কৰ্কোটক

কৰ্কোটক
সম্পৰ্ক	নাগ
পিতৃ-মাতৃ	কাশ্যপ (পিতৃ), কদ্ৰু (মাতৃ)
সহোদৰ	শেষনাগ, বাসুকি, মনসা, তক্ষক, আৰু বাকী নাগ জাতি
হিন্দু পাঠ্য	মহাভাৰত

কাৰ্কোটক হিন্দু ধৰ্মত প্ৰচলিত নাগ ৰজা। কাশ্যপ আৰু কদ্ৰুৰ অন্যতম সন্তান কাৰ্কোটকক নিষাধ ৰাজ্যৰ ওচৰৰ এখন অৰণ্যত বাস কৰা বুলি গণ্য কৰা হয়। হিন্দু পৌৰাণিক কাহিনী অনুসৰি তেওঁ ৰজা নলক মেৰিয়াই ধৰে আৰু তেওঁক কুৎসিত আৰু কুৎসিত আকৃতিলৈ ৰূপান্তৰিত কৰে।

কিম্বদন্তি

কাৰ্কোটকে এসময়ত নাৰদ ঋষিক আকস্মিক খেলত প্ৰতাৰণা কৰিছিল। ক্ষুব্ধ হৈ নাৰদে তেওঁক অভিশাপ দিলে যে ৰজা নলৰ দ্বাৰা তেওঁক ৰক্ষা নকৰালৈকে তেওঁ অৰণ্যত স্থবিৰ হৈ থাকিব। মহাভাৰতত উল্লেখ আছে যে, যেতিয়া কৰ্কোটকে বাস কৰা অৰণ্যত জুই লাগিছিল, স্থবিৰ কাৰ্কোটকে ৰজা নলক তেওঁক উদ্ধাৰ কৰিবলৈ মাতিছিল। নিজকে বুঢ়া আঙুলিৰ সমান আকাৰলৈ হ্ৰাস কৰি তেওঁ নলক তেওঁক বচাবলৈ আহ্বান জনালে আৰু ৰজাই তৎক্ষণাত সাপটোক নিৰাপদ ঠাইলৈ লৈ গ’ল। এইদৰে তেওঁ নাৰদৰ অভিশাপৰ পৰা মুক্ত হ’ল। কাৰ্কোটকই ৰজাক দহ খোজ আগুৱাই যাবলৈ ক’লে আৰু তেনে কৰাৰ পিছত তেওঁক মেৰিয়াই ধৰিলে, যাৰ ফলত তেওঁ কুৎসিত হৈ পৰিল। সাপে ক’লে যে তেওঁ ৰজাক কুৎসিত কলিক আৱৰি ধৰিছে বুলিয়েই ৰজাক চেপি ধৰিছে, আৰু তাৰ বাবে নলে কষ্ট ভোগ কৰিবলগীয়া হ’ব লাগে। তেওঁ নলক আশ্বাস দিলে যে তেওঁৰ শৰীৰত বিষটো যিমানেই থাকিব সিমানেই তেওঁ কোনো বিপদৰ সম্মুখীন নহ’ব আৰু যুদ্ধত অপৰাজিত হ’ব। তাৰ পিছত তেওঁ নলক অযোধ্যাৰ ৰজা ঋতুপৰ্ণৰ ওচৰলৈ গৈ বহুক ওৰফে তেওঁৰ বাবে ৰথী হিচাপে কাম কৰিবলৈ কয়। তেওঁ ৰজাক ক’লে যে ঋতুপৰ্ণক অশ্বহৃদয় মন্ত্ৰ শিকাব, আৰু বিনিময়ত তেওঁ অক্ষহৃদয় মন্ত্ৰ শিকিব, তাৰ পিছত তেওঁ নিজৰ পৰিয়ালৰ সৈতে পুনৰ মিলিত হ’ব। তেওঁ নলক দুখণ বস্ত্ৰও আগবঢ়াইছিল, যিবোৰ তেওঁ পিন্ধি নিজৰ আদি ৰূপ ঘূৰাই পাব পাৰিছিল। বিশ্বাস কৰা হয় যে কাৰ্কোটকত বাস কৰিলে অসুৰ কলিৰ পৰা ৰক্ষা পোৱা যায়।

হিন্দু উৎসত তেওঁক আঠ নাগ ৰজাৰ ভিতৰত গণ্য কৰা হয়।