জয়ন্তীয়া ভাষা
| প্নাৰ | |
|---|---|
| জয়ন্তীয়া | |
| Ka Ktien Pnar | |
| থলুৱা অঞ্চল | ভাৰত, বাংলাদেশ |
| জাতীয়তা | প্নাৰ জনগোষ্ঠী |
স্থানীয় ভাষিক |
[1] |
ভাষা পৰিয়াল |
অষ্ট্ৰ-এছিয়াটিক
|
| ভাষা সংকেত | |
| ISO 639-3 | pbv |
| গ্লোটোলগ | pnar1238[2] |
 প্নাৰ ভাষাৰ মানচিত্ৰ | |
 ইউনেস্কোৰ Atlas of the World's Languages in Danger অনুসাৰে প্নাৰ ভাষাক “Vulnerable” (ঝুঁকিপূৰ্ণ) হিচাপে শ্ৰেণীবদ্ধ কৰা হৈছে।[3] | |
জয়ন্তীয়া বা প্নাৰ (ইংৰাজী: Pnar / Ka Ktien Pnar) হ'ল ভাৰত আৰু বাংলাদেশত প্ৰচলিত এটা অষ্ট্ৰ-এছিয়াটিক ভাষা। এই ভাষা মূলতঃ ভাৰতৰ মেঘালয় ৰাজ্যৰ জয়ন্তীয়া পাহাৰ অঞ্চলত কোৱা হয়। জয়ন্তীয়া ভাষাত ৩০টা ধ্বনি আছে: ৭টা স্বৰবৰ্ণ আৰু ২৩টা ব্যঞ্জনবৰ্ণ। এটা ব্যাকৰণগত লিংগ ব্যৱস্থা আছে, আৰু ইয়াৰ অবিকল্পিত শব্দৰ ক্ৰম হৈছে ক্ৰিয়াৰ আৰম্ভণি, ইয়াৰ পৰিয়াল আৰু ইয়াক কোৱা অঞ্চল দুয়োটাৰে বাবে অস্বাভাৱিক।[4]
ভৌগোলিক বিস্তৃতি
[সম্পাদনা কৰক]খাচী ভাষাসমূহৰ অন্তৰ্গত ভাষা হিচাপে, প্নাৰ এটা জটিল উপভাষা ধাৰাবাহিকতাৰ অংশ, য’ত মিশ্ৰিত বৈচিত্ৰ্যসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত আছে যাৰ সঠিক সম্পৰ্ক ভাষাতত্ত্ববিদৰ মাজত এতিয়াও বিতৰ্কৰ বিষয়। মেঘালয়ৰ বাবে আনা ডালাডিয়েৰদ্বাৰা প্ৰস্তুত কৰা ভাষা মানচিত্ৰই দেখুৱাইছে দুটা মুখ্য প্নাৰ ভাষাভাষী অঞ্চল, যিবোৰক খাচী আৰু ৱাৰ ভাষাভাষী অঞ্চলৰ এটা পাতলীয়া শ্ৰেণীৰে পৃথক কৰা হৈছে। মিলিতভাবে, এই দুটা প্নাৰ অঞ্চলেই প্ৰায় সমগ্ৰ পূব জয়ন্তীয়া পৰ্বত, পশ্চিম জয়ন্তীয়া পৰ্বত আৰু পশ্চিম খাচী পৰ্বত জিলাসমূহ আৱৰি আছে।[5]
একাধিক সাম্প্ৰতিক মানচিত্ৰ, যি হিৰাম ৰিঙে পল ছিডৱেলৰ খাচী ভাষা হেণ্ডবুকৰ বাবে প্ৰস্তুত কৰিছিল, বিভিন্ন শ্ৰেণীবিভাজনৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। তাত, কেৱল পূৰ্বৰ দুটা জিলা প্নাৰ হিচাপে নামিত, যেতিয়া পশ্চিম খাচী হিলছত যিসকল বৈচিত্ৰ্য ভাষা কথিত হয়, সেইবোৰ মাহাৰাম ভাষাৰ অন্তৰ্ভুক্ত, যি সম্পৰ্কিত যদিও স্বতন্ত্ৰ ভাষা। দুয়ো মানচিত্ৰে চুবুৰীয়া অসম ৰাজ্যৰ ক্ষুদ্ৰ প্নাৰ ভাষাভাষী অঞ্চলসমূহো দেখুৱাইছে। পূৰ্বৰ মানচিত্ৰত, এই অঞ্চল সীমিত হৈছিল মেঘালয়ৰ সান্নিধ্যলৈ, আৰু পাছৰ মানচিত্ৰত হাফলঙৰ চাৰিওফালে থকা প্নাৰ ভাষাভাষী গাঁৱসমূহো দেখুৱোৱা হৈছে।[6]
তথ্যসূত্ৰ
[সম্পাদনা কৰক]- ↑ "Statement 1: Abstract of speakers' strength of languages and mother tongues - 2011" (as ভাষাত). Office of the Registrar General & Census Commissioner, Indiacensusindia.gov.in. http://www.censusindia.gov.in/2011Census/Language_MTs.html। আহৰণ কৰা হৈছে: 7 July 2018.
- ↑ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, eds (2017). "Pnar". Glottolog 3.0. প্ৰকাশক Jena, Germany: Max Planck Institute for the Science of Human History. http://glottolog.org/resource/languoid/id/pnar1238.
- ↑ "World Atlas of Languages: Pnar" (as ভাষাত). en.wal.unesco.org. https://en.wal.unesco.org/languages/pnar। আহৰণ কৰা হৈছে: 18 June 2025.
- ↑ Ring, Hiram (2015). A Grammar of Pnar (PhD thesis). Nanyang Technological University. https://www.academia.edu/11943811.
- ↑ Nagaraja, K. S.; Sidwell, Paul; Greenhill, Simon (2013). "A lexicostatistical study of the Khasian languages: Khasi, Pnar, Lyngngam, and Wae". Mon-Khmer Studies খণ্ড 42: 1‒11. https://www.researchgate.net/publication/264348130.
- ↑ Sidwell, Paul. "Khasian Languages Project". https://sites.google.com/view/paulsidwell/khasian-languages-project.