সমললৈ যাওক

জাগুৱাৰ গড

অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ পৰা

প্ৰাক-কলম্বিয়ান মায়া ধৰ্মই জাগুৱাৰ উপ-দেৱতা, (পূৰ্বপুৰুষৰ) ৰক্ষক আৰু সৰবৰাহকাৰীৰ উপৰিও বিভিন্ন জাগুৱাৰ দেৱতাক চিনি পাইছিল। প্ৰধান জাগুৱাৰ দেৱতাসমূহৰ বিষয়ে তলত আলোচনা কৰা হৈছে। তেওঁলোকৰ লগত জড়িত আখ্যানসমূহ (মায়া পৌৰাণিক কাহিনীৰ অংশ) এতিয়াও বহুলাংশে পুনৰ্গঠন কৰিবলগীয়া আছে। লাকাণ্ডন আৰু ট্জ'টজিল-ট্জেল্টাল মৌখিক পৰম্পৰা বিশেষভাৱে জাগুৱাৰৰ জ্ঞানেৰে সমৃদ্ধ।

মায়া মানুহে জাগুৱাৰৰ বৈশিষ্ট্যসমূহক শক্তিশালী আৰু শক্তিধৰ জীৱ হিচাপে দেখিছিল, লগতে ইয়াৰ সহজে চিনাক্ত কৰিব পৰা কোটটোও দেখিছিল আৰু ইয়াক তেওঁলোকৰ পৌৰাণিক কাহিনীত অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছিল। বহুতো দেৱতাক জাগুৱাৰ হিচাপে চিত্ৰিত কৰা হৈছিল, বা অন্ততঃ ইয়াৰ শক্তিশালী প্ৰকৃতিৰ বাবে জাগুৱাৰৰ দৰে নহয় বৈশিষ্ট্য আছিল।.[1][2][3]

স্থলজ অগ্নি আৰু যুদ্ধৰ জাগুৱাৰ গড ('ৰাতিৰ সূৰ্য')

[সম্পাদনা কৰক]
জাগুৱাৰ গড অৱ টেৰেষ্ট্ৰিয়েল ফায়াৰ এটা সমাধিৰ কলহত, লেট-ক্লাছিক যুগ

টেৰেষ্ট্ৰিয়েল ফায়াৰৰ জাগুয়াৰ গডক চকুৰ চাৰিওফালে থকা ‘ক্ৰুলাৰ’ (নাকৰ ওপৰত লুপ বনাই), জাগুৱাৰৰ কাণ আৰু দাঁতৰ দ্বাৰা চিনাক্ত কৰিব পাৰি। তেওঁ সাত সংখ্যাটোক ব্যক্তিগতকৰণ কৰে, যিটো দিন আকʼবʼল [উচ্চাৰণ?] (‘ৰাতি’)ৰ সৈতে জড়িত। সাধাৰণতে ‘পাতালৰ জাগুৱাৰ গড’ বুলি কোৱা এই সূৰ্যক তেওঁক ‘ৰাতিৰ সূৰ্য’ বুলি ধৰা হৈছে - যিটো আকৃতি সূৰ্যই (কিনিচ আহাউ) পাতালৰ মাজেৰে নিশাৰ যাত্ৰাৰ সময়ত লোৱা বুলি কোৱা হয় - সূৰ্য দেৱতাৰ সৈতেও হোৱা ডাঙৰ চকু আৰু ফাইলযুক্ত কাটিব পৰা দাঁতৰ দাঁতৰ কাৰণে, আৰু কেতিয়াবা কি ‘ইন ইনফিক্স’ বুলি ধৰা হৈছে। নিশাৰ সূৰ্য (অৰ্থাৎ ভূগৰ্ভস্থ জুই)ৰ কাল্পনিক দিশটো হয়তো স্থলজ জুইৰ সৈতে তেওঁৰ প্ৰমাণিত সম্পৰ্কৰ সৈতে জড়িত হ’ব লাগে। তেওঁক প্ৰায়ে ধূপ জ্বলোৱা যন্ত্ৰত প্ৰতিনিধিত্ব কৰা হয় আৰু জুইৰ আচাৰ-অনুষ্ঠানৰ সৈতে সংযুক্ত কৰা হয়,[4] আনহাতে তেওঁৰ 'ক্ৰুলাৰ'ই লাঠিৰে জুই নিৰ্মাণত ব্যৱহাৰ কৰা ৰছীক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিব পাৰে (টাউবে)। তদুপৰি ক’ডিকেল শৈলীৰ ফুলদানিবোৰে তেওঁক বন্দী কৰা, টৰ্চেৰে জ্বলোৱাৰ কথা দেখুৱাইছে। এই কাণ্ডৰ বাবেই নিশাৰ সূৰ্যৰ অনুমানটো জটিল হৈ পৰে আৰু তাতোকৈও জটিল কাৰণ এইটোৱেই যে অগ্নিময় জাগুৱাৰ দেৱতাক এটা তৰা (বা হয়তো কোনো নক্ষত্ৰ বা গ্ৰহৰ) সৈতে চিনাক্ত কৰা হয়।[5] দেৱতাৰ আন এটা প্ৰভাৱৰ ক্ষেত্ৰ হ’ল যুদ্ধ, সাক্ষী হিচাপে উদাহৰণ,যুদ্ধৰ ঢালত তেওঁৰ মুখৰ কু-সংস্কাৰপূৰ্ণ উপস্থিতি।

প্ৰিন্সটন ফুলদানি নামেৰে জনাজাত এই মায়া চকলেট খোৱা কাপটোত গড এল এটা ৰাজপ্ৰসাদৰ ভিতৰত সিংহাসনত বহি আছে

গড এল মায়াসকলৰ অন্যতম পুৰণি দেৱতা, আৰু ব্যৱসায়, ধন-সম্পত্তি আৰু ক'লা যাদুৰ সৈতে জড়িত আৰু জাগুয়াৰ দেৱতাৰ অন্তৰ্গত: তেওঁৰ কাণ জাগুৱাৰ, জাগুৱাৰ মেণ্টেল আৰু জাগুৱাৰ ৰাজপ্ৰসাদত থাকে। কিছুমানে তেওঁক পাতালৰ ওপৰত মূল শাসক বুলি লয়। সেই অৰ্থত তেওঁক প্ৰকৃত "পাতালৰ জাগুৱাৰ গড" বুলি গণ্য কৰিব লাগিব।

ধাত্ৰী আৰু যুদ্ধৰ জাগুৱাৰ দেৱী

[সম্পাদনা কৰক]

ধাত্ৰী, নিৰাময় আৰু যুদ্ধৰ বৃদ্ধ দেৱী Ix Chel, জাগুয়াৰ দেৱতাৰ অন্তৰ্গত। তেওঁৰ জাগুয়াৰ কাণ আৰু নখ আছে আৰু লুপযুক্ত ক্ৰুলাৰ উপাদান আৰু জাগুয়াৰ গড অৱ টেৰেষ্ট্ৰিয়েল ফায়াৰ (জন্ম ফুলদানি)ৰ ডাঙৰ চকুটো দেখুৱাব পাৰে, যাৰ পৰা অনুমান কৰিব পাৰি যে তাই এই দেৱতাৰ পত্নী হ'ব পাৰে।

যুদ্ধ মাহৰ পেক্সৰ জাগুৱাৰ পৃষ্ঠপোষক

[সম্পাদনা কৰক]

পেক্স মাহৰ পৃষ্ঠপোষক দেৱতাৰ কাণৰ ওপৰত জাগুয়াৰৰ পাখি, তলৰ চোলাটো আঁতৰাই পেলোৱা হয় আৰু তেজ বমি কৰে। ১৬ শতিকাৰ ইউকাটানত পেক্স মাহত অনুষ্ঠিত হোৱা অনুষ্ঠানসমূহ যুদ্ধনেতা আৰু পুমা দেৱতা চিট চাক কোহক কেন্দ্ৰ কৰি কৰা হৈছিল। গছ হিচাপে ব্যক্তিত্ব কৰা পেক্স দেৱতাই প্ৰধান চৰাই দেৱতা আৰু সমানে এজন শগুণ ৰজাক হুন-আহপুৱে কাড়বিদ্ধ কৰি হত্যা কৰাৰ সাক্ষী হয়। গছৰ ব্যক্তিত্বই জনবসতিহীন বনাঞ্চল আৰু ইয়াৰ ভাবুকি (Taube)ৰ বাবে এটা পৰিপূৰক হিচাপে কাম কৰে। বিশেষকৈ মৃৎশিল্পৰ দৃশ্যসমূহে পেক্স দেৱতাক যুদ্ধ আৰু মানৱ বলিদানৰ সৈতে ঘনিষ্ঠভাৱে জড়িত বুলি দেখুৱাইছে।

বয়সীয়াল জাগুৱাৰ পেডলাৰ

[সম্পাদনা কৰক]
Jaguar Paddler God as depicted on Stela 2 from Ixlu

লং কাউণ্টৰ ভিত্তি তাৰিখ আৰু টনছুৰেড মেইজ গডৰ সৈতে নাও বোৱাৰ সৈতে জড়িত দুজন বয়সীয়াল দেৱতাৰ ভিতৰত এজনৰ হেডড্ৰেছ জাগুৱাৰ আছে আৰু ই নাইটৰ সৈতে সংযুক্ত, টেৰেষ্ট্ৰিয়েল ফায়াৰৰ জাগুৱাৰ গডৰ দৰে। (আনজন পেডলাৰ গড হৈছে সূৰ্য দেৱতাৰ এটা বয়সীয়াল ৰূপ যিটো আপাত দৃষ্টিত দিনৰ পোহৰৰ সৈতে জড়িত।)

জাগুৱাৰ টুইন হিৰো

[সম্পাদনা কৰক]

হুন-আহপু (বা হুন-আজাউ)ৰ সংগী আৰু এইদৰে বহু পিছৰ পপুল ৱুহ টুইন মিথত এক্সবালাংকৰ সৈতে মিল থকা জাগুয়াৰ টুইন হিৰোৰ বাহু আৰু শৰীৰত জাগুয়াৰৰ ছালৰ টুকুৰা লাগি থাকে, ইয়াৰ উপৰিও তেওঁৰ মুখৰ চাৰিওফালে জাগুয়াৰৰ পিম্পল থাকে। উপযুক্তভাৱে, পপুল ৱুহত Xbalanque হৈছে অধিক হিংস্ৰ টুইন।

জাগুৱাৰ প্ৰটেক্টৰ আৰু জাগুৱাৰ ট্ৰেন্সফৰ্মাৰ

[সম্পাদনা কৰক]

দেৱতা হিচাপে কম স্পষ্টভাৱে শ্ৰেণীভুক্ত কৰিব পৰা যায় জাগুৱাৰৰ ৰক্ষক (হয়তো পূৰ্বপুৰুষ) আৰু জাগুৱাৰ ট্ৰেন্সফৰ্মাৰ। ৱাটাৰলিলি জাগুৱাৰ (মূৰত থকা জলশেখৰ বাবেই তেনেকৈ কোৱা হয়) দুয়োটা এটা বিশাল জাগুৱাৰৰ ৰক্ষক, ৰজাৰ ওপৰত ডাঙৰ ডাঙৰকৈ ওলমি থাকে (যেনে, টিকাল কাঠৰ লিণ্টেল ৩, মন্দিৰ I), আৰু প্ৰায়ে জুইৰ শিখাৰ মাজত দেখুওৱা ট্ৰেন্সফৰ্মাৰ।

জাগুৱাৰ বেবী

[সম্পাদনা কৰক]

জাগুৱাৰলৈ এটা নিৰ্দিষ্ট আৰু এতিয়াও বুজাব নোৱাৰা ৰূপান্তৰত জাগুৱাৰৰ কাণ আৰু জাগুৱাৰৰ ঠেং (তথাকথিত জাগুৱাৰ বেবী) থকা এটা মতা শিশু জড়িত হৈ থাকে যিটো পৰিৱৰ্তনশীল ছমাৰছল্টত দেখুওৱা হৈছে। এই জাগুৱাৰ বেবীয়ে টেৰেষ্ট্ৰিয়েল ফায়াৰৰ জাগুৱাৰ গডৰ বৈশিষ্ট্য ধৰি ল’ব পাৰে।

তথ্যসূত্ৰ

[সম্পাদনা কৰক]
  1. Saunders, Nicholas J. (June 1994). "Predators of Culture: Jaguar Symbolism and Mesoamerican Elites". World Archaeology খণ্ড 26 (1): 104–117. doi:10.1080/00438243.1994.9980264. 
  2. Patterson, Thomas C.. "Pre-Columbian civilizations". Britannica. https://www.britannica.com/topic/pre-Columbian-civilizations/The-Maya-calendar-and-writing-system#ref583473. 
  3. Kellog, Ali. "JAGUAR WORSHIP AT LAMANAIAND TEOTIHUACAN". Cotsen InstituteAcademia. https://www.academia.edu/9846866. 
  4. Stuart 1998
  5. Finamore and Houston 2010: 281