কৰ্টেক্স (উদ্ভিদ বিজ্ঞান)
1. পিঠ
2. প্ৰটোজাইলেম
3. জাইলেম ১
4. ফ’লেম ১
5. স্ক্লেৰেনকাইমা (বাষ্ট ফাইবাৰ)
6. কৰ্টেক্স
7. এপিডাৰ্মিচ
উদ্ভিদ বিজ্ঞানত কৰ্টেক্স হৈছে ভেছকুলাৰ উদ্ভিদৰ কাণ্ড বা শিপাৰ বাহিৰৰ স্তৰ, যিটো এপিডাৰ্মিছৰ তলত কিন্তু ভেছকুলাৰ বাণ্ডিলৰ বাহিৰত থাকে।[1] কৰ্টেক্স বেছিভাগেই মাটিৰ কলা ব্যৱস্থাৰ বৃহৎ পাতল বেৰৰ পেৰেনকাইমা কোষেৰে গঠিত আৰু ইয়াত গাঁথনিগত পাৰ্থক্য কম বা একেবাৰেই দেখা নাযায়।[2] বাহিৰৰ কৰ্টিকেল কোষবোৰে প্ৰায়ে অনিয়মিতভাৱে ঘন হোৱা কোষ বেৰ লাভ কৰে আৰু ইয়াক কলেনকাইমা কোষ বুলি কোৱা হয়।[3]
উদ্ভিদ
[সম্পাদনা কৰক]কাণ্ড আৰু ডাল
[সম্পাদনা কৰক]ঘাঁহজাতীয় কাণ্ডৰ ত্ৰিমাত্ৰিক গঠনত এপিডাৰ্মিছ, কৰ্টেক্স আৰু ভেছকুলাৰ কেম্বিয়ামে পিঠৰ ভিতৰৰ নলাকাৰ কোৰৰ চাৰিওফালে সমকেন্দ্ৰিক চিলিণ্ডাৰ গঠন কৰে। বাহিৰৰ কিছুমান কৰ্টিকেল কোষত ক্ল’ৰ’প্লাষ্ট থাকিব পাৰে, যাৰ ফলত ইহঁতৰ ৰং সেউজীয়া হয়। সেয়েহে ইহঁতে সালোক সংশ্লেষণৰ জৰিয়তে সৰল কাৰ্বহাইড্ৰেট উৎপাদন কৰিব পাৰে।[4]
কাঠ উদ্ভিদত কৰ্টেক্স পেৰিডাৰ্ম (বাকলি) আৰু ভেছকুলাৰ কলা (বিশেষকৈ ফ্ল’ইম)ৰ মাজত থাকে। ই প্ৰসাৰণৰ জৰিয়তে শিপাৰ কেন্দ্ৰীয় চিলিণ্ডাৰলৈ সামগ্ৰী পৰিবহণৰ বাবে দায়বদ্ধ আৰু ইয়াক ষ্টাৰ্চৰ ৰূপত খাদ্য সংৰক্ষণৰ বাবেও ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি।[5]
শিপা
[সম্পাদনা কৰক]ভেছকুলাৰ উদ্ভিদৰ শিপাত ঘাঁহজাতীয় কাণ্ডতকৈ কৰ্টেক্সে অংগটোৰ আয়তনৰ বৃহৎ অংশ দখল কৰে। শিপাৰ কৰ্টেক্সৰ ঢিলাকৈ আৱদ্ধ কৰা কোষবোৰে আন্তঃকোষীয় স্থানত পানী আৰু অক্সিজেনৰ গতিবিধি সুচল কৰে।[4]
শিপাৰ কৰ্টেক্সৰ এটা মূল কাম হ'ল সংৰক্ষিত খাদ্যৰ বাবে সংৰক্ষণ স্থান হিচাপে কাম কৰা।[4] ভেছকুলাৰ উদ্ভিদৰ শিপাত থকা কৰ্টেক্সৰ আটাইতকৈ ভিতৰৰ স্তৰটো হ’ল এণ্ডোডাৰ্মিছ। এণ্ডোডাৰ্মিছ ষ্টাৰ্চ জমা কৰাৰ লগতে পানী, আয়ন আৰু উদ্ভিদ হৰম’নৰ পৰিবহণ নিয়ন্ত্ৰণৰ বাবে দায়বদ্ধ।[2]
লাইকেন
[সম্পাদনা কৰক]লাইকেনৰ ওপৰত কৰ্টেক্স হৈছে কিছুমান লাইকেনৰ শৰীৰৰ অফলপ্ৰসূ অংশৰ পৃষ্ঠীয় স্তৰ বা "ছাল"।[6] ই হৈছে "ছাল" বা থেলাছ কলাৰ বাহিৰৰ স্তৰ যিয়ে মেডুলাৰ অবিভাজিত কোষবোৰক আবৰি ৰাখে। ফ্ৰুটিকোজ লাইকেনৰ এটা কৰ্টেক্স ডালবোৰক আগুৰি থাকে, আনকি সমতল, পাতৰ দৰে আকৃতিও থাকে। ফলিঅ’জ লাইকেনৰ ওপৰৰ আৰু তলৰ কৰ্টেক্স বেলেগ বেলেগ। ক্ৰাষ্ট'জ, প্লেক'ডিঅ'ইড আৰু স্ক্ৱামুল'জ লাইকেনৰ ওপৰৰ কৰ্টেক্স থাকে কিন্তু তলৰ কৰ্টেক্স নাথাকে আৰু কুষ্ঠ লাইকেনৰ কোনো কৰ্টেক্সৰ অভাৱ। [উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন]
তথ্যসূত্ৰ
[সম্পাদনা কৰক]- ↑ Allaby, Michael (2019). Allaby, Michael. ed (en ভাষাত). A Dictionary of Plant Sciences. Oxford University Press. doi:10.1093/acref/9780198833338.001.0001. ISBN 978-0-19-883333-8.
- ↑ 2.0 2.1 Hine, Robert (18 April 2019). Hine, Robert. ed. A Dictionary of Biology. Oxford University Press. doi:10.1093/acref/9780198821489.001.0001. ISBN 978-0-19-882148-9.
- ↑ Leroux, Olivier (November 2012). "Collenchyma: a versatile mechanical tissue with dynamic cell walls" (en ভাষাত). Annals of Botany খণ্ড 110 (6): 1083–1098. doi:10.1093/aob/mcs186. ISSN 1095-8290. PMID 22933416.
- ↑ 4.0 4.1 4.2 Capon, Brian (2010). Botany for Gardeners (3rd সম্পাদনা). প্ৰকাশক Portland, Oregon: Timber Press. পৃষ্ঠা. 62,77,85. ISBN 978-1-60469-095-8.
- ↑ Janice Glimn-Lacy; Peter B. Kaufman (2012). Botany Illustrated: Introduction to Plants, Major Groups, Flowering Plant Families (illustrated সম্পাদনা). Springer Science & Business Media. পৃষ্ঠা. 13. ISBN 978-94-009-5534-9.
- ↑ What is a lichen?, Australian National Botanical Garden