চেলা সুৰংগ
চেলা সুৰংগ (ইংৰাজী: Sela Tunnel) অসমৰ গুৱাহাটী আৰু অৰুণাচল প্ৰদেশৰ টাৱাঙৰ মাজত সৰ্ববতৰ সংযোগৰ সুবিধা প্ৰদান কৰা ৩,০০০ মিটাৰ (৯,৮০০ ফুট) উচ্চতাৰ এটা পথ সুৰংগ হৈছে ছেলা সুৰংগ। ১৩ হাজাৰ ফুট উচ্চতাৰ এই সুৰংগটো হৈছে বিশ্বৰ আটাইতকৈ দীঘল দুলেনযুক্ত সুৰংগ। চেলা পাছৰ ৪০০ মিটাৰ তলত অৱস্থিত চেলা সুৰংগটোৱে বিশেষকৈ শীতকালত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ পথ প্ৰদান কৰে। এই সুৰংগটোৱে চীন-ভাৰত সীমান্তত সৈন্য, অস্ত্ৰ-শস্ত্ৰ আৰু যন্ত্ৰ-পাতিৰ দ্ৰুত গতিত সহায় কৰে। ১২.৪ কিলোমিটাৰ দৈৰ্ঘ্যৰ নতুন পথেৰে ১৩ নং ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথৰ সৈতে সংযোগ কৰি দিৰাং আৰু টাৱাঙৰ মাজৰ দূৰত্ব ১০ কিলোমিটাৰ হ্ৰাস কৰিছে। ২০২৪ চনৰ ৯ মাৰ্চত প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীয়ে ইয়াক উদ্বোধন কৰে। [1] সীমান্ত পথ সংস্থাই নিৰ্মাণ কৰা এই প্ৰকল্পটোত দুটা সুৰংগ আৰু এটা লিংক ৰোড আছে। টানেল ১ ৯৮০ মিটাৰ দীঘল একক টিউবযুক্ত সুৰংগ, আনহাতে টানেল ২ ১৫৫৫ মিটাৰ দীঘল টুইন টিউবযুক্ত সুৰংগ, য’ত এটা দুলেনযুক্ত টিউব যাতায়াতৰ বাবে আৰু আনটো জৰুৰীকালীন সেৱাৰ বাবে। এই সুৰংগসমূহৰ মাজৰ লিংক ৰোডটো ১২০০ মিটাৰ দৈৰ্ঘ্যৰ। এই সুৰংগটোৱে অৰুণাচল প্ৰদেশৰ পশ্চিম অঞ্চলৰ টাৱাংলৈ বছৰজুৰি, সৰ্ববতৰৰ বাবে পথৰ প্ৰৱেশৰ সুবিধা প্ৰদান কৰে। [2]
ব্যুৎপত্তি
[সম্পাদনা কৰক]
১৯৬২ চনৰ ভাৰত-চীন যুদ্ধৰ সময়ত মহাবীৰ চক্ৰ বিজয়ী যশৱন্ত সিং ৰাৱটে এই পৰ্বত পাছত চীনৰ সেনাবাহিনীক চেলা আৰু নুৰা নামৰ স্থানীয় দুগৰাকী মনপা ছোৱালীৰ সহায়ত বাধা দিছিল। পিছত চেলাক হত্যা কৰা হয় আৰু নুৰাক বন্দী কৰা হয়। ঠাইৰপৰা ঠাইলৈ পলায়ন কৰি ৰাৱাটে ৭২ ঘণ্টা ধৰি শত্ৰুক ৰখাই ৰাখিছিল যেতিয়ালৈকে চীনে স্থানীয় এজন যোগানকাৰীক বন্দী নকৰালৈকে, যিয়ে তেওঁলোকক কয় যে তেওঁলোকে মাত্ৰ এখন যুঁজাৰু বিমানৰ সন্মুখীন হৈছে। ইয়াৰ পিছতে চীনে ৰাৱটৰ স্থানত আক্ৰমণ চলায়, যাৰ ফলত ৰাৱটৰ মৃত্যু হয়। [3] ভাৰতীয় সেনাই যশৱন্ত সিং ৰাৱতৰ বাবে যশৱন্ত গড় যুদ্ধ স্মৃতিসৌধ নিৰ্মাণ কৰিছিল আৰু তেওঁৰ বলিদানৰ স্মৃতিত চেলাৰ নামেৰে পাছ, সুৰংগ, বিলৰ নামকৰণ কৰা হৈছিল। সুৰংগটোৰ নামো তেওঁৰ নামেৰে ৰখা হৈছে। [4] চেলা সুৰংগৰ উত্তৰত আৰু জাঙৰপৰা ২ কিলোমিটাৰ পূবে অৱস্থিত নুৰানাং জলপ্ৰপাতৰ নাম নুৰাৰ নামেৰে ৰখা হৈছে।
অৱস্থিতি
[সম্পাদনা কৰক]ছেলা সুৰংগটো পশ্চিম কামেং জিলা (দিৰাং চক্ৰ)ৰপৰা টাৱাং জিলাক পৃথক কৰা চেলা-চাৰবেলা ৰিজৰ মাজেৰে পাৰ হৈ যায়। চেলা পাছৰপৰা কেইকিলোমিটাৰমান পশ্চিমে অৱস্থিত। এই সুৰংগটো ৩,০০০ মিটাৰ (৯,৮০০ ফুট) উচ্চতাত, আনহাতে চেলা পাছ ৪,২০০ মিটাৰ (১৩,৮০০ ফুট) উচ্চতাত। ই চেলা পাছত শীতকালীন বৰফ পৰাটো বাইপাছ কৰি টাৱাংলৈ যাত্ৰাৰ সময় এঘণ্টা হ্ৰাস কৰে। [5]
প্ৰকল্পটো আচলতে দুটা সুৰংগৰে গঠিত। ৪৭৫ মিটাৰ (১,৫৫৮ ফুট) দীঘল প্ৰথমটো সুৰংগটো এটা ওখ শিখৰৰ মাজেৰে পাৰ হৈ ২৭.৪৯৯৪° উত্তৰ ৯২.০৯৩৮° পূবত প্ৰৱেশ কৰে। বাহিৰ ওলোৱাৰ পাছত ১,৭৯০ মিটাৰ (৫,৮৭০ ফুট) দীঘল দ্বিতীয়টো সুৰংগটো ২৭.৫০৭৩° উত্তৰ ৯২.০৮২৭° পূবত মূল চেলা-চাব্ৰেলা পাহাৰৰ মাজেৰে পাৰ হৈ যায়। এই দুটা সুৰংগ একেলগে চেলা পাছক বাইপাছ কৰি ৩০০০ মিটাৰ উচ্চতা বজাই ৰাখে। [5][6]
কৌশলগত গুৰুত্ব
[সম্পাদনা কৰক]এই কৌশলগত সুৰংগটো প্ৰজেক্ট ভাৰ্টকৰ অধীনত সীমান্ত পথ সংস্থাই নিৰ্মাণ কৰি আছে। ভাৰতৰ পূব খণ্ডত প্ৰকৃত নিয়ন্ত্ৰণ ৰেখাৰে চীনৰ পশ্চিম থিয়েটাৰ কমাণ্ডৰ ভাবুকি প্ৰতিহত কৰিবলৈ ভাৰতীয় সেনাৰ সামৰ্থ্য বৃদ্ধি কৰিব। ভাৰতীয় সেনাৰ চতুৰ্থ কৰ্পছৰ মুখ্য কাৰ্যালয় তেজপুৰৰপৰা টাৱাংলৈ যাতায়াতৰ সময় কমেও ১০ কিলোমিটাৰ বা ১ ঘণ্টা হ্ৰাস কৰাৰ লগতে সাধাৰণতে শীতকালত বন্ধ হৈ থকা ১৩ নং ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথক টাৱাংলৈ সকলো বতৰৰ উপযোগী পথ হিচাপে গঢ়ি তোলাত সহায় কৰিব। [1]এই সুৰংগসমূহে নিশ্চিত কৰিব যে বমডিলা আৰু টাৱাঙৰ মাজৰ ১৭১ কিলোমিটাৰ দৈৰ্ঘ্যৰ পথটো সকলো বতৰতে সুলভ হৈ থাকিব।
ইয়াৰ উপৰি বি আৰ অ’ই ভাৰত-চীন লাইন অৱ একচুৱেল কণ্ট্ৰ’লৰ বুম লা পাছলৈকে (মেকমেহন লাইনৰ বিতৰ্কিত অংশ) সংগেটছাৰ ট্ছ’ (টাৱাঙৰ উত্তৰত)লৈকে পথৰ উন্নতি সাধন কৰি আছে। [1] ১৩ নং ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ ২ লেন পথলৈ ৰূপান্তৰ কৰা হৈছে [1]
চেলা পাছ ৪,২০০ মিটাৰ উচ্চতাত, কিন্তু দুয়োটা সুৰংগ ৩,০০০ মিটাৰ (১০,০০০ ফুট) উচ্চতাত। এই সুৰংগটো চেলা-ছাব্ৰেলা ৰিজৰ মাজেৰে পাৰ হৈ যায়। সুৰংগটোৰপৰা ১২.৩৭ কিলোমিটাৰ দৈৰ্ঘ্যৰ নতুন গ্ৰীণফিল্ড পথটোৱে নুৰাং ফালে বৰ্তমানৰ বালিপাৰা-চৌদুৰ-টাৱাং পথৰ সৈতে সংযোগ স্থাপন কৰিব, চেলা পাছলৈ যোৱা হেয়াৰপিন বেণ্ডসমূহ এৰাই চলিব। শেহতীয়া নিউ অষ্ট্ৰিয়ান টানেলিং মেথড (NATM) ব্যৱহাৰ কৰি নিৰ্মাণ কৰা এই সুৰংগটো বৰফ ৰেখাৰ বহু তলত, যাৰ ফলত বৰফ নিষ্কাশনৰ প্ৰত্যাহ্বান অবিহনে সকলো বতৰৰ বাবে যাত্ৰা সম্ভৱ হৈ উঠিছে।
এই সুৰংগটোৱে টাৱাঙৰ পৰ্যটকৰ সম্ভাৱনা বৃদ্ধি কৰাৰ লগতে অধিক পৰ্যটকক আকৰ্ষণ কৰিব, যাৰ ফলত টাৱাং উত্তৰ-পূব অঞ্চলৰ অধিক জনপ্ৰিয় গন্তব্যস্থান হিচাপে পৰিগণিত হ’ব।
সুৰগ নিৰ্মাণৰ ক্ৰম
[সম্পাদনা কৰক]- ২০১৮ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত ২০১৮-১৯ চনৰ কেন্দ্ৰীয় বাজেটত প্ৰকল্প ঘোষণা [7]
- ফেব্ৰুৱাৰী ২০১৯: প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীয়ে আধাৰশিলা স্থাপন কৰে। ২০২২ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহৰ ভিতৰত তিনি বছৰৰ পাছত সাজু হ’ব সুৰংগ বুলি ঘোষণা কৰে। [1][8]
- ছেপ্টেম্বৰ ২০১৯: এপ্ৰ’চ ৰোড নিৰ্মাণ চলি আছিল আৰু মাহৰ শেষলৈকে সুৰংগ ব’ৰিং আৰম্ভ হৈছিল। [9]
- ছেপ্টেম্বৰ ২০২০: অৰুণাচল প্ৰদেশৰ মুখ্যমন্ত্ৰী পেমা খাণ্ডুৱে, ৪ ছেপ্টেম্বৰ ২০২০ তাৰিখে কামৰ অগ্ৰগতি পৰিদৰ্শন কৰি কয় যে "কামৰ অগ্ৰগতি লক্ষ্য কৰি সুখী, ২০২১ চনৰ শেষৰফালে সকলো কাম সম্পূৰ্ণ হ'ব।[5]
- ২০২১ চনৰ জুলাই মাহত ৯৮০ মিটাৰ দৈৰ্ঘ্যৰ পলায়ন নলীৰ খনন ২০২১ চনৰ জুলাই মাহত সম্পূৰ্ণ হয়।[10]
- ২০২৪ চনৰ মাৰ্চঃ অৰুণাচল প্ৰদেশত এক সমাৱেশৰ পূৰ্বে প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীয়ে এই সুৰংগটো জাতিলৈ উছৰ্গা কৰে।
তথ্যৰ উৎস
[সম্পাদনা কৰক]- ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 Sela tunnel construction to start soon, Business Standard, 21 Nov 2018.
- ↑ "Delay hits Sela tunnel project in Arunachal Pradesh". https://www.hindustantimes.com/india-news/delay-hits-sela-tunnel-project-in-arunachal-pradesh-101669833033264.html.
- ↑ "Indian Army's 'Immortal' soldier Jaswant Singh Rawat, on duty even after being martyred" (en ভাষাত). 2021-10-21. Archived from the original on 2022-10-17. https://web.archive.org/web/20221017180555/https://indiannewsweekly.com/2021/10/21/indian-armys-immortal-soldier-jaswant-singh-rawat-on-duty-even-after-being-martyred/। আহৰণ কৰা হৈছে: 2022-05-21.
- ↑ जसवंत-सेला शहीद न हों, इसलिए बनी सेला टनल:1962 जैसे नहीं घुस पाएगा चीन; सड़कों, पुलों और सुरंगों का सुरक्षा जाल तैयार, Bhaskar, accessed 14 June 2023.
- ↑ 5.0 5.1 5.2 "Sela Pass tunnel to be ready by 2021: CM". Arunachal Observer. 4 September 2020. https://arunachalobserver.org/2020/09/05/sela-pass-tunnel-to-be-ready-by-2021-cm/.
- ↑ Sela tunnel: All-weather road brings Indian troops to China's doorstep; what you need to know, Firstpost 14 October 2021.
- ↑ Sela pass tunnel, The Economic Times, 1 February 2018.
- ↑ "PM Modi inaugurates Sela tunnel project in Arunachal Pradesh". Business Standard. 9 February 2019. https://www.business-standard.com/article/news-ani/pm-modi-inaugurates-sela-tunnel-project-in-arunachal-pradesh-119020900558_1.html.
- ↑ "Work on important Sela tunnel connecting with Tawang to begin by September end". The New Indian Express. 20 September 2019. https://www.newindianexpress.com/nation/2019/sep/20/work-on-important-sela-tunnel-connecting-with-tawang-to-begin-by-september-end-2036434.html.
- ↑ Last blast of Sela Tunnel’s escape tube conducted by DG Border Roads through video conferencing, Ministry of Defence Press release, 22 July 2022.