ডবা

ডবা

Percussion instrument
শ্ৰেণী	অৱনদ্ধ বাদ্য
বিকাশ	অসম, ভাৰত
আনুষঙ্গিক বাদ্য
খোল, নাগাৰা

নামঘৰীয়াৰ ডবা বাদন

ডবা (ইংৰাজী: Doba) হৈছে অসমৰ নামঘৰ আৰু সত্ৰ আদিত ব্যৱহৃত এক বৃহৎ আকাৰৰ পৰম্পৰাগত ঢোল বা নেগেৰা সদৃশ বাদ্য। ই মেমব্ৰেন'ফোন শ্ৰেণীৰ অন্তৰ্গত, ইয়াৰ খোলাটো মাটি, কাঠ বা ধাতুৰে নিৰ্মিত আৰু ইয়াক জন্তুৰ ছালেৰে আবৃত কৰা হয়।

সাধাৰণতে দুডাল কাঠৰ লাঠি ব্যৱহাৰ কৰি বাদ্যযন্ত্ৰটো বজোৱা হয় যদিও কিছুমান প্ৰসংগত ইয়াক হাতেৰেও আঘাত কৰিব পাৰি। ইয়াৰ ব্যৱহাৰৰ তাৎপৰ্য্য ভিন্ন হোৱা দেখা যায়: বহুতো নামঘৰত দৈনিক দুবাৰকৈ — ৰাতিপুৱা আৰু গধূলি — সাম্প্ৰদায়িক প্ৰাৰ্থনাৰ সময় চিহ্নিত কৰিবলৈ ডবা বজোৱা হয়। ইয়াৰ উপৰি গাওঁ আদিত অনুষ্ঠিতব্য সভা, বা অন্যান্য অনুষ্ঠানৰ জাননী দিয়া বা কোনো আকস্মিক বিপদৰ জাননী দিয়াৰ উদ্দেশ্যেৰেও ডবা কোবোৱা দেখা যায়।

পৰম্পৰাগত অসমীয়া বৈষ্ণৱী পৰিৱেশন যেনে অংকীয়া ভাওনাত ডবাক মেমব্ৰেন’ফোনৰ অন্যতম মূল বাদ্য হিচাপে গণ্য কৰা হয়। ইয়াৰ গভীৰ, অনুনাদী সুৰ কিছুমান পুৰণি পৰম্পৰাত দুষ্ট আত্মাক ভয় খুৱাব পৰাকৈ শক্তিশালী বুলি বিশ্বাস কৰা হয়।

আকাৰৰ ক্ষেত্ৰত ডবা যথেষ্ট ডাঙৰ: ইয়াৰ উচ্চতা সাধাৰণতে প্ৰায় এক মিটাৰ, আৰু ইয়াৰ মুখৰ ব্যাস প্ৰায় ১.২ মিটাৰ। ব্যাৱহাৰিক ক্ষেত্ৰত ইয়াক প্ৰায়ে ফ্ৰেম বা ষ্টেণ্ডত সামান্য হেলনীয়াকৈ ৰখা হয় যাতে ইয়াক বজাবলৈ সহজ হয়।

নিৰ্মাণ

আঞ্চলিক ভিন্নতা আৰু উপলভ্য সামগ্ৰীৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি ডবাৰ খোলাটো মাটি, কাঠ বা ধাতুৰপৰা তৈয়াৰ কৰিব পাৰি। ড্ৰামহেডটো টানি শুকুৱাই লোৱা জন্তুৰ চামৰাৰে আবৰী বন্ধা হয়, যিয়ে এই বাদ্যযন্ত্ৰৰ বৈশিষ্ট্যপূৰ্ণ চহকী, গভীৰ শব্দ সৃষ্টি কৰে।

বজোৱাৰ কৌশল

সাধাৰণতে দুডাল কাঠৰ লাঠি ব্যৱহাৰ কৰি ডবা বজোৱা হয় যদিও কিছুমান বিশেষ আচাৰ-ব্যৱহাৰৰ প্ৰসংগত হাতেৰে পিটিও ডবা বজোৱা হয়। ইয়াৰ আকাৰ আৰু আকৃতিৰ বাবে ড্ৰামটো অলপ হেলনীয়া অৱস্থাত হেলনীয়া কৰি বজাবলৈ সুবিধা হয়। ইয়াৰ শব্দই ভক্তিমূলক সংগীতত এক মূল ছন্দীয় ভিত্তি প্ৰদান কৰে আৰু খোল বা নাগাৰাৰ দৰে অন্যান্য বাদ্যযন্ত্ৰৰ পৰিপূৰক হিচাপে কাম কৰে।

সাংস্কৃতিক তাৎপৰ্য

অসমীয়া বৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ (বিশেষকৈ শংকৰী পৰম্পৰা) ধৰ্মীয় আৰু সাম্প্ৰদায়িক জীৱনত ডবাৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা আছে। নামঘৰত ইয়াৰ শব্দই দৈনন্দিন আচাৰ-ব্যৱহাৰ আৰু প্ৰাৰ্থনাৰ সময় চিহ্নিত কৰাত সহায় কৰে। দৌল উৎসৱৰ দৰে উৎসৱৰ সময়ত ইয়াক আন পৰম্পৰাগত বাদ্যযন্ত্ৰ যেনে খোল, তাল, আৰু নাগাৰাৰ সৈতে বজোৱা হয়। নাগাৰানামৰ দৰে পৰিৱেশন কলাৰ প্ৰসংগত নাগাৰা আৰু ভোৰতালৰ লগতে ডবা অন্যতম মূল বাদ্যযন্ত্ৰ হিচাপে ব্যৱহাৰ হয়।