গৌড় অঞ্চল
গৌড় (ইংৰাজী: Gauda) প্ৰাচীন আৰু মধ্যযুগীয় যুগত বংগ ত অৱস্থিত এটা ভূ-খণ্ড আছিল আৰু গৌড় ৰাজ্যৰ অংশ আছিল।[1] প্ৰথমতে, ই সপ্তম শতিকাৰপৰা দ্বাদশ শতিকালৈ বৌদ্ধ পাল বংশৰ ৰাজধানী আছিল তাৰ পিছত দ্বাদশ শতিকাৰপৰা পঞ্চদশ শতিকালৈকে হিন্দু সেন বংশৰ ৰাজধানী আছিল যিটো পিছলৈ তুৰ্কীস্তানৰপৰা খিলজীসকলে আৰু পিছলৈ আফগানসকলে আৰু শেষত মোগলসকলে জয় কৰিছিল।
অৱস্থান আৰু পৰিসৰ
[সম্পাদনা কৰক]
চাণক্যৰ অৰ্থশাস্ত্ৰত (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰায় ৩৫০–২৮৩) বংগ আৰু পুন্দ্ৰৰ সৈতে ইয়াৰ উল্লেখ আছে। এই ভৌগোলিক ধাৰণাটো কিছুমান প্ৰাচীন গ্ৰন্থত অব্যাহত আছে।[2] গৌড় আৰু ভাংগা কেতিয়াবা বিনিময়ত ব্যৱহাৰ কৰা হয়।[2] সংস্কৃত গ্ৰন্থ মনসোল্লাস (১১২৯ খ্ৰীষ্টাব্দ)ত সমগ্ৰ বংগ অঞ্চলক বুজাবলৈ গৌড়-বংগলা নাম ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।
৫৯০ খ্ৰীষ্টাব্দৰপৰা ৬২৫ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত শাসন কৰা প্ৰাচীন বংগৰ প্ৰথম গুৰুত্বপূৰ্ণ ৰজা শশংকাৰ ৰাজধানী আছিল বাহাৰামপুৰৰপৰা ৯.৬ কিলোমিটাৰ (৬.০ মাইল) দক্ষিণ-পশ্চিমে অৱস্থিত কৰ্ণসুবৰ্ণত, যিটো মুৰ্ছিদাবাদ জিলাৰ মুখ্য কাৰ্যালয়।[2] চীনা সন্ন্যাসী জুয়ানজাঙে কৰ্ণসুবৰ্ণ দেশৰপৰা শশাংকৰ শাসিত উৰিষ্যাৰ অঞ্চললৈ যাত্ৰা কৰিছিল। .[1] কিছুমান প্ৰাচীন তথ্যত পুন্দ্ৰবৰ্ধনক গৌড়ৰ অংশ বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে।[3]
ৰহ অঞ্চলৰ সৈতে গৌডাৰ সম্পৰ্ক সম্পৰ্কীয় প্ৰমাণ পৰস্পৰ বিৰোধী যেন লাগে। কৃষ্ণ মিশ্ৰই (খ্ৰীষ্টাব্দ একাদশ বা দ্বাদশ শতিকা) তেওঁৰ প্ৰবোধ-চন্দ্ৰোদয়ত গৌড় জাতিৰ ভিতৰত হুগলী আৰু হাওৰা জিলাৰ ভুৰুশুতৰ সৈতে চিনাক্ত হোৱা ৰাধা (বা ৰাধাপুৰী) আৰু ভূৰিষ্ঠিক অন্তৰ্ভুক্ত বুলি উল্লেখ থকাৰ বিপৰীতে প্ৰথম যাদৱ ৰজা জয়তুগীৰ মংগোলীয় শিলালিপিত ৰাধা (বা ৰাধা)ক গৌলাৰপৰা পৃথক কৰা হৈছে (গৌডা)।[2]
পাল সম্ৰাটসকলক বংগপতি (বংগৰ প্ৰভু) আৰু গৌদেশ্বৰ (গৌড়ৰ প্ৰভু) বুলি কোৱা হৈছিল। সেনা ৰজাসকলেও নিজকে গৌদেশ্বৰ বুলি কয়। তেতিয়াৰপৰাই গৌড়া আৰু ভাংগা সমগ্ৰ বংগৰ বিনিময়যোগ্য নাম যেন লাগে।[2] তেৰশ আৰু চতুৰ্দশ শতিকাৰ জৈন সাহিত্যিকসকলৰ মতে গৌড়ে লক্ষ্মনাৱতীক বৰ্তমানৰ মালদা জিলাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছিল।[2]
মুছলমান যুগৰ আৰম্ভণিতে মালদা জিলাৰ লক্ষ্ণাৱতীৰ বাবে গৌড়া নাম ব্যৱহাৰ হ'বলৈ আৰম্ভ কৰে।[2] সংকীৰ্ণ অৰ্থত গৌড়া হৈছে পদ্ম নদী আৰু বৰ্ধমান অঞ্চলৰ মাজৰ অঞ্চল।
গৌড়া চহৰ
[সম্পাদনা কৰক]আধুনিক যুগত বেছিভাগ বানান গৌড়া বা গৌৰ ভাৰত-বাংলাদেশ সীমান্তত অৱস্থিত ধ্বংসপ্ৰাপ্ত চহৰ লখনৌতীক বুজায়। পূৰ্বৰ দুৰ্গটোৰ অধিকাংশই ভাৰতৰ পশ্চিম বংগৰ বৰ্তমানৰ মালদা জিলাত অৱস্থিত, আনহাতে সৰু অংশ বাংলাদেশৰ চপাইনাবাবগঞ্জ জিলাত অৱস্থিত। এই চহৰখন ৰাজমহলৰপৰা ৪০ কিলোমিটাৰ (২৫ মাইল) তললৈ গংগা নদীৰ পূব পাৰত আছিল। অৱশ্যে ধ্বংসাৱশেষৰপৰা গংগাৰ বৰ্তমানৰ গতিপথ বহু দূৰত।
তথ্যৰ উৎস
[সম্পাদনা কৰক]- ↑ 1.0 1.1 Ghosh, Suchandra. "Gauda". Banglapedia. Asiatic Society of Bangladesh. http://en.banglapedia.org/index.php?title=Gauda,_Janapada। আহৰণ কৰা হৈছে: 2009-08-22.
- ↑ 2.0 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 Majumdar, R. C. (1971). History of Ancient Bengal. প্ৰকাশক Calcutta: G. Bhardwaj & Co.. পৃষ্ঠা. 6–8. OCLC 961157849..
- ↑ Bandopadhyay, Rakhaldas, Bangalar Itihas, (in বঙালী), first published 1928, revised edition 1971, vol I, p 101, Nababharat Publishers, 72 Mahatma Gandhi Road, Kolkata.
বাহ্যিক সংযোগ
[সম্পাদনা কৰক]Gauda: Haunting Beauty