কাৰাণী বংশ
Karrāṇī / Karlāṇī
| |
|---|---|
| ৰয়েল হাউচ | |
| Parent family | বংগাছ জনগোষ্ঠী |
| Current region | বংগৰ চুলতানেৎ |
| Earlier spellings | কেৰ্ৰাণি |
| Place of origin | কুৰাম ভেলী |
| Founded | ১৫৬৪ |
| Founder | তাজ খান কাৰাণী |
| Final ruler | দাউদ খান কাৰাণী |
| Members | চুলেইমান খান কাৰাণী, বায়জাদ খান কাৰাণী, চিলেটৰ বায়াজিদ |
| Estate(s) | তান্দা |
| Dissolution | ১৬১২ |
| Deposition | ১৫৭৬ |
বংগাছ জিলাৰপৰা অহা কাৰ্লানি জনগোষ্ঠীৰ এজন জনগোষ্ঠীয় আফগান তাজ খান কাৰাণীয়ে ১৯৬৪ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল কাৰাণী বংশ।[1] এই অঞ্চলটো মোগল সাম্ৰাজ্যৰ চুবহ হোৱাৰ আগতেই বংগৰ চুলতানত্বত শাসন কৰা শেষ বংশটোৱেই আছিল এই বংশ।
ইতিহাস
[সম্পাদনা কৰক]প্ৰতিষ্ঠা
[সম্পাদনা কৰক]তাজ খান পূৰ্বতে শূৰ সম্ৰাট শ্বেৰ শ্বাহ শূৰীৰ কৰ্মচাৰী আছিল। ১৫৬২ চনৰপৰা ১৫৬৪ চনলৈ তাজখানে দক্ষিণ-পূব বিহাৰ আৰু পশ্চিম বংগ দখল কৰে আৰু শেষৰ মহম্মদ শ্বাহী শাসকক হত্যা কৰি সমগ্ৰ বংগ দখল কৰে। ৰাজধানী আছিল গৌড়ত। তাজ খানৰ পিছত তেওঁৰ ভাতৃ চুলেমান খান কাৰাণীয়ে ১৫৬৫ চনত ৰাজধানী গৌড়ৰপৰা তান্দালৈ (মালদাতো) স্থানান্তৰ কৰে। ১৫৬৮ চনত চুলেমান খানে উৰিষ্যাক স্থায়ীভাৱে কাৰাণী চুলতানৰ লগত সংযুক্ত কৰে। তেওঁ মোগল সম্ৰাট আকবৰৰ নামমাত্ৰ সাৰ্বভৌমত্ব স্বীকাৰ কৰিছিল আৰু তেওঁৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী লোদী খানে মোগলসকলক উপহাৰ আৰু ভোজ-ভাতৰদ্বাৰা শান্ত কৰিছিল।[2] চুলাইমান খানৰ কৰ্তৃত্ব কোচ বিহাৰৰপৰা পুৰীলৈকে, আৰু সোণ নদীৰপৰা ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীলৈকে বিস্তৃত আছিল।[3]
মোগলৰ আক্ৰমণ
[সম্পাদনা কৰক]১৫৭৪ চনৰ ২৫ ছেপ্টেম্বৰত মোগল সেনাপতি মুনিম খানএ কাৰাণী ৰাজধানী তান্দা দখল কৰে। ১৫৭৫ চনৰ ৩ মাৰ্চত হোৱা টুকাৰোই যুদ্ধৰ ফলত কাৰাণীৰ শেষ শাসক দাউদ খান কাৰাণীয়ে উৰিষ্যালৈ আঁতৰি আহিবলৈ বাধ্য হয়। এই যুদ্ধৰ ফলত কটক সন্ধিৰ সৃষ্টি হয়, য’ত দাউদে সমগ্ৰ বংগ আৰু বিহাৰক হেৰুৱাই কেৱল উৰিষ্যাক ধৰি ৰাখিলে। ১৫৭৫ চনৰ অক্টোবৰ মাহত ৫০ বছৰ বয়সত মুনিম খানৰ মৃত্যুৰ পাছত এই সন্ধি অৱশেষত বিফল হয়।[উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন] সুযোগ লৈ দাউদ খানে আকবৰৰপৰা স্বাধীনতা ঘোষণা কৰি বংগ আক্ৰমণ কৰে। ১৫৭৬ চনৰ ১২ জুলাইত মোগল সেনাপতি প্ৰথম খান জাহানৰ নেতৃত্বত ৰাজমহলৰ যুদ্ধৰ লগে লগে কাৰাণী চুলতানৰ বিৰুদ্ধে মোগলৰ আক্ৰমণৰ অন্ত পৰে। দাউদ খানক ফাঁচি দিয়া হয়। কিন্তু ইছা খানৰ নেতৃত্বত পষ্টুন আৰু অসমৰ বাৰ ভূঞাসকল নামেৰে পৰিচিত স্থানীয় মাটিৰ মালিকসকলে মোগলৰ আগ্ৰাসনক প্ৰতিহত কৰি থাকিল। পিছলৈ ১৬১২ চনত জাহাংগীৰৰ ৰাজত্বকালত বংগক নিৰ্ণায়কভাৱে মোগল প্ৰদেশ হিচাপে একত্ৰিত কৰা হয়।[4]
শাসকসকলৰ তালিকা
[সম্পাদনা কৰক]| Name | Reign |
|---|---|
| Sultan Taj Khan Karrani سلطان تاج خان کرلاڼی Assamese: চুলতান তাজ খান কাৰাণী |
১৫৬৪-১৫৬৫ |
| Sultan Sulayman Khan Karrani سلطان سلیمان خان کرلاڼی Assamese: চুলতান চুলেমান খান কাৰাণী |
১৫৬৫-১৫৭২ |
| Sultan Bayazid Khan Karrani سلطان بایزید خان کرلاڼی Assamese: চুলতান বায়াজিদ খান কাৰাণী |
১৫৭২ |
| Sultan Dawud Khan Karrani سلطان داود خان کرلاڼی Assamese: চুলতান দাউদ খান কাৰাণী |
১৫৭২-১৫৭৬ |
তথ্যসূত্ৰ
[সম্পাদনা কৰক]- ↑ Roy, Atul Chandra (1968) (en ভাষাত). History of Bengal: Mughal Period, 1526–1765 A.D.. Nababharat Publishers. পৃষ্ঠা. 12. https://books.google.com/books?id=AacsAAAAMAAJ.
- ↑ Eaton, Richard (1996) (en ভাষাত). The Rise of Islam and the Bengal Frontier, 1204–1760. University of California Press. পৃষ্ঠা. 140. ISBN 978-0-520-20507-9. https://books.google.com/books?id=gKhChF3yAOUC। আহৰণ কৰা হৈছে: 8 October 2012.
- ↑ Sengupta, Nitish (2011) (en ভাষাত). Land of Two Rivers: A History of Bengal from the Mahabharata to Mujib. Penguin Books India. পৃষ্ঠা. 126. ISBN 978-0-14-341678-4. https://books.google.com/books?id=kVSh_TyJ0YoC। আহৰণ কৰা হৈছে: 8 October 2012.
- ↑ Hasan, Perween (2007) (en ভাষাত). Sultans and Mosques: The Early Muslim Architecture of Bangladesh. I.B.Tauris. পৃষ্ঠা. 18. ISBN 978-1-84511-381-0. https://books.google.com/books?id=Uunyz4qFZwEC&pg=PA18. "Daud, Sulayman's son took over he started striking his own coins and had his own name read in the khutba, acts tantamount to official declaration of independence ... Daud Khan Karrani was defeated and killed in Rajmahal in 1576 ... However, the zamindars of East Bengal, known as the Baro Bhuiyans, were able to operate as local chieftains ... continuing to defy the Mughals. It was only in 1612, during the reign of Jahangir, that all of Bengal was firmly integrated as a Mughal province."