গ্ৰেণ্ড ট্ৰাংক ৰোড
| গ্ৰেণ্ড ট্ৰাংক ৰোড | |
|---|---|
| উত্তৰপাঠ, সদক-ই-আজম, শ্বাহ ৰহ-ই-আজম, বাদশ্বাহী সাদক, লং ৱাক[টোকা 1] | |
 | |
| পথ তথ্য | |
| দৈৰ্ঘ্য | সাঁচ:Convert/LoffAoffDxSoff) |
| স্থিতি | বৰ্তমান কাৰ্যক্ষম |
| Existed | খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৩২২ চনৰ আগতে–বৰ্তমান–present |
| ইতিহাস | মৌৰ্য, সুৰ, মোগল আৰু ব্ৰিটিছ সাম্ৰাজ্য |
| সময়কাল | ১৬ শতিকা–বৰ্তমান |
| সাংস্কৃতিক তাৎপৰ্য |
ভাৰত উপমহাদেশৰ ইতিহাস আৰু দক্ষিণ এছিয়াৰ ইতিহাস |
| জনাজাত | Trading |
| Major junctions | |
| East end | টেকনাফ, বাংলাদেশ |
| West end | কাবুল, আফগানিস্তান |
| Location | |
| Major cities | কক্সৰ বজাৰ, চট্টগং, ফেনী, ঢাকা, ৰাজশাহী, কলকাতা, সাসাৰাম, মোগলচৰৈ, বাৰাণসী, প্ৰয়াগৰাজ, কানপুৰ, আগ্ৰা, আলিগড়, বুলন্দশহৰ, দিল্লী, গাজিয়াবাদ, শোণিত, পানীপাট, কৰ্ণাল, আম্বালা, লুধিয়ানা, জলন্ধৰ, অমৃতসৰ, চণ্ডীগড়, লাহোৰ, গুজৰাণৱালা, ঝেলুম, ইছলামবাগ, ৰাৱালপিণ্ডি, পেছাৱৰ, জালালাবাদ, কাবুল |
গ্ৰেণ্ড ট্ৰাংক ৰোড (ইংৰাজী: Grand Trunk Road) (পূৰ্বতে উত্তৰপাঠ, সদক-ই-আজম, শ্বাহ ৰাহ-ই-আজম, বাদশ্বাহী সাদক, আৰু লং ৱাক নামেৰে জনাজাত)[1] এছিয়াৰ অন্যতম পুৰণি আৰু দীঘলীয়া প্ৰধান পথ। কমেও ২,৫০০ বছৰ ধৰি[3] ই মধ্য এছিয়াক ভাৰতীয় উপমহাদেশৰ সৈতে সংযোগ কৰি আহিছে। ই ম্যানমাৰৰ সীমান্তত বাংলাদেশৰ টেকনাফৰ পৰা[4][5] পশ্চিমে আফগানিস্তানৰ কাবুললৈকে প্ৰায় ৩,৬৫৫ কিলোমিটাৰ (২,২৭১ মাইল)[2] বাংলাদেশৰ চিট্টাগং আৰু ঢাকা, কলিকতা, কানপুৰ, আগ্ৰা, আলিগড়, গাজিয়াবাদ, দিল্লী, অমৃতসৰ, চণ্ডীগড়, ভাৰতৰ প্ৰয়াগৰাজ, আৰু লাহোৰ, ৰাৱালপিণ্ডি, আৰু পেছাৱাৰৰ মাজেৰে পাৰ হৈ যায় পাকিস্তান।[6][1]
এই ঘাইপথটো খ্ৰীষ্টপূৰ্ব তৃতীয় শতিকাত উত্তৰপাথা নামৰ প্ৰাচীন পথটোৰে [7] গংগাৰ মুখৰ পৰা ভাৰতৰ উত্তৰ-পশ্চিম সীমান্তলৈকে বিস্তৃত হৈ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। অশোকৰ অধীনত এই পথটোৰ অধিক উন্নতি সাধন কৰা হয়। পুৰণি পথটো শ্বেৰ শ্বাহ ছুৰীয়ে সোণাৰগাঁও আৰু ৰোহতাছলৈ পুনৰ নিৰ্মাণ কৰে।[7][8] মাহমুদ শ্বাহ দুৰানীৰ দিনত এই পথটোৰ আফগান অংশ পুনৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।[9][7] ১৮৩৩ চনৰ পৰা ১৮৬০ চনৰ ভিতৰত ব্ৰিটিছৰ সময়ছোৱাত এই পথটো যথেষ্ট পৰিমাণে পুনৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।[10]
যুগ যুগ ধৰি এই পথটোৱে অঞ্চলটোৰ অন্যতম মূল বাণিজ্যিক পথ হিচাপে কাম কৰিছিল আৰু ভ্ৰমণ আৰু ডাক যোগাযোগ দুয়োটাতে সুবিধা কৰি দিছিল। গ্ৰেণ্ড ট্ৰাংক ৰোড এতিয়াও ভাৰত উপমহাদেশৰ পৰিবহণৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয়, পথৰ কিছু অংশ বহল কৰি ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ ব্যৱস্থাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।[11]
এই পথটো বৰ্তমানৰ N1, Feni (চট্টগ্ৰামৰ পৰা ঢাকা), N4 আৰু N405 (ঢাকাৰ পৰা ছিৰাজগঞ্জ), N507 (Sirajganj to Natore) আৰু N6 (Natare to Rajshahi ভাৰতৰ পূৰ্ণিয়া দিশে; ৪৪ (আগ্ৰাৰ পৰা নতুন দিল্লী, পানীপাট, কৰ্ণাল, আম্বালা আৰু লুধিয়ানা হৈ জালন্ধাৰলৈ) আৰু ৩ নং ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ (জলন্ধাৰৰ পৰা আটৰীলৈ, ভাৰতৰ অমৃতসৰলৈ পাকিস্তানৰ লাহোৰৰ দিশে) ৱাগাহ হৈ এন-৫ (লাহোৰ, গুজৰাণৱালা, গুজৰাট, লালামুছা, খৰিয়ান, ঝেলুম, ৰাৱালপিণ্ডি, পেছাৱাৰ আৰু খাইবাৰ পাছ হৈ আফগানিস্তানৰ জালালাবাদৰ ফালে) আৰু এএইচ১ (টৰখাম-জালালাবাদৰ পৰা কাবুললৈ) আফগানিস্তানত।
ইতিহাস
[সম্পাদনা কৰক]প্ৰাচীন যুগ
[সম্পাদনা কৰক]বৌদ্ধ সাহিত্য আৰু মহাভাৰতৰ দৰে ভাৰতীয় মহাকাব্যত মৌৰ্য সাম্ৰাজ্যৰ আগতেই গ্ৰেণ্ড ট্ৰাংক ৰোডৰ অস্তিত্বৰ কথা উল্লেখ আছে আৰু ইয়াক উত্তৰপাথা বা "উত্তৰ পথ" বুলি কোৱা হৈছিল। এই পথটোৱে ভাৰতৰ পূব অঞ্চলক মধ্য এছিয়াৰ সৈতে সংযোগ কৰিছিল, যিটো খোৰাছান পথৰ শেষ বিন্দু আছিল।[12]
মৌৰ্য সাম্ৰাজ্য
[সম্পাদনা কৰক]ছুৰি আৰু মোগল সাম্ৰাজ্য
[সম্পাদনা কৰক]ব্ৰিটিছ সাম্ৰাজ্য
[সম্পাদনা কৰক]ভাৰত গণৰাজ্য
[সম্পাদনা কৰক]ভাৰতৰ ঐতিহাসিক পথৰ কাষৰ ঠাইৰ এটা গোটক ২০১৫ চনত ইউনেস্কোৰ বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰৰ আংশিক তালিকাত "উত্তৰাপাঠ, বাদশাহি সাদক, সদক-ই-আজম, বানহো, গ্ৰেণ্ড ট্ৰাংক ৰোডৰ কাষৰ স্থান" শীৰ্ষক নামেৰে অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল।[1] গ্ৰেণ্ড ট্ৰাংক ৰোডৰ ভাৰতীয় অংশই ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ ১৯, ১১২ নং ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ আৰু ৪৪ নং ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথৰ সৈতে মিলিত হয়।
মনোবিজ্ঞানীসকলে কেতিয়াবা জিটি ৰোডৰ আশে-পাশে থকা অঞ্চলটোক "জিটি ৰোড বেল্ট" বুলিও কয়, যাক কেতিয়াবা নিৰ্বাচনৰ প্ৰেক্ষাপটত গুজৰাট ৰোড বুলিও কোৱা হয়। উদাহৰণস্বৰূপে, হাৰিয়ানাত নিৰ্বাচনৰ সময়ত আম্বলাৰ পৰা শোনিপাটলৈকে জিটি ৰোডৰ দুয়োকাষে থকা অঞ্চলটোক ২৮টা বিধানসভা সমষ্টি থকা আৰু কোনো এটা জাতি বা সম্প্ৰদায়ৰ আধিপত্য নথকা অঞ্চলটোক "হাৰিয়ানাৰ জিটি ৰোড বেল্ট" বুলি কোৱা হয়।[13][14]
ইছলামিক ৰিপাব্লিক অৱ পাকিস্তান
[সম্পাদনা কৰক]চহৰৰ মাজৰ দূৰত্বৰ গাইড
[সম্পাদনা কৰক]গুগল মেপৰ মতে দূৰত্ব গণনা কৰা হয়।
- টেকনাফ-ঢাকা-কলকাতা = ৭৭৮ কিলোমিটাৰ (৪৮৩ মাইল)
- কলকাতা-বাৰানসী-দিল্লী = ১,৫৬২ কিলোমিটাৰ (৯৭১ মাইল)
- দিল্লী-ৱাগাহ সীমান্ত = ৪৬২ কিলোমিটাৰ (২৮৭ মাইল)
- ৱাগাহ সীমান্ত-ৰাৱালপিণ্ডি-লাণ্ডি কোটাল = ৬১৩ কিলোমিটাৰ (৩৮১ মাইল)
- লেণ্ডি কোটাল-কাবুল = ২৪০ কিলোমিটাৰ (১৫০ মাইল)
চিত্ৰ
[সম্পাদনা কৰক]-
ভাৰতৰ শোণিতাত জিটি পথৰ কাষত মোগল যুগৰ কোছ মিনাৰ -
ভাৰতৰ উত্তৰ প্ৰদেশত গ্ৰেণ্ড ট্ৰাংক ৰোড -
ভাৰতৰ বৰ্হীৰ ওচৰৰ জিটি ৰোড -
হুগলীৰ পৰা বুৰ্ডৱান অভিমুখে গ্ৰেণ্ড ট্ৰাংক ৰোড -
পাকিস্তানৰ লাহোৰত জিটি ৰোড -
পাকিস্তানৰ গুজৰাণৱালাৰ জিটি পথ -
জেলুম নদীৰ ওপৰৰ জিটি ৰোড, পাকিস্তান -
মাৰ্গালা পাহাৰৰ মাজেৰে কালা চিত্ত ৰেঞ্জ, পাকিস্তানলৈ যোৱা মূল জিটি পথ -
নতুনকৈ পুনৰ প্ৰান্তিককৃত জিটি ৰোড মাৰ্গালা হিলছৰ আটাইতকৈ পশ্চিম বিন্দুৰ পৰা কালা চিত্ত ৰেঞ্জ, পাকিস্তানলৈ পাৰ হৈ গৈছে -
কাবুল–জালালাবাদ ৰোড, আফগানিস্তান, জিটি ৰোডৰ আটাইতকৈ পশ্চিম অংশ। -
আফগানিস্তানৰ কাবুল–জালালাবাদ পথৰ মাউণ্টেন পাছ
.jpg)
টোকা
[সম্পাদনা কৰক]- ↑ The road was known as Uttarapatha during the Mauryan period (16th Century), Sadak-e-Azam or Shah Rah-e-Azam (The Great Road) during Suri period (1540-1556 CE), as Badshahi Sadak (King's Road) during Mughal by Sher Shah period and as the Grand Trunk Road or Long Walk during the British period.[1]
তথ্য সংগ্ৰহ
[সম্পাদনা কৰক]- ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 "Sites along the Uttarapath, Badshahi Sadak, Sadak-e-Azam, Grand Trunk Road" (en ভাষাত). UNESCO World Heritage Centre. https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6056/। আহৰণ কৰা হৈছে: 26 December 2018.
- ↑ 2.0 2.1 Tayler, Jeffrey (November 1999). "The Atlantic: "India's Grand Trunk Road"". The Atlantic. https://www.theatlantic.com/magazine/archive/1999/11/indias-grand-trunk-road/377875/। আহৰণ কৰা হৈছে: 7 March 2017.
- ↑ UNESCO, Caravanserais along the Grand Trunk Road in Pakistan Archived 31 May 2019 at the Wayback Machine
- ↑ Steel, Tim (1 January 2015). "A road to empires". Dhaka Tribune. http://www.dhakatribune.com/heritage/2014/dec/31/road-empires.
- ↑ Jhimli Mukherjee Pandey (15 September 2015). "Cuisine along G T Road". The Times of India (Calcutta). http://timesofindia.indiatimes.com/city/kolkata/Cuisine-along-G-T-Road/articleshow/48969618.cms.
- ↑ Khanna, Parag. "How to Redraw the World Map". The New York Times. ISSN 0362-4331. https://www.nytimes.com/roomfordebate/2014/07/03/where-do-borders-need-to-be-redrawn/permeable-lines-on-the-grand-trunk-road.
- ↑ 7.0 7.1 7.2 Vadime Elisseeff, p. 159-162, The Silk Roads: Highways of Culture and Commerce
- ↑ Farooqui Salma Ahmed, p. 234, A Comprehensive History of Medieval India: From Twelfth to the Mid-Eighteenth Century
- ↑ K. M. Sarkar (1927). The Grand Trunk Road in the Punjab: 1849-1886. Atlantic Publishers & Distri. পৃষ্ঠা. 2–. GGKEY:GQWKH1K79D6. https://books.google.com/books?id=qFdJbRywbKwC&pg=PA2.
- ↑ David Arnold (historian); Science, technology, and medicine in colonial India (New Cambr hist India v.III.5) Cambridge University Press, 2000, 234 pages p. 106
- ↑ Singh, Raghubir (1995). The Grand Trunk Road: A Passage Through India (First সম্পাদনা). Aperture Books. ISBN 9780893816445. https://archive.org/details/grandtrunkroadpa00sing.
- ↑ Sanjeev, Sanyal (15 November 2012) (en ভাষাত). Land of the Seven Rivers: A Brief History of India's Geography. Penguin Random House India Private Limited. পৃষ্ঠা. 72–73,103. ISBN 9788184756715. https://books.google.com/books?id=Uv_iDQAAQBAJ.
- ↑ NuNu BJP on a strong footing in northern districts, Hindustan Times, 30 March 2016.
- ↑ Haryana assembly elections: BJP counts on strategy Archived 5 November 2019 at the Wayback Machine, The Times of India, 6 October 2019.