ডাল-মাখানী
 ভাতৰ সৈতে ডাল মাখানী | |
| অন্য নাম | মচুৰ দাইল, মাটিমাহৰ দাইল, মুগ দাইল |
|---|---|
| উৎপত্তিৰ স্থান | ভাৰত উপমহাদেশ |
| অঞ্চল | পাঞ্জাব |
| উদ্ভাৱক | |
| মুখ্য উপাদান | ক’লা মাটি মাহ |
| ৩৫০ কিলোকেলৰি | |
| অনুৰূপ ব্যঞ্জন | বাটাৰ চিকেন পনীৰ মাখানী |
ডাল মাখানী ভাৰতৰ পঞ্জাৱ অঞ্চলত সততে পোৱা এক ৰন্ধা খাদ্য।[2] পৰম্পৰাগত মচুৰ দাইলৰ ব্যঞ্জনৰ তুলনামূলকভাৱে আধুনিক ৰূপ, ইয়াক উৰাদ দালি (ক'লা বীন) আৰু অন্যান্য দালিৰে তৈয়াৰ কৰা হয় আৰু ইয়াত মাখন আৰু ক্ৰীম (মাখানী হৈছে মাখনৰ বাবে পাঞ্জাবী শব্দ) অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।[3][4]
ব্যুৎপত্তিবিজ্ঞান
[সম্পাদনা কৰক]ডাল মানে মচুৰ দাইল বা দালি। মাখান হৈছে অসমীয়া শব্দ মাখন। মাখানী শব্দৰ অৰ্থ মাখনৰ দৰে।[4]
ইতিহাস
[সম্পাদনা কৰক]কুণ্ডন লাল জাগী আৰু কুন্দন লাল গুজৰাল দুয়োজনেই পেছাৱৰৰ পৰা অহা পাঞ্জাবী হিন্দু প্ৰব্ৰজনকাৰী আছিল; তেওঁলোকে ইতিমধ্যে ভাৰত বিভাজনৰ পিছত ১৯৫০ চনৰ আৰম্ভণিতে পুৰণি দিল্লীৰ দৰিয়াগঞ্জ চুবুৰীৰ মোতি মহল ৰেষ্টুৰেণ্টত বাটাৰ চিকেন আৱিষ্কাৰ কৰিছিল। তেওঁলোকে এতিয়া ইয়াৰ পৰিপূৰক হ’ব পৰা নিৰামিষ খাদ্য সৃষ্টি কৰিবলৈ বিচাৰিছিল আৰু তাৰপৰাই ডাল মাখানীৰ সৃষ্টি হয়।
জাগী আৰু গুজৰালে চলোৱা ৰেষ্টুৰেণ্টখনৰ এজন নিয়মীয়া ডাইনাৰে পৰামৰ্শ দিছিল যে, সাধাৰণতে পৰম্পৰাগত খাদ্যত ব্যৱহৃত মাটি মাহৰ দাইলৰ পৰা কিবা এটা লোভনীয় তথা আকৰ্ষণীয় সৃষ্টি কৰিব পৰা যাব, যাৰ ফলত দালি মাখানীৰ আৱিষ্কাৰ হয়।[5]
প্ৰস্তুতি
[সম্পাদনা কৰক]পৰম্পৰাগতভাৱে প্ৰথমে ক’লা মচুৰ দাইল (মাটিমাহৰ দালি) আৰু ৰঙা বীনৰ গুটি (ৰাজমা) তিয়াই ৰাতিটো তিয়াই ডাল মাখানী প্ৰস্তুত কৰা হয়। তাৰ পিছত তিয়াই থোৱা মচুৰ দাইল আৰু বীন উতলাই বা চাপত সিজোৱা হয়।[6]
পৃথকে পৃথকে এটা পাত্ৰত ঘিউ গৰম কৰি, তাৰ পিছত পিঁয়াজ, তেজপাত, আৰু এটা ঐচ্ছিক ইলাচিৰ গুটি দি টড়কা (টেম্পাৰ কৰা তেলৰ মিশ্ৰণ) প্ৰস্তুত কৰা হয়। পিঁয়াজবোৰ সোণালী বৰণৰ হোৱালৈকে ভাজিব লাগে, আৰু কেঁচা সুগন্ধি নোহোৱালৈকে আদা-হালধিৰ পেষ্ট দিব লাগে। বিলাহীৰ চচ্, কাশ্মীৰী চিলি পাউদাৰ আৰু গৰম মছলা এই মিশ্ৰণটোত লৰাই তেল পৃথক নোহোৱালৈকে সিজাই লোৱা হয়।[6]
তাৰ পিছত সিজোৱা মচুৰ বা মাটি দাইল আৰু বীন মছলাৰ সৈতে মিহলাই কম জুইত উতলাই লোৱা হয়, মাজে মাজে মচুৰ দাইলৰ কিছুমান গুড়ি কৰি ক্ৰীমযুক্ত টেক্সচাৰ পোৱা যায়। কাচুৰী মেথি (শুকান মেথি পাত) আৰু মাখন শেষৰ ফালে দি খাদ্যখিনি ডাঠ আৰু ক্ৰীমযুক্ত হোৱালৈকে সিজাই লোৱা হয়।[6]
ডাল মাখানীক সাধাৰণতে সামান্য পৰিমাণৰ ক্ৰীম বা দৈ আৰু কটা ধনীয়াৰে সজাই তোলা হয়। ইয়াক সাধাৰণতে জিৰা চাউল (জিৰাৰ সোৱাদযুক্ত চাউল) বা নানৰ সৈতে পৰিবেশন কৰা হয়।[6]
তথ্য সূত্ৰ
[সম্পাদনা কৰক]- ↑ "Rude food | Black magic" (en ভাষাত). Hindustan Times. 12 March 2010. https://m.hindustantimes.com/india/rude-food-black-magic/story-GsagBxylbzMKQn9YFLeMwO.html.[সংযোগবিহীন উৎস]
- ↑ "The modern dal makhani was invented by Moti Mahal by Vir Sanghvi". https://www.virsanghvi.com/Article-Details.aspx?key=451. "Gautam’s theory is that the Punjabis of east Punjab and of Lahore did not make a whole urad dal. This was the specialty of Punjabis in Peshawar. Dhabas (there were relatively few restaurants in those days) sold a black dal made with whole urad and served with a few rotis.When the Peshawaris came over after the Partition, they brought this dal with them. As many Peshawari Punjabis became restaurateurs, this was the dal they put on their menus"
- "Easy Traditional Dal Makhani" (en-IN ভাষাত). Quality Natural Foods. June 17, 2022. Archived from the original on December 7, 2022. https://web.archive.org/web/20221207025413/https://www.qualitynaturalfood.com/easy-traditional-dal-makhani/. "Dal makhani is a dish originating in New Delhi, India."
- Preston, Matt (October 29, 2019) (en-IN ভাষাত). More. Pan Macmillan Australia. পৃষ্ঠা. 142. ISBN 9781760789084. https://books.google.com/books?id=VlmrDwAAQBAJ&dq=dal+makhani+created+delhi&pg=PA242. "It's amazing that one chef and one restaurant in Delhi lay claim to creating so many of the dishes that are now seen as Indian signatures around the world, such as butter chicken, Seekh kebab, barrah kebab and this vegetarian lentil and kidney bean dish (dal makhani). So, all hail to chef Kundan Lal Jaggi, his partners Kundan Lal Gujral and Thakur Das Mago, and the pioneering kitchens of the Moti Mahal in Delhi."
- ↑ "The rich and creamy dal makhani". Gulf Times. 2017-08-31.
- ↑ 4.0 4.1 M. R. Srinivasan; C. P. Anantakrishnan (1964). Milk products of India. Indian Council of Agricultural Research. পৃষ্ঠা. 19–. https://books.google.com/books?id=EHdXAAAAMAAJ. "Chapter IV Makhan - Desi Butter Makhan is an indigenous (desi) butter obtained invariably by churning dahi with crude devices. Very little makhan is utilized for direct consumption except for sacrificial or medicinal purposes. Almost the ..."
- ↑ "Partition brought Moti Mahal, a landmark in India's culinary history, to central Delhi". Archived from the original on 11 June 2015. https://web.archive.org/web/20150611000137/http://www.sunday-guardian.com/investigation/partition-brought-moti-mahal-a-landmark-in-indias-culinary-history-to-central-delhi। আহৰণ কৰা হৈছে: 26 February 2025.
- ↑ 6.0 6.1 6.2 6.3 Wellbeing, SA (28 October 2024). "Multicultural Recipes". wellbeingsa.sa.gov.au. Archived from the original on 1 August 2023. https://web.archive.org/web/20230801222922/https://www.wellbeingsa.sa.gov.au/assets/downloads/Recipes/Dal-Makhani-with-Jeera-Rice.pdf। আহৰণ কৰা হৈছে: 28 October 2024.