ছিমন বলিভাৰ
 |
ছিমন বলিভাৰ (সম্পূৰ্ণ নাম: ছিমন জোচে এণ্টনিঅ' দে লা ছাণ্টিচিমা ট্ৰিনিদাদ বলিভাৰ ৱাই পেলাচিঅ'ছ) (২৪ জুলাই ১৭৮৩ – ১৭ ডিচেম্বৰ ১৮৩০) আছিল এজন ভেনিজুৱেলাৰ ৰাষ্ট্ৰনেতা আৰু সামৰিক বিষয়া যিয়ে বৰ্তমান কলম্বিয়া, ভেনিজুৱেলা, ইকুৱেডৰ, পেৰু, পানামা আৰু বলিভিয়া দেশসমূহক স্পেনিছ সাম্ৰাজ্যৰ পৰা স্বাধীনতা লাভৰ বাবে নেতৃত্ব দিছিল।[1] তেওঁক কথিত ভাষাত এল লিবাৰটাডৰ বা আমেৰিকাৰ লিবাৰেটৰ নামেৰে জনা যায়।[2]
ভেনিজুৱেলাৰ কেপ্তেইনচি জেনেৰেলৰ কাৰাকাছত আমেৰিকাত জন্মগ্ৰহণ কৰা স্পেনিছ ধনী পৰিয়ালত জন্মগ্ৰহণ কৰা ছিমন বলিভাৰে শিশু অৱস্থাত পিতৃ-মাতৃ দুয়োকে হেৰুৱাইছিল। বলিভাৰে বিদেশত শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল আৰু স্পেইনত বাস কৰিছিল, যিদৰে তেওঁৰ দিনত উচ্চ শ্ৰেণীৰ পৰিয়ালৰ পুৰুষৰ বাবে সাধাৰণ আছিল।[3] ১৮০০ চনৰ পৰা ১৮০২ চনলৈকে মাদ্ৰিদত থকাৰ সময়তে তেওঁ আলোকজ্জ্বল দৰ্শনৰ সৈতে পৰিচয় হয় আৰু ১৮০৩ চনত হালধীয়া জ্বৰত আক্ৰান্ত হৈ ভেনিজুৱেলাত মৃত্যু হোৱা মাৰিয়া টেৰেছা ৰড্ৰিগেজ ডেল ট'ৰ'ৱাই আলাইছাক বিয়া কৰায়।[4] ১৮০৭ চনত বলিভাৰে ভেনিজুৱেলালৈ উভতি আহি আন ধনী ক্ৰিয়েলসকলক ভেনিজুৱেলাৰ স্বাধীনতা প্ৰদান কৰে। নেপোলিয়নৰ উপদ্বীপ যুদ্ধৰ বাবে যেতিয়া আমেৰিকাত স্পেইনৰ কৰ্তৃত্ব দুৰ্বল হৈ পৰে, তেতিয়া বলিভাৰ স্পেনিছ-আমেৰিকাৰ স্বাধীনতা যুদ্ধত এজন উদ্যমী যুঁজাৰু আৰু ৰাজনীতিবিদ হৈ পৰে।
১৮১০ চনত ভেনিজুৱেলাৰ স্বাধীনতা যুদ্ধত মিলিচীয়া বিষয়া হিচাপে বলিভাৰে সামৰিক জীৱন আৰম্ভ কৰে আৰু প্ৰথম আৰু দ্বিতীয় ভেনিজুৱেলাৰ গণৰাজ্য আৰু নিউ গ্ৰেনাডাৰ সংযুক্ত প্ৰদেশৰ বাবে ৰয়েলিষ্ট বাহিনীৰ সৈতে যুঁজিছিল। ১৮১৫ চনত স্পেনিছ বাহিনীয়ে নিউ গ্ৰেনাডাক বশ কৰাৰ পিছত বলিভাৰক জামাইকাত নিৰ্বাসিত হ'বলৈ বাধ্য কৰা হয়। হাইটিত বলিভাৰে হাইটিৰ বিপ্লৱী নেতা আলেকজেণ্ডাৰ পেচনক লগ পায় আৰু বন্ধুত্ব কৰে। স্পেনিছ আমেৰিকাত দাসত্ত্ব বিলুপ্ত কৰাৰ প্ৰতিশ্ৰুতি দিয়াৰ পিছত বলিভাৰে পেচনৰ পৰা সামৰিক সহায় লাভ কৰি ভেনিজুৱেলালৈ উভতি যায়। ১৮১৭ চনত তেওঁ তৃতীয়খন গণৰাজ্য প্ৰতিষ্ঠা কৰে আৰু তাৰ পিছত ১৮১৯ চনত এণ্ডিজ নদী পাৰ হৈ নিউ গ্ৰানাডাক মুক্ত কৰে। তেওঁ নতুন স্বাধীন দেশসমূহক একত্ৰীকৰণৰ জৰিয়তে বা মিত্ৰতা চুক্তিৰ জৰিয়তে একত্ৰীকৰণৰ প্ৰসাৰ ঘটাইছিল, যাতে তেওঁলোকক পুনৰ জয় কৰিব পৰা নাযায় বা শক্তিশালী জাতিসমূহৰ চিকাৰ হ’ব নোৱাৰে, যিটো উদ্দেশ্যত তেওঁ অৱশেষত বিফল হ’ল।
শেষৰ বছৰবোৰত বলিভাৰ দক্ষিণ আমেৰিকাৰ গণৰাজ্যসমূহৰ প্ৰতি ক্ৰমান্বয়ে মোহভংগ হৈ পৰিছিল, আৰু কেন্দ্ৰীয়তাবাদী মতাদৰ্শৰ বাবেই সেইবোৰৰ পৰা আঁতৰি আহিছিল। কলম্বিয়াৰ ৰাষ্ট্ৰপতি পদৰ পৰা পদত্যাগ নকৰালৈকে তেওঁক ক্ৰমাগতভাৱে পদৰ পৰা আঁতৰাই দিয়া হয় আৰু ১৮৩০ চনত যক্ষ্মা ৰোগত আক্ৰান্ত হৈ মৃত্যু হয়। তেওঁৰ উত্তৰাধিকাৰ লেটিন আমেৰিকাৰ ভিতৰত আৰু ইয়াৰ বাহিৰতো বৈচিত্ৰ্যময় আৰু সুদূৰপ্ৰসাৰী। সমগ্ৰ লেটিন আমেৰিকাত তেওঁক নায়ক আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় আৰু সাংস্কৃতিক আইকন হিচাপে গণ্য কৰা হয়; বলিভিয়া আৰু ভেনিজুৱেলা জাতিসমূহৰ নাম তেওঁৰ নামেৰে ৰখা হৈছে আৰু তেওঁক সমগ্ৰ বিশ্বতে ৰাজহুৱা শিল্প বা ৰাজপথৰ নাম আৰু জনপ্ৰিয় সংস্কৃতিত স্মৃতিচাৰণ কৰা হৈছে।
সামৰিক আৰু ৰাজনৈতিক কেৰিয়াৰ
[সম্পাদনা কৰক]ছিমন বলিভাৰৰ সামৰিক আৰু ৰাজনৈতিক কেৰিয়াৰ (২৪ জুলাই, ১৭৮৩ – ১৭ ডিচেম্বৰ, ১৮৩০), য'ত বিভিন্ন বিপ্লৱী শাসনৰ সেনাবাহিনীত আনুষ্ঠানিক সেৱা আৰু ১৮১১ চনৰ পৰা ১৮৩০ চনলৈকে তেওঁ নিজে বা অন্যান্য নিৰ্বাসিত দেশপ্ৰেমিক নেতাৰ সহযোগত সংগঠিত কৰা কাৰ্য্য দুয়োটাকে সামৰি লোৱা হৈছিল, দক্ষিণ আমেৰিকাৰ স্বাধীনতা যুদ্ধৰ সফলতাৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ উপাদান আছিল। এই বছৰবোৰত অস্থিৰ ৰাজনৈতিক জলবায়ুৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি বলিভাৰ আৰু অন্যান্য দেশপ্ৰেমিক নেতা যেনে চেণ্টিয়াগো মাৰিনো, মেনুৱেল পিয়াৰ, জোচে ফ্ৰান্সিস্কো বাৰ্মুডেজ আৰু ফ্ৰান্সিস্কো ডি প'লা চাণ্টাণ্ডাৰে প্ৰায়ে কেৰিবিয়ান বা স্পেনিছ আমেৰিকাৰ ওচৰৰ অঞ্চলত নিৰ্বাসন কৰিবলগীয়া হৈছিল যিবোৰ এই মুহূৰ্তত স্বাধীনতাৰ পক্ষপাতীসকলৰ নিয়ন্ত্ৰণত আছিল আৰু তাৰ পৰাই সংগ্ৰাম আগবঢ়াই নিবলগীয়া হৈছিল। এই যুদ্ধসমূহৰ ফলত পূৰ্বৰ স্পেইনৰ উপনিবেশ, বৰ্তমানৰ ভেনিজুৱেলা, কলম্বিয়া, ইকুৱেডৰ, পেৰু আৰু বলিভিয়া আৰু এতিয়া বন্ধ হৈ যোৱা গ্ৰেন কলম্বিয়াৰ পৰা কেইবাখনো দক্ষিণ আমেৰিকাৰ ৰাষ্ট্ৰৰ সৃষ্টি হয়।
৩০ বছৰীয়া কেৰিয়াৰত বলিভাৰে দুটা মূল প্ৰত্যাহ্বানৰ সন্মুখীন হৈছিল। প্ৰথমটো আছিল গণতন্ত্ৰবাদী কাৰ্য্যৰ নিৰ্বিবাদ নেতা হিচাপে গ্ৰহণযোগ্যতা লাভ কৰা। ১৮১৩ চনৰ পৰা এনে ভূমিকা দাবী কৰিও তেওঁ ১৮১৭ চনতহে এইখিনি লাভ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে আৰু ১৮১৯ চনত নিউ গ্ৰেনাডাত নাটকীয় আৰু অপ্ৰত্যাশিত বিজয়ৰ পিছত ক্ষমতাৰ দখল সুদৃঢ় কৰে উত্তৰ দক্ষিণ আমেৰিকা। প্ৰথম ভেনিজুৱেলা ৰিপাব্লিকৰ অধীনত আৰু নিউ গ্ৰেনাডাত তেওঁৰ প্ৰাৰম্ভিক অভিজ্ঞতাই তেওঁক পতিয়ন নিয়াইছিল যে ফেডাৰেল চৰকাৰৰ ৰূপৰ দ্বাৰা বৃদ্ধি পোৱা ৰিপাব্লিকানসকলৰ মাজত বিভাজনে অৱশেষত স্পেনিছ আমেৰিকান ৰয়েলিষ্টসকলকহে ক্ষমতা লাভ কৰিবলৈ অনুমতি দিছিল। আকৌ এবাৰ ১৮১৯ চনত তেওঁৰ জয়েই তেওঁক গ্ৰেন কলম্বিয়া নামৰ এখন ঐক্যবদ্ধ ৰাষ্ট্ৰৰ সৃষ্টিৰ লিভাৰ দিছিল, যাৰ সহায়ত মহাদেশখনত স্পেনিছ ৰাজতন্ত্ৰৰ বিৰোধিতা কৰিব পাৰিছিল।
তথ্যসূত্ৰ
[সম্পাদনা কৰক]- ↑ Bushnell, David (2003). Simón Bolívar: Liberation and Disappointment. Oxford University Press. ISBN 978-0-19-504349-9.
- ↑ "Simón Bolívar". Encyclopaedia Britannica. https://www.britannica.com/biography/Simon-Bolivar। আহৰণ কৰা হৈছে: 2025-06-20.
- ↑ Lynch, John (2006). Simón Bolívar: A Life. Yale University Press. ISBN 978-0-300-11026-2.
- ↑ "The Liberator’s Wife". https://www.bolivarsociety.org/maria_teresa.html। আহৰণ কৰা হৈছে: 2025-06-20.[সংযোগবিহীন উৎস]