কান (জনগোষ্ঠী)
কান, যাক খলিফা বুলিও কোৱা হয়, বাংলাদেশ আৰু ভাৰতৰ পশ্চিম বংগ ৰাজ্যৰ স্থানীয় মুছলমান সম্প্ৰদায়।[1]
মূল
[সম্পাদনা কৰক]কান নামৰ সৰু মুছলমান সম্প্ৰদায়টো পৰম্পৰাগতভাৱে ছাতি মেৰামতিৰ কামত জড়িত আছিল। পৰম্পৰা অনুসৰি কানসকল প্ৰথমে ডোম সম্প্ৰদায়ৰ সদস্য আছিল, যিয়ে ইছলাম ধৰ্ম গ্ৰহণ কৰিছিল। ছাতি মেৰামতিৰ উপৰি বৰশী নিৰ্মাণৰ কামতো সম্প্ৰদায়টো জড়িত হৈ আছে। এই সম্প্ৰদায়টো প্ৰধানকৈ পশ্চিম বংগৰ মুৰ্ছিদাবাদ, ২৪খন পৰগনা আৰু নাদিয়া আৰু বাংলাদেশৰ ফৰিদপুৰ জিলাত পোৱা যায়।[1]
বৰ্তমানৰ পৰিস্থিতি
[সম্পাদনা কৰক]কানসকল এতিয়াও ছাতি মেৰামতিৰ পৰম্পৰাগত বৃত্তিত জড়িত হৈ আছে আৰু চৈত্ৰ বা বাৰিষাৰ সময়ত সমাজে সম্পূৰ্ণৰূপে ছাতি নিৰ্মাণ আৰু মেৰামতিৰ কামত নিজকে উৎসৰ্গা কৰে। এই ঋতুটো প্ৰায় ছমাহলৈকে চলি থাকে, আনহাতে বাকী ছমাহৰ বাবে সমাজখন দৈনিক মজুৰিৰ শ্ৰমৰ সৈতে জড়িত হৈ থাকে। বৰ্তমান সমাজৰ এক উল্লেখযোগ্যসংখ্যক খেতিয়ক। এওঁলোকে প্ৰধানকৈ ধান আৰু ঘেঁহু খেতি কৰে।
পৰস নামেৰে জনাজাত গাঁওবোৰত কানসকলে সুকীয়াকৈ ঠাই দখল কৰে। এই বসতিসমূহৰ প্ৰতিটোতে পঞ্চায়ত নামেৰে জনাজাত এখন অনানুষ্ঠানিক জাতি পৰিষদ থাকে, যিয়ে সামাজিক নিয়ন্ত্ৰণৰ আহিলা হিচাপে কাম কৰে। এই সম্প্ৰদায়টো কঠোৰভাৱে অন্তঃবিবাহী, আৰু ঘনিষ্ঠ আত্মীয়-স্বজনৰ মাজতে বিয়া হয়।[1]