সমললৈ যাওক

ছিছোদিয়া বংশ

অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ পৰা
ছিছোদিয়া বংশ
মেৱাৰ বংশ

সামৰিক অস্ত্ৰ

মেৱাৰৰ নিচান
Parent house গুহিলা বংশ
দেশ মেৱাৰ ৰাজ্য
প্ৰতিস্থা ১৩২৬; ৬৯৯ বছৰ আগত (1326)
প্ৰতিস্থাপক ৰাণা হাম্মীৰ সিংহ
Current head বিশ্বৰাজ সিং মেৱাৰ
Final ruler ভূপাল সিংহ
Titles ৰাণা / মেৱাৰৰ মহাৰাণা
Cadet branches Chundawat • Ranawat Shaktawat • Kanawat

ছিছোদিয়া বংশ ভাৰতৰ ৰাজস্থানৰ মেৱাৰ অঞ্চলৰ মেৱাৰ ৰাজ্যত শাসন কৰা বংশৰ অন্তৰ্গত এটা ৰাজপুত বংশ।[1] ছিছোদিয়াসকল গুহিলা বংশৰ এটা শাখা আৰু তেওঁলোকে নিজকে সূৰ্যবংশ (সৌৰ বংশ)ৰ বংশধৰ বুলি দাবী কৰে। এই বংশৰ নামটো ঠায়ে ঠায়ে ছেছোদিয়া, শিশোদিয়া, শ্বিশোদিয়া, ছিছ’দিয়া, চিচ’দিয়া, চিচোদিয়া, চিচদিয়া বুলিও লিখা হৈছে।[2][3]সাঁচ:Qn

উৎপত্তি

[সম্পাদনা কৰক]

ছিছোদিয়া বংশৰ বংশলতা দ্বাদশ শতিকাৰ গুহিলা ৰজা ৰাণাসিংহৰ পুত্ৰ ৰহাপাৰ পৰাই আৰম্ভ হৈছিল। তেওঁ আধুনিক ৰাজাসামন্দ জিলাৰ ছিছোদা গাঁওখন নিজৰ ৰাজধানী হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল, যাৰ নামেৰে তেওঁৰ বংশধৰসকলক ছিছোদিয়া বুলি কোৱা হৈছিল। চিত্তোৰগড় অৱৰুদ্ধ(১৩০৩)ত খিলজী বংশৰ বিৰুদ্ধে পৰাজয়ৰ ফলত গুহিলা বংশৰ মূল শাখাৰ অন্ত পৰে। ১৩২৬ চনত ছিছোদিয়া শাখাৰ অন্তৰ্গত ৰাণা হাম্মীৰে বাৰুজী সৌদা আৰু তেওঁৰ চৰণ মিত্ৰসকলৰ সহায়ত এই অঞ্চলৰ নিয়ন্ত্ৰণ পুনৰ লাভ কৰি বংশটো পুনৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰে আৰু লগতে গুহিলা বংশৰ এটা শাখা ছিছোদিয়া বংশৰ প্ৰতিষ্ঠাপক হয়, যাৰ অন্তৰ্গত পৰৱৰ্তী প্ৰতিজন মহাৰাণাই মেৱাৰ আৰু ছিছোদিয়াসকল পূৰ্বৰ গুহিলাৰ ৰাজধানী চিত্তোৰৰ ওপৰত পুনৰ নিয়ন্ত্ৰণ লাভ কৰে।[4][5][6] মালৱা, নগৰ, গুজৰাট আৰু দিল্লীৰ চুলতানসকলৰ বিৰুদ্ধে ছিছোদিয়াসকলে একাধিক যুদ্ধত লিপ্ত হৈছিল।[7] দিল্লী চুলতানীকে ধৰি কাষৰীয়া চুলতান ৰাজ্যসমূহ দুৰ্বল হোৱাৰ এক উল্লেখযোগ্য কাৰণ আছিল।[8]

ৰাজপ্ৰশস্তিৰ বংশাৱলী অনুসৰি ইয়াৰে এজন – ৰাণা সমৰ – পৃথ্বীৰাজ চৌহানৰ ভগ্নী পৃথিক বিয়া কৰাইছিল। তেওঁৰ নাতি ৰহাপাই ৰাণা (ৰজা) উপাধি গ্ৰহণ কৰে। ৰাহাপাৰ বংশধৰসকলে কিছু সময় ছিছোদা নামৰ ঠাইত কটায়, আৰু সেয়েহে, তেওঁলোক "ছিছোদিয়া" নামেৰে জনাজাত হ’ল।[9][10]

ইতিহাস

[সম্পাদনা কৰক]

আটাইতকৈ উল্লেখযোগ্য ছিছোদিয়া শাসকসকল আছিল ৰাণা হাম্মীৰ সিংহ(ৰাজত্ব ১৩২৬–১৩৬৪), কুম্ভ সিংহ (ৰাজত্ব ১৪৩৩–১৪৬৮), ৰাণা ছাংগা (ৰাজত্ব ১৫০৮–১৫২৮) আৰু মহাৰাণা প্ৰতাপ (ৰাজত্ব ১৫৭২–১৫৯৭)। মাৰাঠা সাম্ৰাজ্যৰ প্ৰতিষ্ঠাপক ভোঁছলে বংশৰ শিৱাজী, তেওঁলোকেও ৰাজকীয় ছিছোদিয়া পৰিয়ালৰ এটা শাখাৰ পৰা বংশধৰ বুলি দাবী কৰিছিল।[11] নেইন্সিয়ে তেওঁৰ গ্ৰন্থত শ্বাহজী ৰাণা লখাৰ পুত্ৰ চাচাৰ বংশধৰ বুলি উল্লেখ কৰিছে।[12] একেদৰে নেপালৰ ৰাণা বংশয়ো মেৱাৰৰ ৰাণাৰ বংশধৰ বুলি দাবী কৰিছিল।[13]

ছিছোদিয়া ক্ৰনিকলছৰ মতে, ১৩০৩ চনত যেতিয়া দিল্লীৰ চুলতান আলাউদ্দিন খিলজীয়ে চিত্তোৰগড়ত আক্ৰমণ কৰিছিল, তেতিয়া ছিছোদিয়া পুৰুষসকলে সাকা (মৃত্যু পৰ্যন্ত যুঁজ) কৰিছিল, আনহাতে তেওঁলোকৰ মহিলাসকলে জৌহৰ (শত্ৰুৰ হাতত বন্দী হোৱাতকৈ আত্মদহন) কৰিছিল। এই কথা দুবাৰকৈ পুনৰাবৃত্তি কৰা হৈছিল: ১৫৩৫ চনত গুজৰাটৰ বাহাদুৰ শ্বাহে চিত্তোৰগড় ঘেৰাও কৰিছিল আৰু ১৫৬৭ চনত মোগল সম্ৰাট আকবৰে ইয়াক জয় কৰিছিল।[14]

মোগলৰ সৈতে সঘনাই হোৱা সংঘৰ্ষৰ ফলত ছিছোদিয়াৰ ক্ষমতা আৰু তেওঁলোকৰ ৰাজ্যৰ আকাৰ বহু পৰিমাণে হ্ৰাস পায়। ছিছোদিয়াই শেষত মোগলৰ আধিপত্য গ্ৰহণ কৰে, আনকি কিছুমানে মোগল সেনাবাহিনীতো যুদ্ধ কৰে। কিন্তু পৰৱৰ্তী ছিছোদিয়া শাসকসকলে নিৰ্দেশ দিয়া শিল্প আৰু সাহিত্যিক ৰচনাসমূহে তেওঁলোকৰ প্ৰাক-মোগল অতীতৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছিল।[14] ছিছোদিয়াসকল আছিল মোগলৰ সৈতে মিত্ৰতা কৰা শেষ ৰাজপুত বংশ আৰু অন্যান্য ৰাজপুত বংশৰ দৰে তেওঁলোকে কেতিয়াও মোগল সাম্ৰাজ্যবাদী পৰিয়ালৰ সৈতে আন্তঃবিবাহ কৰা নাছিল।[15] ছিছোদিয়াসকলে তেওঁলোকৰ দ্বাৰা নিৰ্দেশিত কাব্যিক কিংবদন্তি, প্ৰশংসা আৰু দৃশ্য কলাৰ জৰিয়তে অন্যান্য ৰাজপুত বংশৰ পৰা পৃথক এক অভিজাত পৰিচয় গঢ়ি তুলিছিল। ব্ৰিটিছ ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীৰ এজন বিষয়া জেমছ টডে তেওঁৰ গ্ৰন্থ Annals and Antiquities of Rajasthan বা ভাৰতৰ মধ্য আৰু পশ্চিম ৰাজপুট ৰাজ্য (১৮২৯–১৮৩২)ৰ বাবে এই গ্ৰন্থসমূহৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰিছিল। তেওঁৰ বহুলভাৱে পঢ়া গ্ৰন্থই ঔপনিৱেশিক আৰু উত্তৰ-ঔপনিৱেশিক ভাৰতত ছিছোদিয়াসকলক উচ্চ ৰাজপুত বংশ হিচাপে মতামত বিয়পাই দিয়াত আৰু অধিক সহায় কৰিছিল।[14][16]

শাসকসকলৰ তালিকা

[সম্পাদনা কৰক]

টিটুলাৰ মহাৰাণা

তথ্যসূত্ৰ

[সম্পাদনা কৰক]
  1. ↑ Schwartzberg, Joseph E. (1978). A Historical atlas of South Asia. প্ৰকাশক Chicago: University of Chicago Press. পৃষ্ঠা. 147, map XIV.4 (e). ISBN 0226742210. Archived from the original on 25 February 2021. https://web.archive.org/web/20210225003445/https://dsal.uchicago.edu/reference/schwartzberg/pager.html?object=186। আহৰণ কৰা হৈছে: 25 March 2021. 
  2. ↑ Singh, K. S. (1998) (en ভাষাত). India's Communities. Anthropological Survey of India. ISBN 978-0-19-563354-2. https://books.google.com/books?id=jHQMAQAAMAAJ&q=sisodia+suryavanshi. 
  3. ↑ Trikha, Madhav Hada Translated by Pradeep (2020-12-07) (en ভাষাত). Meera Vs Meera. Vani Prakashan Group. ISBN 978-93-89915-90-7. https://books.google.com/books?id=QgsNEAAAQBAJ&dq=sisodia+suryavanshi&pg=PA79. 
  4. ↑ Rima Hooja (2006). A history of Rajasthan. Rupa. পৃষ্ঠা. 328–329. ISBN 9788129108906. OCLC 80362053. https://books.google.com/books?id=tosMAQAAMAAJ। আহৰণ কৰা হৈছে: 27 February 2019. 
  5. ↑ The Rajputs of Rajputana: a glimpse of medieval Rajasthan by M. S. Naravane আই.এচ.বি.এন. 81-7648-118-1
  6. ↑ Manoshi, Bhattacharya (12 August 2023). The Royal Rajputs. Rupa & Company. পৃষ্ঠা. 42–46. ISBN 9788129114013. 
  7. ↑ "History of Medieval India by Satish Chandra book pdf download". https://www.iasnotes.in/2022/11/history-of-medieval-india-by-satish-chandra-book-pdf-download.html। আহৰণ কৰা হৈছে: 2024-02-15. 
  8. ↑ Richards, John F. (1965-01-01). "The Economic History of the Lodi Period: 1451-1526" (en ভাষাত). Journal of the Economic and Social History of the Orient খণ্ড 8 (1): 47–67. doi:10.1163/156852065X00020. ISSN 1568-5209. https://brill.com/view/journals/jesh/8/1/article-p47_2.xml. 
  9. ↑ Sri Ram Sharma (1971). Maharana Raj Singh and His Times. Motilal Banarsidass. পৃষ্ঠা. 2–12. ISBN 9788120823983. https://books.google.com/books?id=tEycu_8H5qkC&pg=PA10। আহৰণ কৰা হৈছে: 20 September 2020. 
  10. ↑ Wessly Lukose (2013). Contextual Missiology of the Spirit: Pentecostalism in Rajasthan, India. Wipf & Stock Publishers. পৃষ্ঠা. 50. ISBN 978-1-62032-894-1. https://books.google.com/books?id=ccBNAwAAQBAJ&pg=PA50। আহৰণ কৰা হৈছে: 20 January 2019. 
  11. ↑ Singh K S (1998). India's communities. Oxford University Press. পৃষ্ঠা. 2211. ISBN 978-0-19-563354-2. https://books.google.com/books?id=1lZuAAAAMAAJ। আহৰণ কৰা হৈছে: 6 October 2016. 
  12. ↑ Rajasthan Oriental Research Institute, 1960, Muhnot Nainsi Ri Khyat, Part 1, page 15
  13. ↑ Praagh, David Van (27 October 2003). Greater Game: India's Race with Destiny and China by David Van Praagh. McGill-Queen's Press - MQUP. ISBN 978-0-7735-7130-3. https://books.google.com/books?id=KVDIvLQDGckC&dq=ranas+nepal+rajput&pg=PA319। আহৰণ কৰা হৈছে: 16 March 2023. 
  14. ↑ 14.0 14.1 14.2 Melia Belli Bose (2015). Royal Umbrellas of Stone. Brill. পৃষ্ঠা. 248–251. ISBN 9789004300569. https://books.google.com/books?id=6dR0CgAAQBAJ&pg=PA248। আহৰণ কৰা হৈছে: 5 January 2016. 
  15. ↑ Melia Belli Bose (2015). Royal Umbrellas of Stone. Brill. পৃষ্ঠা. 37. ISBN 9789004300569. https://books.google.com/books?id=6dR0CgAAQBAJ&pg=PA37। আহৰণ কৰা হৈছে: 16 January 2016. 
  16. ↑ Freitag, Jason (2009). Serving empire, serving nation: James Tod and the Rajputs of Rajasthan. প্ৰকাশক Leiden: Brill. পৃষ্ঠা. 3–5, 49. ISBN 978-90-04-17594-5. https://books.google.com/books?id=Ib93BhAu43gC। আহৰণ কৰা হৈছে: 2011-07-27. 
  17. ↑ "Maharana Sanga; the Hindupat, the last great leader of the Rajput race: Sarda, Har Bilas, Diwan Bahadur, 1867–1955 : Free Download, Borrow, and Streaming" (en ভাষাত). Internet Archive. https://archive.org/details/maharanasangahin00sardrich। আহৰণ কৰা হৈছে: 2020-08-16. 
"https://as.wikipedia.org/w/index.php?title=ছিছোদিয়া_বংশ&oldid=572680"ৰ পৰা অনা হৈছে