জেমছ জয়ছ
জেমছ অগাষ্টিন এলয়ছিয়াছ জয়ছ (জন্ম জেমছ অগাষ্টা জয়ছ; ২ ফেব্ৰুৱাৰী ১৮৮২ – ১৩ জানুৱাৰী ১৯৪১) আছিল এজন আইৰিছ ঔপন্যাসিক, কবি আৰু সাহিত্য সমালোচক। আধুনিকতাবাদী আভাংগাৰ্ড আন্দোলনত তেওঁ অৰিহণা যোগাইছিল আৰু বিংশ শতিকাৰ অন্যতম প্ৰভাৱশালী আৰু গুৰুত্বপূৰ্ণ লেখক হিচাপে গণ্য কৰা হয়। জয়ছৰ উপন্যাস ইউলিছিছ (১৯২২) হৈছে এক ল্যাণ্ডমাৰ্ক য'ত হোমাৰৰ অডিচিৰ খণ্ডসমূহ বিভিন্ন সাহিত্য শৈলীত, বিশেষকৈ চেতনাৰ ধাৰাত সমান্তৰালভাৱে ৰখা হৈছে। আন আন সুপৰিচিত ৰচনাসমূহ হ’ল ডাবলিনাৰ্ছ (১৯১৪) চুটিগল্প সংকলন আৰু এ প’ৰ্ট্ৰেইট অৱ দ্য আৰ্টিষ্ট এজ এ ইয়ং মেন (১৯১৬) আৰু ফিনেগান্স ৱেক (১৯৩৯) উপন্যাস। তেওঁৰ আন আন লেখাসমূহৰ ভিতৰত আছে তিনিখন কবিতা পুথি, এখন নাটক, চিঠি, মাজে মাজে সাংবাদিকতা।
আয়াৰলেণ্ডৰ ডাবলিনত মধ্যবিত্তীয় পৰিয়ালত জন্মগ্ৰহণ কৰা জয়ছে কাউণ্টি কিলডাৰৰ জেচুইট ক্লংগৱেছ উড কলেজত পঢ়িছিল, তাৰ পিছত চমুকৈ খ্ৰীষ্টান ব্ৰাদাৰ্ছৰ দ্বাৰা পৰিচালিত অ'কনেল স্কুলত পঢ়িছিল। পিতৃৰ অভাৱনীয় আৰ্থিক অৱস্থাই জাপি দিয়া বিশৃংখল পাৰিবাৰিক জীৱনৰ মাজতো তেওঁ জেচুইট বেলভেডেৰ কলেজত পাৰদৰ্শিতা দেখুৱাই ১৯০২ চনত ইউনিভাৰ্চিটি কলেজ ডাবলিনৰ পৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। ১৯০৪ চনত তেওঁৰ ভৱিষ্যত পত্নী নোৰা বাৰ্নাকলক লগ পায় আৰু তেওঁলোক মূল ইউৰোপলৈ গুচি যায়। তেওঁ পোলাত (বৰ্তমান ক্ৰ'ৱেচিয়াত) কিছু সময়ৰ বাবে কাম কৰে আৰু তাৰ পিছত অষ্ট্ৰিয়া-হাংগেৰীৰ ট্ৰাইষ্টলৈ গুচি যায়, ইংৰাজী প্ৰশিক্ষক হিচাপে কাম কৰে। ৰোমত আঠ মাহৰ বাবে চিঠিপত্ৰ কেৰাণী হিচাপে কাম কৰাৰ বাহিৰে আৰু তিনিবাৰ ডাবলিন ভ্ৰমণ কৰাৰ বাহিৰেও জয়ছে ১৯১৫ চনলৈকে তাতেই বাস কৰে। প্ৰথম বিশ্বযুদ্ধৰ বেছিভাগ সময়তে জয়ছে ছুইজাৰলেণ্ডৰ জুৰিখত বাস কৰিছিল আৰু ইউলিছিছৰ কাম কৰিছিল। যুদ্ধৰ পিছত তেওঁ কিছু সময়ৰ বাবে ট্ৰাইষ্টলৈ উভতি যায় আৰু ১৯২০ চনত পেৰিছলৈ গুচি যায়, যিটো ১৯৪০ চনলৈকে তেওঁৰ প্ৰধান বাসস্থান আছিল।
১৯২২ চনত পেৰিছত ইউলিছিছ প্ৰথম প্ৰকাশ পাইছিল যদিও ইয়াৰ অশ্লীলতা বুলি ধৰাৰ বাবে যুক্তৰাজ্য আৰু আমেৰিকাত ইয়াৰ প্ৰকাশ নিষিদ্ধ কৰা হৈছিল। দুয়োখন দেশলৈ কপি চোৰাংচোৱাকৈ অনা হৈছিল আৰু ১৯৩০ চনৰ মাজভাগলৈকে পাইৰেটেড সংস্কৰণ ছপা কৰা হৈছিল, যেতিয়া প্ৰকাশ বৈধ হৈ পৰিছিল। ইউলিছে সঘনাই শ্ৰেষ্ঠ গ্ৰন্থৰ তালিকাত উচ্চ স্থান লাভ কৰে আৰু জয়ছৰ কাম বিশ্লেষণ কৰা শৈক্ষিক সাহিত্য বিস্তৃত আৰু চলি আছে। বহু লেখক, চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা আৰু অন্যান্য শিল্পী তেওঁৰ শৈলীগত উদ্ভাৱনৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱিত হৈছে, যেনে তেওঁৰ বিতংভাৱে নিখুঁত মনোযোগ, অভ্যন্তৰীণ একক কথনৰ ব্যৱহাৰ, শব্দৰ খেলা, আৰু পৰম্পৰাগত কাহিনী আৰু চৰিত্ৰ বিকাশৰ আমূল পৰিৱৰ্তন।
যদিও তেওঁৰ প্ৰাপ্তবয়স্ক জীৱনৰ বেছিভাগ সময় বিদেশত কটায়, তেওঁৰ কাল্পনিক বিশ্বব্ৰহ্মাণ্ডখন ডাবলিনক কেন্দ্ৰ কৰি গঢ় লৈ উঠিছে আৰু ইয়াত তেওঁৰ সময়ৰ পৰিয়ালৰ সদস্য, শত্ৰু আৰু বন্ধু-বান্ধৱীৰ সৈতে ঘনিষ্ঠভাৱে মিল থকা চৰিত্ৰসমূহৰ সংখ্যা বেছি। ইউলিছিছ চহৰৰ ৰাজপথ আৰু আলিবাটত স্থাপন কৰা হৈছে। জয়ছে কয়, "নিজৰ বাবে মই সদায় ডাবলিনৰ বিষয়ে লিখোঁ, কাৰণ যদি মই ডাবলিনৰ হৃদয়লৈ যাব পাৰো তেন্তে মই পৃথিৱীৰ সকলো চহৰৰ হৃদয়লৈ যাব পাৰো। বিশেষভাৱে ইউনিভাৰ্চেলটো সন্নিবিষ্ট কৰা হৈছে।"[1]
১৯২৩ চনত জয়ছে তেওঁৰ পৰৱৰ্তী ডাঙৰ কাম ফিনেগান্স ৱেক আৰম্ভ কৰে। ১৯৩৯ চনত প্ৰকাশ পাইছিল। এই বছৰবোৰৰ মাজত তেওঁ বহু ভ্ৰমণ কৰিছিল। ১৯৩১ চনত লণ্ডনত অনুষ্ঠিত হোৱা এক অসামৰিক অনুষ্ঠানত তেওঁ আৰু নোৰাৰ বিবাহ হয়। দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ সময়ত যেতিয়া জাৰ্মানীয়ে ফ্ৰান্স দখল কৰিছিল, তেতিয়া ১৯৪০ চনত জয়ছে পুনৰ জুৰিখলৈ গুচি যায়। ১৯৪১ চনত ৫৮ বছৰ বয়সত ছিদ্ৰযুক্ত আলচাৰৰ অস্ত্ৰোপচাৰৰ পিছত তাতেই তেওঁৰ মৃত্যু হয়।
তথ্যসূত্ৰ
[সম্পাদনা কৰক]- ↑ Ellmann 1982, পৃষ্ঠা. 505; 789, n. 27.