰু দক্ষিণ ভাৰতৰ কৰ্ণাটক আৰু অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ ৰাজ্যত ব্যৱহাৰ কৰা হয়। এই লিপি দশম শতিকাৰ খ্ৰীষ্টপূৰ্বৰ ভিতৰত কানাড়া-তেলেগু বৰ্ণমালালৈ বিকশিত হৈছিল আৰু কানাড়া আৰু তেলেগু লিখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। [5]এই লিপি সিংহল লিপিৰ সৈতেও সম্পৰ্কিত।[6]
ইতিহাস
[সম্পাদনা কৰক]কাদাম্বা ৰাজবংশৰ শাসনকালত ব্ৰাহ্মী লিপিৰ এক বৃহৎ পৰিৱৰ্তনৰ ফলস্বৰূপে কাদাম্বা কানাড়া লিপিত পৰিণত হৈছিল। আখৰবোৰ সৰু আৰু ঘূৰণীয়া আকৃতিৰ আছিল। ৩২৫ ৰ পৰা ১০ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত কৰ্ণাটকৰ দক্ষিণ অংশত পশ্চিম গংগা ৰাজবংশৰ শাসনকালত শিলৰ শিলালিপি আৰু তামৰ প্লেটৰ শিলালিপিত কানাড়া লিপিটো বেলেগ ধৰণে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। ষষ্ঠৰ পৰা দশম শতিকালৈ বাদামীৰ চালুক্যসকলৰ শাসনকালত তেলেগু-কানাড়া বৰ্ণমালা ৫০০-১০০০ আৰু ৰাষ্ট্ৰকুটসকলৰ শাসনকালত স্থিৰ হয়।[7]
কাদাম্বা লিপিৰ শিলালিপি
[সম্পাদনা কৰক]
- কাদাম্বা লিপিত লিখা 20 ফুট দীঘল শিলৰ স্তম্ভৰ ওপৰত গুডনাপুৰ শিলালিপি।[8]
- কাদাম্বা (প্ৰাক-চালুক্য) লিপিত তামৰ প্লেটৰ শিলালিপি, কাদম্বা-পল্লৱ লিপি, কানাড়া-তেলেগু লিপি চেন্নাই সংগ্ৰহালয়ত উপলব্ধ।[9]
- হালমিদি শিলালিপি
- তালগুণ্ডা স্তম্ভ শিলালিপি[10]
তথ্যৰ উৎস
[সম্পাদনা কৰক]- ↑ Diringer, David (1948). Alphabet a key to the history of mankind. পৃষ্ঠা. 381.
- ↑ "Goykanadi script". https://www.omniglot.com/writing/goykanadi.htm.
- ↑ Aung-Thwin, Michael (2005). The mists of Rāmañña: The Legend that was Lower Burma (illustrated সম্পাদনা). প্ৰকাশক Honolulu: University of Hawai'i Press. ISBN 978-0-8248-2886-8.
- ↑ Diringer, David (1948). Alphabet a key to the history of mankind. পৃষ্ঠা. 381.
- ↑ "Scripts fading away with time". https://bangaloremirror.indiatimes.com/news/india/scripts-fading-away-with-time/articleshow/21534740.cms.
- ↑ Jayarajan, Paul M. (1 January 1976). History of the Evolution of the Sinhala Alphabet. Colombo Apothecaries' Company, Limited.
- ↑ Kipfer, Barbara Ann (2000). Encyclopedic Dictionary of Archaeology. Springer Science & Business Media. পৃষ্ঠা. 692. ISBN 978-0-306-46158-3. https://books.google.com/books?id=XneTstDbcC0C&pg=PA692.
- ↑ Rajiv Ajjibal (2011-12-16). "Monuments crying for attention". The Hindu. http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-karnataka/monuments-crying-for-attention/article2719672.ece.
- ↑ "Government Museum Chennai". Chennaimuseum.org. http://www.chennaimuseum.org/draft/gallery/01/07/copper2.htm। আহৰণ কৰা হৈছে: 2014-03-13.
- ↑ "Kannada inscription at Talagunda may replace Halmidi as oldest". Deccan Herald. 12 January 2017. https://www.deccanherald.com/content/591046/kannada-inscription-talagunda-may-replace.html.