চান য়াট-চেন
| চান য়াট-চেন | |
|---|---|
 চান য়াট-চেন (১৯২২) | |
| জন্ম | ১২ নৱেম্বৰ, ১৮৬৬ Cuiheng, Guangdong, চিং ৰাজবংশৰ চীন |
| মৃত্যু | ১২ মাৰ্চ, ১৯২৫ (৫৮ বছৰ) বেইজিং, চীন |
| ৰাষ্ট্ৰীয়তা | চীনা |
| শিক্ষানুষ্ঠান | Hong Kong College of Medicine for Chinese |
| পেচা | ৰাজনীতিবিদ, বিপ্লৱী, চিকিৎসক |
| জনা যায় | চীনৰ প্ৰথম গণৰাজ্য প্ৰতিষ্ঠাতা |
| দাম্পত্যসঙ্গী | Soong Ching-ling |
চান য়াট-চেন (ইংৰাজী: Sun Yat-sen; জন্ম: ১২ নবেম্বৰ ১৮৬৬ – মৃত্যু: ১২ মাৰ্চ ১৯২৫) আছিল এজন চীনা ৰাজনীতিবিদ, বিপ্লৱী আৰু চিকিৎসক, যাক আধুনিক চীনৰ “পিতা” হিচাপে গণ্য কৰা হয়। তেওঁ চিং ৰাজবংশৰ চৰকাৰ উৎখাত কৰি চীনৰ প্ৰথম গণৰাজ্য প্ৰতিষ্ঠা কৰে। [1]
শৈশৱ আৰু শিক্ষা
[সম্পাদনা কৰক]চানৰ জন্ম হৈছিল গুৱানডোং প্ৰদেশৰ কুইহেং নামৰ এখন গাঁৱত। কৈশোৰত তেওঁ হাৱাইত অধ্যয়ন কৰিছিল, আৰু পাছত হংকং মেডিকেল কলেজত চিকিৎসাশাস্ত্ৰ পঢ়ে। এই সময়তে তেওঁ পশ্চিমীয়া গণতন্ত্ৰ আৰু খ্ৰীষ্টান ধৰ্মৰ প্ৰভাৱলৈ আহে।[2]
ৰাজনৈতিক বিপ্লৱ আৰু নেতৃত্ব
[সম্পাদনা কৰক]১৮৯৪ চনত তেওঁ Revive China Society গঠন কৰে। তেওঁৰ লক্ষ্য আছিল এক গণতান্ত্ৰিক চীন প্ৰতিষ্ঠা কৰা। ১৯১১ চনৰ Xinhai Revolutionৰ নেতৃত্বত তেওঁ চিং ৰাজবংশ উৎখাত কৰে।[3]
ৰাষ্ট্ৰ গঠন আৰু "তিনিটা নীতি"
[সম্পাদনা কৰক]তেওঁ চীন গণৰাজ্যৰ প্ৰথম অন্তৰ্ৱতী ৰাষ্ট্ৰপতি হয় যদিও শীঘ্ৰে সেনাপতি Yuan Shikai-ৰ বাবে পদত্যাগ কৰে।
তেওঁৰ বিখ্যাত দৰ্শনৰ তিনিটা নীতি আছিল:
- ৰাষ্ট্ৰবাদ (民族主義)
- গণতন্ত্ৰ (民權主義)
- জনকল্যাণ (民生主義)[4]
কুওমিনটাং আৰু উত্তৰ অভিযান
[সম্পাদনা কৰক]তেওঁ Kuomintang (KMT) গঠন কৰে আৰু দক্ষিণ চীনত ৰাজ্যিক শক্তি গঢ়ি তোলে। তেওঁৰ মৃত্যুৰ পাছত চিয়াং কাই-চেক তেওঁৰ পদচিহ্ন অনুসৰণ কৰি উত্তৰ অভিযান আৰম্ভ কৰে।
মৃত্যু
[সম্পাদনা কৰক]কৰ্কট ৰোগত আক্ৰান্ত হৈ ১৯২৫ চনৰ ১২ মাৰ্চত বেইজিং চহৰত চানৰ মৃত্যু হয়। মৃত্যুৰ পাছত তেওঁক Nanjing-ত সমাধিস্থ কৰা হয়। চীনৰ দুয়ো চৰকাৰে (PRC আৰু ROC) তেওঁক "ৰাষ্ট্ৰৰ পিতা" হিচাপে মান্যতা দিয়ে।[5]
ঐতিহাসিক প্ৰভাৱ
[সম্পাদনা কৰক]তেওঁ চীনৰ গণতান্ত্ৰিক আন্দোলনৰ অগ্ৰদূত আছিল। তেওঁৰ চিন্তাধাৰাই আধুনিক চীনৰ ৰাজনৈতিক গঠন আৰু জাতীয়তাৰ ভিত্তি প্ৰদান কৰে।
উৎস
[সম্পাদনা কৰক]- ↑ "Sun Yat-sen". Encyclopaedia Britannica. https://www.britannica.com/biography/Sun-Yat-sen। আহৰণ কৰা হৈছে: ২২ জুলাই ২০২৫.
- ↑ "Sun Yat-sen and Hong Kong". University of Hong Kong. https://www.hku.hk/about/sunyatsen.html। আহৰণ কৰা হৈছে: ২২ জুলাই ২০২৫.
- ↑ "The 1911 Revolution". Chinese Posters. https://chineseposters.net/themes/xinhai-revolution। আহৰণ কৰা হৈছে: ২২ জুলাই ২০২৫.[সংযোগবিহীন উৎস]
- ↑ "Sun Yat-sen's Three Principles". Library of Congress. https://www.loc.gov/exhibits/treasures/trt038.html। আহৰণ কৰা হৈছে: ২২ জুলাই ২০২৫.
- ↑ "Legacy of Sun Yat-sen". BBC News. https://www.bbc.com/news/world-asia-pacific-11712180। আহৰণ কৰা হৈছে: ২২ জুলাই ২০২৫.[সংযোগবিহীন উৎস]