চাপাৰন বেকাকাক
চাপাৰন বেকাকাক (Saparan Bekakak) হ’ল শ্লেমানৰ গাম্পিংৰ আম্বাৰকেটাৱাংত অনুষ্ঠিত হোৱা এটা উৎসৱ। এই অনুষ্ঠানটো গাম্পিং পৰ্বতৰ ৰক্ষকসকলৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত এক বলিদান, কিয়াই ৱিৰাচুতাক স্মৰণ কৰা এক উদযাপন আৰু চুলতান হামেংকুবুৱোনো প্ৰথমৰ প্ৰতি আনুগত্য প্ৰদৰ্শন হিচাপে আৰম্ভ হৈছিল। চাপাৰন বেকাকাকত গাম্পিং পৰ্বতৰ ৰক্ষকসকলক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিবলৈ ওগোহ-ওগোহ নামৰ মূৰ্তি ব্যৱহাৰ কৰা হয়।
পটভূমি
[সম্পাদনা কৰক]চাপাৰন বেকাকাক আম্বাৰকেটাৱাংত অনুষ্ঠিত হয়। 'বেকাকাক' শব্দটো পশু বা মানুহৰ বলিৰ বলি হোৱা ব্যক্তিক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়, যিটো চাপাৰন বেকাকাকত চাউলৰ গুড়িৰে নিৰ্মিত দৰা-কইনাৰ পুতলাৰ জৰিয়তে অনুশীলন কৰা হয়।[1] চাপাৰন বেকাকাক কেইবাটাও পৰ্যায়ত বিভক্ত এক অনুষ্ঠান, যিটো মিডোডোৰেনি পৰ্যায়ৰ পৰা আৰম্ভ হৈ সুগেনগান আগেনত সমাপ্ত হয়।[2]
অনুষ্ঠান আৰম্ভ হোৱাৰ আগতে আঠিয়া চাউলেৰে দুটা বেকাকাক দৰা-কইনা নিৰ্মাণ কৰা হয়, যাৰ ভিতৰত পুতলাটোৰ তেজক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিবলৈ গুৰ ভৰোৱা হয়। ইয়াৰ পিছত দৰা-কইনা দুয়োক সুৰাকাৰ্টা চুন্নত আৰু যোগ্যাকৰ্তা চুলতানৰ মাজত শান্তিৰ প্ৰতীক হিচাপে সজোৱা হয়। বিশ্বাস কৰা হয় যে বিবাহৰ আগৰ নিশা এজন স্বৰ্গদূত আহি বেকাকাক কইনাক আশীৰ্বাদ দিব আৰু মানুহে স্বৰ্গদূতৰ আগমনক সন্মান জনাবলৈ উপস্থিত থকাৰ কথা। পিছদিনা বেকাকাক কইনাক বলি দিয়া হয়।[2]
অনুষ্ঠানৰ পিছত দুটা বেকাকাক দৰা-কইনা আৰু গাম্পিং পৰ্বতৰ চাৰিওফালে নৈবেদ্য লৈ এক সমদল উলিওৱা হয়। ইয়াৰ পিছত বেকাকাক দৰা-কইনাক গাম্পিং পৰ্বতৰ নামনিলৈ লৈ যোৱা হয় আৰু তাৰ পিছত তেওঁলোকক বলি দিয়া হয়। এই ঘটনাসমূহৰ পিছত সুগেনগান আগেন বা শ্লেমেটান পৰ্যায় আৰম্ভ হয়, যিয়ে চুলতান হামেংকুবুৱোনো প্ৰথমৰ প্ৰতি আনুগত্যৰ প্ৰতিশ্ৰুতি হিচাপে কাম কৰে। ইয়াত ওগোহ-ওগোহ নামৰ এটা ডাঙৰ মূৰ্তিও প্ৰদৰ্শন কৰা হয়, যিয়ে গাম্পিং পৰ্বতৰ ৰক্ষকক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। ভাইৰেল হোৱাৰ চেষ্টাই কিছুমানক নীতি-বিৰুদ্ধ কাম কৰিবলৈ পৰিচালিত কৰিছে, যেনে কামুক ধৰণে নৃত্য কৰা। সম্প্ৰদায়ৰ নীতি উলংঘা কৰা বুলি বিবেচিত ব্যক্তিসকলক জৰিমনা বিহা হয় বা পৰৱৰ্তী বছৰৰ চাপাৰন বেকাকাকত অংশগ্ৰহণ কৰাত বাধা দিয়া হয়।[2]
চাপাৰন বেকাকাকত হাজাৰ হাজাৰ মুছলমান লোকে অংশগ্ৰহণ কৰে আৰু ইয়াৰ সময়ত কোৰআনৰ পৰা প্ৰাৰ্থনা পাঠ কৰা হয়। ১৯৩৩ চনত এখন ডাচ বাতৰি কাকতে চাপাৰন বেকাকাকক সৰ্বপ্ৰাণবাদী বুলি অভিযোগ কৰিছিল। আজিও একাংশ লোকে চাপাৰন বেকাকাকক বহুদেৱতাবাদী বুলি বিশ্বাস কৰে।[2] এক অধ্যয়নত দেখা গৈছে যে আম্বাৰকেটাৱাংৰ থলুৱা লোকসকলে চাপাৰন বেকাকাক উপভোগ কৰাৰ বিপৰীতে এই অঞ্চললৈ অহা মুছলমান প্ৰব্ৰজনকাৰীসকলে এই উদযাপনক অপছন্দ কৰাৰ প্ৰৱণতা দেখুৱায়।[3]
ইতিহাস
[সম্পাদনা কৰক]চাপাৰন বেকাকাক গাম্পিং পৰ্বতৰ ৰক্ষকসকলক সন্তুষ্ট কৰিবলৈ এক বলিদান হিচাপে আৰম্ভ হৈছিল, যিসকল অঞ্চলটোত খনন কাৰ্যৰ বাবে খঙাল হৈ পৰিছিল। ১৮৯৪ চনত চাপাৰন বেকাকাকৰ শোভাযাত্ৰাৰ সৈতে এটা দুৰ্ঘটনা ঘটিছিল। এই দুৰ্ঘটনাৰ বাবে দায়বদ্ধ ব্যক্তিজনৰ মৃত্যুৰ পিছত গাঁওবাসীয়ে বিশ্বাস কৰিছিল যে গাম্পিং পৰ্বতৰ ৰক্ষকসকল খঙাল হৈছে কাৰণ ১৮৯৪ চনৰ চাপাৰন বেকাকাক আগৰ দৰে ডাঙৰ হোৱা নাছিল। পৰৱৰ্তী বছৰৰ চাপাৰন বেকাকাক গাম্পিং পৰ্বতৰ ৰক্ষকসকলৰ পৰা খননৰ অনুমতি বিচৰাৰ লগতে তেওঁলোকক শান্ত কৰিবলৈ অনুষ্ঠিত কৰা হৈছিল।[2]
চুলতান হামেংকুবুৱোনো প্ৰথমৰ অন্যতম প্ৰিয় ভৃত্য কিয়াই ৱিৰাচুতাই গাম্পিং পৰ্বতত ভূমিস্খলনত মৃত্যু হোৱাৰ কাহিনীৰ পৰাও চাপাৰন বেকাকাকৰ আৰম্ভণি হৈছিল।[3][4] বিশ্বাস কৰা হয় যে ৱিৰাচুতাৰ আত্মা গাম্পিং পৰ্বতত আছে। চাপাৰন বেকাকাক ৱিৰাচুতাৰ এক উদযাপন আৰু চুলতান হামেংকুবুৱোনো প্ৰথমৰ প্ৰতি আনুগত্যৰ এক প্ৰদৰ্শনত পৰিণত হয়। চাপাৰন বেকাকাক পিছলৈ শ্লেমেটান হৈ পৰে। কিৰাব চাপাৰন বেকাকাক ২০২৫ আয়োজক সমিতিৰ অধ্যক্ষ ৱাহ্যু চাক্টিয়াজীৰ মতে, চাপাৰন বেকাকাক ১৭৫৬ চনত আৰম্ভ হৈছিল।[4] ২০১৫ চনত ইণ্ডোনেছিয়াৰ শিক্ষা আৰু সংস্কৃতি মন্ত্ৰালয়ে চাপাৰন বেকাকাকক "অস্পৰ্শনীয় সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য"ৰ এক অংশ হিচাপে নামকৰণ কৰে।[1][4]
তথ্যসূত্ৰ
[সম্পাদনা কৰক]- 1 2 Setyaningrum, Setyaningrum (5 September 2023). "Upacara Adat Saparan Bekakak, Tradisi Bulan Sapar di Ambarketawang". Kompas. https://yogyakarta.kompas.com/read/2023/09/05/204219578/upacara-adat-saparan-bekakak-tradisi-bulan-sapar-di-ambarketawang?page=all.
- 1 2 3 4 5 Fitria, Ajeng Aisyah; Khoirunnisa, Alfi Nur (December 2024). "The Past and Present, Saparan Bekakak of Ambar Ketawang: A study of Cultural Transformation". Journal of Humanities & Education খণ্ড 2 (3). https://journal.clcs.or.id/index.php/abjad/article/download/55/28.
- 1 2 "Preserving Indigenous Culture: The Saparan Bekakak Tradition in the Context of Contemporary Ambarketawang" (en-US ভাষাত). Intersectional Collaboration for Indigenous Religions. 2025-09-26. https://icir.or.id/1881/indigenous/2025/preserving-indigenous-culture-the-saparan-bekakak-tradition-in-the-context-of-contemporary-ambarketawang/। আহৰণ কৰা হৈছে: 2026-03-06.
- 1 2 3 "Saparan Bekakak 2025 Procession Draws Thousands". Voice of Indonesia. August 8, 2025. https://rri.co.id/en/art-and-culture/1756958/saparan-bekakak-2025-procession-draws-thousands#goog_rewarded.