চুলেইমান খান কাৰাণী
| চুলেইমান খান কাৰাণী | |
|---|---|
২৭ সংখ্যক বংগৰ চুলতান
| |
| ৰাজত্ব | ১৫৬৫-১১ অক্টোবৰ ১৫৭২ |
| অভিষেক | ১৫৬৫ |
| পূৰ্বসূৰী | তাজ খান কাৰাণী |
| উত্তৰাধিকাৰী | বায়াজিদ |
| সন্তান | |
| বায়াজিদ খান কাৰাণী, দাউদ খান কাৰাণী আৰু এজনী কন্যা | |
| সম্পূৰ্ণ নাম | |
| চুলেইমান খান কাৰাণী | |
| বাসগৃহ | কাৰাণী |
| সমাধিস্থল | ১১ অক্টোবৰ ১৫৭২ তান্দা, বংগৰ চুলতানত্ব |
| ধৰ্ম | Sunni Islam |
চুলাইমান খান কাৰাণী (১৫৬৫–১৫৭২) বংগৰ এজন আফগান চুলতান আছিল। ভাতৃ তাজ খান কাৰাণীৰ মৃত্যুৰ পাছত তেওঁ সিংহাসনত আৰোহণ কৰে।[1] ৰিয়াজ-উছ-ছালাটিনৰ মতে তেওঁ তেওঁৰ ৰাজধানী গৌড়ৰপৰা তান্দালৈ স্থানান্তৰিত কৰে।[2]
চুলাইমান, তেওঁৰ ভাতৃ তাজ আৰু চুলাইমানৰ পুত্ৰ বায়াজিদ আৰু দাউদ খান কাৰাণীয়ে বংগত মোগল সম্ৰাট আকবৰৰ এখন অল্পকালীন আফগান অধীনস্থ ৰাজ্য চলাইছিল। তেওঁলোকে অঞ্চলটোত আধিপত্য বিস্তাৰ কৰাৰ সময়তে চুলেমানে আকবৰক শ্ৰদ্ধাঞ্জলি জনায়। আকবৰৰ হাতত পৰাস্ত হোৱা আফগানসকলে তেওঁৰ পতাকাৰ তলত ভিৰ কৰিবলৈ ধৰিলে। আফগানসকল কাৰিকৰীভাৱে বংগৰ শাসক নাছিল, প্ৰকৃততে তেওঁলোক নামমাত্ৰ শাসকহে আছিল।
আকবৰৰ সৈতে সম্পৰ্ক
[সম্পাদনা কৰক]চুলেমান খান কাৰাণীয়ে তেওঁৰ ৰাজত্বকালত নিজাকৈ মুদ্ৰা প্ৰতিষ্ঠা কৰা নাছিল,কাৰণ সেই কাৰ্যৰে শাসকীয় মোগলসকলৰ ৰাষ্ট্ৰ ঘোষণা কৰাৰ সমান হ’লহেঁতেন।[1] তেওঁ আকবৰক বংগৰ সৰ্বোচ্চ শাসক হিচাপেও সন্মান জনাইছিল আৰু বংগৰ মছজিদসমূহত শুকুৰবাৰৰ জামাতৰ নামাজত দিয়া ধৰ্মধ্বনি খুতবাহত আকবৰৰ নাম পঢ়িবলৈ বাধ্য কৰাইছিল। [1]ইতিহাসবিদসকলে এই কাৰ্যসমূহক আকবৰৰ জীৱনকালত বংগ আৰু মোগল সাম্ৰাজ্যৰ মাজত কূটনৈতিক শান্তি ৰক্ষা কৰা বুলি উল্লেখ কৰিছে।[1]
ওড়িশা বিজয়
[সম্পাদনা কৰক]মুছলমান শাসকসকলে ওড়িশা জয় কৰাৰ আগতে উত্তৰ ভাৰত আৰু দক্ষিণ ভাৰতৰ কিছু অংশ শাসন কৰিছিল। ১৫৬৮ চনত চুলেইমান খানে উৎকল ওড়িশাৰ ৰজা মুকুন্দ দেৱৰ বিৰুদ্ধে তেওঁৰ পুত্ৰ বায়াজিদ খান কাৰাণী আৰু সেনাপতি কালা পাহাৰ (কালা পাহাৰ)ক পঠিয়াই দিয়ে। ওডিয়াসকলৰ বিৰুদ্ধে কেইখনমান ডাঙৰ যুদ্ধৰ পিছত, আৰু ওড়িশাৰ অন্যান্য ঠাইত গৃহ-যুদ্ধৰ সহায়ত চুলাইমানে সমগ্ৰ অঞ্চলটো নিজৰ শাসনৰ অধীনলৈ আনিবলৈ সক্ষম হয়। কালা পাহাৰে জগন্নাথ মন্দিৰ লুট-পাত কৰি পুৰীক নিয়ন্ত্ৰণত লয়। চুলেইমান কাৰাণীয়ে ক্ৰমে ইছমাইল খান লোধীক ওড়িশাৰ গৱৰ্ণৰ আৰু কুতলু খান লোহানীক পুৰীৰ গৱৰ্ণৰ হিচাপে নিযুক্তি দিয়ে।[3][4]
ধৰ্ম
[সম্পাদনা কৰক]চুলাইমান এজন ধাৰ্মিক মুছলমান আছিল আৰু তেওঁ পুৰণি মালদহত সোণা মছজিদ নিৰ্মাণ কৰিছিল।[3]`আব্দ আল-কাদিৰ বদাউনীয়ে কয় যে, প্ৰতিদিনে পুৱা চুলেইমানে যিকোনো ৰাজ্যিক ব্যৱসায়ৰ লেনদেনৰ পূৰ্বে ১৫০ জন শ্বেখ আৰু উলামাৰ সৈতে প্ৰাৰ্থনা সভা অনুষ্ঠিত কৰিছিল।[5]
মৃত্যু আৰু উত্তৰাধিকাৰ
[সম্পাদনা কৰক]১৫৭২ চনৰ ১১ অক্টোবৰত চুলেইমান কাৰাণীৰ মৃত্যু হয় আৰু তেওঁৰ সাম্ৰাজ্য তেওঁৰ পুত্ৰ বায়াজিদ খান কাৰাণীৰ হাতত এৰি দিয়ে। তেওঁৰ চুলতানী ৰাজ্যৰ ৰাজধানী তান্দাত তেওঁক সমাধিস্থ কৰা হয়।[6]
তথ্যসূত্ৰ
[সম্পাদনা কৰক]- ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 Hasan, Perween (2007). Sultans and Mosques: The Early Muslim Architecture of Bangladesh. I.B.Tauris. পৃষ্ঠা. 17–18. ISBN 978-1-84511-381-0. "When Taj Khan died in 1565 ... his brother Sulayman succeeded him. During Sultan Sulayman's reign from 1565 to 1572 ... He diplomatically kept the Mughal emperor Akbar placated by reading his [Akbar's] name from the pulpit on Fridays (khutba), and never striking his own coins ... When Daud, Sulayman's son took over he started striking his own coins and had his own name read in the khutba, acts tantamount to official declaration of independence."
- ↑ Eaton, Richard M. (1993) (en ভাষাত). The Rise of Islam and the Bengal Frontier, 1204–1760. প্ৰকাশক Berkeley: University of California Press. পৃষ্ঠা. 140–2. ISBN 0-520-20507-3. https://archive.org/details/riseofislambenga00eato/page/140.
- ↑ 3.0 3.1 Ahmed, ABM Shamsuddin (2012). "Sulaiman Karrani". In ছিৰাজুল ইছলাম; মিয়া, শ্বাহজাহান; খানম, মাহফুজা; আহমেদ, শ্বব্বীৰ. বাংলাপিডিয়া: বাংলাদেশৰ ৰাষ্ট্ৰীয় বিশ্বকোষ (অনলাইন ed.). ঢাকা, বাংলাদেশ: বাংলাপিডিয়া ট্ৰাষ্ট, এছিয়াটিক চচাইটি অফ বাংলাদেশ. ISBN 984-32-0576-6. OCLC 52727562. Retrieved 13 December 2025.
- ↑ "Brief History of the Family". Prithimpassa Nawab Family. Archived from the original on 15 July 2011. https://web.archive.org/web/20110715113231/http://prithimpassaestate.com/history.html। আহৰণ কৰা হৈছে: 20 September 2025.
- ↑ Abul Fazl Allami (translated by H. Blochman) (1873). Ain i Akbari. প্ৰকাশক Calcutta.
- ↑ Ibrahim, Muhammad (2012). "Rule of Afghans". In ছিৰাজুল ইছলাম; মিয়া, শ্বাহজাহান; খানম, মাহফুজা; আহমেদ, শ্বব্বীৰ. বাংলাপিডিয়া: বাংলাদেশৰ ৰাষ্ট্ৰীয় বিশ্বকোষ (অনলাইন ed.). ঢাকা, বাংলাদেশ: বাংলাপিডিয়া ট্ৰাষ্ট, এছিয়াটিক চচাইটি অফ বাংলাদেশ. ISBN 984-32-0576-6. OCLC 52727562. Retrieved 13 December 2025.