সমললৈ যাওক

তেহেলকা

অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ পৰা
তেহেলকা
সম্পাদক চৰণজিত অহুজা[1]
পূৰ্বৰ সম্পাদক
  • তৰুণ তেজপাল
  • অনিৰুদ্ধ বাহল
  • সঞ্জয় দুবে
প্ৰকাৰ সংবাদ প’ৰ্টেল, সাময়িকী
বিতৰণ ৫৮,৭৪১ (মাৰ্চ ২০১৯ৰ গড়)*
প্ৰকাশক সুইন্দৰ বাজৱা
প্ৰতিষ্ঠাপক
  • তৰুণ তেজপাল
  • অনিৰুদ্ধ বাহল
প্ৰতিষ্ঠা ১৯৯৯; ২৭ বছৰ  আগতে (1999)
প্ৰথম সংখ্যা ২০০০–২০০৩ (ৱেবছাইট)

২০০৪–২০০৭ (টেবলয়েড)

২০০৭–বৰ্তমান (আলোচনী)
কোম্পানী Tehelka.com Pvt. Ltd.
অনন্ত মিডিয়া প্ৰাইভেট লিমিটেড (কে. ডি. সিং)[1]
দেশ ভাৰত
ভিত্তি নতুন দিল্লী
ভাষা ইংৰাজী, হিন্দী
ৱেবচাইট

তেহেলকা হৈছে অনুসন্ধানমূলক সাংবাদিকতা আৰু ষ্টিং অপাৰেচনৰ বাবে জনাজাত এখন ভাৰতীয় বাতৰি-আলোচনী। ব্ৰিটিছ কাকত দ্য ইণ্ডিপেণ্ডেণ্টৰ মতে, তেহেলকা প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল তৰুণ তেজপাল, অনিৰুদ্ধ বাহাল আৰু তেওঁলোকৰ অন্য এজন সহকৰ্মীয়ে, যিয়ে আউতলুক আলোচনীত একেলগে কাম কৰিছিল, কাৰণ “যথেষ্ট ধনবান এগৰাকী বিনিয়োগকাৰীয়ে” তেওঁলোকৰ ষ্টাৰ্টআপৰ ব্যয় আণ্ডাৰৰাইট কৰিবলৈ সন্মত হৈছিল।[2]

২০০৫ চনত বাহালে তেহেলকা এৰি আন এটা ভাৰতীয় বাতৰি ৱেবছাইট "কোব্ৰাপোষ্ট" আৰম্ভ কৰে। তাৰ পিছত ২০১৩ চনলৈকে তেহেলকা তেজপালে পৰিচালনা কৰিছিল। ২০১৩ চনৰ আগলৈকে তেহেলকাৰ সঞ্চিত লোকচান প্ৰায় ₹৬৬ কোটি (৭.৮ মিলিয়ন মাৰ্কিন ডলাৰ) হৈছিল। আনহাতে আলোচনা-গোটটোৰ সংখ্যাগৰিষ্ঠ মালিকানা আৰু বিত্তীয় সহায় আগবঢ়াইছিল উদ্যোগপতি আৰু ৰাজ্যসভাৰ সদস্য কনোৱাৰ দীপ সিঙে।[3][4]

২০০৪ চনত আলোচনীটোৱে টেবলয়ড ফৰ্মেটৰ বাতৰি-কাকত ৰূপত প্ৰকাশ আৰম্ভ কৰে আৰু ২০০৭ চনত সম্পূৰ্ণ আলোচনী ৰূপ লৈছিল। ২০০০ চনত তেহেলকাৰ প্ৰথম ষ্টিং অপাৰেচন আছিল ক্ৰিকেট মেচ-ফিক্সিং কেলেংকাৰীৰ ওপৰত। ২০০১ চনৰ এই আণ্ডাৰকাভাৰ অভিযানত চৰকাৰী বিষয়াসকলে ভুৱা অস্ত্ৰ চুক্তিত উৎকোচ আৰু পতিতা গ্ৰহণ কৰাৰ দৃশ্য ভিডিওত সংৰক্ষণ কৰি সদৰি কৰা হৈছিল। ঘটনাটো অনুসৰি তৎকালীন প্ৰতিৰক্ষা মন্ত্ৰীসহ শাসক দলৰ দুজন সভাপতীয়ে পদত্যাগ কৰিছিল।[2]

২০০৭ চনত, তেহেলকাই বজৰং দলৰ সদস্যসকলৰ বিৰুদ্ধে আৰু নৰোদা পাটিয়া হত্যাকাণ্ড (২০০২ গুজৰাট হিংসাৰ অংশ)ত তেওঁলোকৰ ভূমিকা উন্মোচন কৰি ‘‘দ্য ট্ৰুথ: গুজৰাট ২০০২’’ নামৰ এক বিশদ অনুসন্ধানমূলক প্ৰতিৱেদন প্ৰকাশ কৰে। ছমাহজুৰি চলা ষ্টিং অপাৰেচনত সদস্যসকলৰ স্বীকাৰোক্তিসহ ভিডিঅ' ফুটেজ অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছিল। ২০১০ আৰু ২০১১ চনত এই প্ৰতিৱেদনটোৱে আই পি আই ভাৰত বঁটা লাভ কৰে।

ইতিহাস

[সম্পাদনা কৰক]

তৰুণ তেজপাল, অনিৰুদ্ধ বাহল আৰু এজন সহকৰ্মীয়ে আউতলুক আলোচনীৰ চাকৰি এৰি ২০০০ চনত নতুন দিল্লীত তেহেলকা ৱেবছাইট হিচাপে আৰম্ভ কৰে।[5]

২০০૧ চনত অনিৰুদ্ধ বাহল আৰু মেথিউ চেমুৱেলে ষ্টিং – "অপাৰেচন ৱেষ্ট এণ্ড"ৰ জৰিয়তে ভুৱা অস্ত্ৰ চুক্তিত হোৱা দুৰ্নীতিৰ বিষয়ে আণ্ডাৰকাভাৰ ভিডিঅ’টেপ সম্পূৰ্ণ কৰি প্ৰকাশ কৰাৰ পাছত তেহেলকাই ৰাষ্ট্ৰীয় খ্যাতি লাভ কৰে। তেহেলকাৰ প্ৰতিৱেদনে চৰকাৰী তদন্তৰ সূচনা কৰে।[6] এই উন্মোচনত সমতা পাৰ্টি, ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি আদিৰ জ্যেষ্ঠ প্ৰতিৰক্ষা কৰ্মী আৰু ৰাজনীতিবিদসকলে ভুৱা প্ৰতিৰক্ষা সামগ্ৰী আগবঢ়োৱা ভুৱা কোম্পানী এটাৰপৰা উৎকোচ গ্ৰহণ কৰা দেখা যায়। এই কেলেংকাৰী আৰু পৰৱৰ্তী তদন্তৰ ফলত ভাৰতৰ প্ৰতিৰক্ষা মন্ত্ৰীকে ধৰি বহু লোকে পদত্যাগ কৰে।[6][7]

বিভিন্ন দলৰ ৰাজনীতিবিদসকলে তেহেলকা সাংবাদিকসকলৰ বিৰুদ্ধে ব্যৱস্থা ল’বলৈ আহ্বান জনায়, কাৰণ ইয়াৰ আণ্ডাৰকাভাৰ ষ্টিংৰ বাবে বেশ্যা ক্ৰয় আৰু যোগান ধৰাৰ দৰে অনৈতিক পদ্ধতি।[8] নৱদীপ ধৰিৱালৰ মতে, তেহেলকাৰ কৰ্মচাৰীসকলে চৰকাৰী তদন্তক তেওঁলোকৰ ওপৰত প্ৰত্যক্ষ আক্ৰমণ বুলি ভাবে।[9]

২০০৩ চনৰ ভিতৰত তেহেলকাৰ কৰ্মচাৰী ১২০ৰপৰা ৩লৈ হ্ৰাস পায় আৰু ঋণৰ বাবে ৱেবছাইটটো বন্ধ হৈ পৰে।[7][10] বাহালে একে বছৰতে তেহেলকা এৰি কয় যে চৰকাৰে “আমাক বহুত আইনী আজে বাজে কথাৰে ডুবাই ৰাখিছে” আৰু তাৰ পিছত কোব্ৰাপোষ্ট ডট কম প্ৰতিষ্ঠা কৰে।[11]

২০০৪ চনত ২০০ৰো অধিক লেখক, অধিবক্তা, ব্যৱসায়ী আৰু কৰ্মী প্ৰতিষ্ঠাপক-গ্ৰাহক হোৱাৰ পিছত তেহেলকাক টেবলয়ড ফৰ্মেটত পাঠকৰ বিত্তীয় সাহায্যযুক্ত সাপ্তাহিক কাকত হিচাপে পুনৰ মুকলি কৰা হয়। সমৰ্থকসকলৰ ভিতৰত আছিল কৰ্মী অৰুন্ধতী ৰায়, শশী থাৰুৰ আৰু নোবেল বিজয়ী ভি. এছ. নাইপল।[7] ই নিজকে “জনতাৰ কাগজ’’ বুলি আখ্যা দিছিল আৰু সাংবাদিকসকলে দেশৰ বিভিন্ন ঠাই ভ্ৰমণ কৰি “মুক্ত, ন্যায়সংগত আৰু নিৰ্ভীক” সাংবাদিকতাৰ প্ৰচাৰ কৰিছিল।[9]

২০০৭ চনৰ নৰোদা পাটিয়া ষ্টিং অপাৰেচনৰ পিছত প্ৰতি সপ্তাহত ইয়াৰ প্ৰায় ৭৫,০০০–৯০,০০০ কঁপি বিক্ৰী হৈছিল। কিন্তু আলোচনীখন কম বিজ্ঞাপনৰ বাবে বিশাল অৰ্থিক লোকচানত পৰে আৰু ২০০৮ চনলৈকে মূলতঃ গ্ৰাহক আৰু বিক্ৰী হোৱা কপিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰিছিল।[7]

তেহেলকাৰ ২০১৩ চনলৈকে সঞ্চিত লোকচান আছিল ₹৬৬ কোটি, আৰু সংখ্যাগৰিষ্ঠ মালিক আছিল উদ্যোগপতি তথা ৰাজনীতিবিদ কানোৱাৰ দীপ সিং।[12][13]

২০০৭ চনত তেজপালে অধিক বিজ্ঞাপন আকৰ্ষণ কৰিবলৈ তেহেলকাক টেবলয়ডৰপৰা আলোচনীলৈ সলনি কৰে। পাছতেই হিন্দী ৱেবছাইট আৰু হিন্দী নিউজ আলোচনী আৰম্ভ কৰে। সঞ্জয় ডুবে হিন্দী আলোচনীৰ কাৰ্যবাহী সম্পাদক আছিল। প্ৰথম বছৰবোৰত তেজপালে তেওঁৰ শ্বেল কোম্পানী অগ্নি মিডিয়াৰ জৰিয়তে তেহেলকাৰ সৰ্ববৃহৎ শ্বেয়াৰহোল্ডাৰ আছিল।[7]

‘‘THiNK Fest’’ ২০১১ চনত বাৰ্ষিক সাহিত্য উৎসৱ হিচাপে আৰম্ভ হৈছিল, যদিও ই Thinkworks Pvt. Ltd–এ পৰিচালনা কৰিছিল — যাৰ মালিক আছিল তেজপাল, তেওঁৰ ভগ্নী নীনা আৰু সম্পাদক শোমা চৌধুৰী।[14] ইয়াত বলীউড অভিনেতা, বিশ্ববিদ্বান আৰু প্ৰযুক্তি–বিশ্লেষকৰ অধিৱেশন হৈছিল।[15]

২০১৩ চনৰ নৱেম্বৰত ‘‘THiNK Fest’’ৰ সময়ত তেহেলকাৰ এজন মহিলা কৰ্মচাৰীয়ে তেজপালৰ বিৰুদ্ধে ধৰ্ষণ আৰু যৌন নিৰ্যাতনৰ অভিযোগ তোলে।[16][17] তাৰ পিছত গোৱা আৰক্ষীয়ে তেজপালক গ্ৰেপ্তাৰ কৰে আৰু তেওঁ সম্পাদক পদৰপৰা আঁতৰি যায়।[18] তেওঁৰ সহযোগী শোমা চৌধুৰীয়ে ২৮ নৱেম্বৰত পদত্যাগ কৰে।[19]

২০১৪ চনত মেথিউ চেমুৱেল তেহেলকাৰ পৰিচালন সম্পাদক হয়।[20][21] ২০১৬ চনৰ মাৰ্চত চৰণজিৎ আহুজা সম্পাদক পদত যোগ দেয়।[1]

ষ্টিং অপাৰেচন

[সম্পাদনা কৰক]

মেচ-ফিক্সিং কেলেংকাৰী (২০০০)

[সম্পাদনা কৰক]

২০০০ চনৰ মাৰ্চ মাহত হান্সি ক্ৰনিয়েৰ সৈতে জড়িত দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰ ক্ৰিকেট মেচ ফিক্সিং কেলেংকাৰীৰ পিছত, বাহাল আৰু তেজপালে ক্ৰিকেটাৰ মনোজ প্ৰভাকৰক তেওঁৰ সতীৰ্থসকলৰ সৈতে হোৱা কথোপকথন ৰেকৰ্ডিং কৰিবলৈ সৈমান কৰিছিল। প্ৰভাকৰ আৰু বাহাল সমগ্ৰ দেশ ভ্ৰমণ কৰিছিল আৰু প্ৰভাকৰে গোপন ৰেকৰ্ডিং যন্ত্ৰ পৰিধান কৰি ভাৰতীয় ক্ৰিকেট নিয়ন্ত্ৰণ ব’ৰ্ড (BCCI)ৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয়া আৰু খেলুৱৈসকলৰ সৈতে বৈঠকত মিলিত হৈছিল। তেওঁ এনে কিছুমান কথোপকথন ৰেকৰ্ডিং কৰিছিল য’ত খেলুৱৈ আৰু বুকীৰ মাজৰ সম্পৰ্ক, ধনৰ বিনিময়ত মেচ এৰি দিয়া, ইচ্ছাকৃতভাৱে ৰান-আউট হোৱা আৰু ইয়াত জড়িত খেলুৱৈসকলৰ নামৰ বিষয়ে আলোচনা কৰা হৈছিল। তেওঁলোকে ৪০ ঘণ্টাতকৈও অধিক সময়ৰ টেপ কৰা কথোপকথন ৰেকৰ্ডিং কৰিছিল, যিবোৰ কেন্দ্ৰীয় তদন্তকাৰী সংস্থা (CBI)-য়ে ইয়াৰ নিজা তদন্তৰ বাবে প্ৰমাণ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিছিল। চিবিআই-য়ে এই ঘটনাত মহম্মদ আজহাৰুদ্দিন, অজয় জাদেজা আৰু অজয় শৰ্মাক জড়িত থকা বুলি অভিযুক্ত কৰিছিল। সেই একে বছৰৰে মে’ মাহত মুক্তি পোৱা তথ্যচিত্ৰ ‘ফলন হিৰ’জ: দ্য বিট্ৰায়েল অৱ এ নেচন’ত প্ৰভাকৰৰ এই কাম প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছিল আৰু বাহালে তেওঁৰ প্ৰতিৱেদন Tehelka.com-ত প্ৰকাশ কৰিছিল।[22]

অপাৰেচন ৱেষ্ট এণ্ড (২০০১)

[সম্পাদনা কৰক]

মুখ্য প্ৰবন্ধ: অপাৰেচন ৱেষ্ট এণ্ড

২০০১ চনত তেহেলকাই তেওঁলোকৰ প্ৰথমটো বৃহৎ ষ্টিং অপাৰেচন চলাইছিল, যাৰ নাম আছিল "অপাৰেচন ৱেষ্ট এণ্ড"। ইয়াত মেথিউ চামুৱেল আৰু বাহালে অস্ত্ৰ ব্যৱসায়ীৰ ছদ্মবেশ ধৰি তেতিয়াৰ শাসকীয় এন.ডি.এ. (NDA) চৰকাৰৰ কেইবাজনো প্ৰতিৰক্ষা বিষয়া আৰু ৰাজনীতিবিদক কেনেকৈ ঘোচ দিছিল, তাৰ দৃশ্যগ্ৰহণ কৰিছিল। ভাৰতত প্ৰতিৰক্ষা চুক্তিত কমিছন লোৱাটো অবৈধ। ১৯৮০-ৰ দশকত এনেধৰণৰ চুক্তিত মধ্যভোগীসকলে অগাধ সম্পত্তি গঢ়াৰ উৰাবাতৰি শুনি তেওঁলোকে ২০০০ চনৰ আগষ্ট মাহত এই তদন্ত আৰম্ভ কৰিছিল।[23]

তেওঁলোকে লণ্ডনৰ ৰিজেণ্ট ষ্ট্ৰীটত অৱস্থিত "ৱেষ্ট এণ্ড"নামৰ এখন ভুৱা ব্ৰিটিছ কোম্পানী সৃষ্টি কৰিছিল। ইয়াৰ পিছত বাহাল আৰু চামুৱেলে জানিবলৈ পালে যে ভাৰতীয় সেনাই 'থাৰ্মাল ইমেজিং কেমেৰা' ক্ৰয় কৰিবলৈ আগ্ৰহী। তেওঁলোকে দিল্লীৰ উপনগৰত থকা তেহেলকাৰ কাৰ্যালয়তে ব্যাৱসায়িক কাৰ্ড আৰু বিশেষ কেমেৰাৰ আৰ্হিৰ ফটো ছপা কৰিছিল আৰু চামুৱেলে মূল লেনদেনৰ কামবোৰ চলাইছিল।[24]

প্ৰথম অৱস্থাত তেওঁলোকে প্ৰতিৰক্ষা মন্ত্ৰ্যালয়ৰ কনিষ্ঠ বিষয়াসকলক ১০,০০০ ₹ (১১০ মাৰ্কিন ডলাৰ)ৰপৰা ৬০,০০০ ₹ (৬৩০ মাৰ্কিন ডলাৰ)লৈকে উৎকোচ দিবলগীয়া হৈছিল, যাতে তেওঁলোকক কেইবাজনো মধ্যভোগীৰ সৈতে চুক্তি নিশ্চিত কৰাত সহায় কৰিব পৰা যায়। এই মধ্যভোগীসকলে কয় যে তেওঁলোকে জেট আৰু আৰ্টিলাৰীৰ সৈতে জড়িত হোৱাৰ পূৰ্বে চুক্তিসমূহ "নিৰ্ধাৰিত" কৰিছিল; চেমুৱেল আৰু বাহালে এই কথা-বতৰাবোৰ লুকাই থকা কেমেৰা ব্যৱহাৰ কৰি ৰেকৰ্ডিং কৰিছিল। তেওঁলোকে সমাতা পাৰ্টিৰ সভানেত্ৰী জয়া জেটলীৰ সৈতে লেনদেন কৰিছিল (তেতিয়াৰ প্ৰতিৰক্ষা মন্ত্ৰী জৰ্জ ফাৰ্নাণ্ডেছ এই দলৰ আছিল), যাক তেওঁলোকে ৩ লাখ ₹ (৩,২০০ মাৰ্কিন ডলাৰ) দিছিল আৰু তেওঁ ফাৰ্নাণ্ডেছক তেওঁলোকৰ বিষয়ে ক'বলৈ সন্মত হৈছিল। আন বিষয়াক উৎকোচ দিয়াৰ পাছত তেওঁলোকক তেতিয়াৰ ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টিৰ সভাপতি বংগৰু লক্ষ্মণৰ সৈতে চিনাকি কৰাই দিয়া হয় যিয়ে ১৫০,০০০ ₹ (১,৬০০ মাৰ্কিন ডলাৰ) "নতুন বছৰৰ সৰু উপহাৰ" হিচাপে গ্ৰহণ কৰে। প্ৰধানমন্ত্ৰী অটল বিহাৰী বাজপেয়ীৰ ৰাষ্ট্ৰীয় নিৰাপত্তা উপদেষ্টা ব্ৰজেশ মিশ্ৰক সাক্ষাৎ কৰিবলৈ লক্ষ্মণে পৰামৰ্শ দিয়ে।[25]

এই গোটেই অভিযানটোৰ বাবে প্ৰায় সাত মাহৰো অধিক সময় লাগিছিল। পিছলৈ তেজপালে কৈছিল যে তেওঁলোকে ঘোচ হিচাপে প্ৰদান কৰা মুঠ ধনৰ পৰিমাণ আছিল ১৫ লাখ টকা। এই চুক্তিবোৰ দামী হোটেলত সম্পন্ন কৰা হৈছিল আৰু কিছুমান বিষয়াই দামী ব্ৰেণ্ডৰ হুইস্কীও বিচাৰিছিল। সমগ্ৰ অভিযানটোত তেওঁলোকে প্ৰায় ১০০ ঘণ্টাৰ ভিডিঅ' ফুটেজ ৰেকৰ্ডিং কৰিছিল। [26]

তেহেলকাই ইয়াৰ তদন্তৰ কথা ৰাজহুৱা কৰাৰ ছয় মাহৰ পিছত, 'দ্য ইণ্ডিয়ান এক্সপ্ৰেছে' ভিডিঅ' টেপসমূহৰ লিখিত পাঠ (transcripts) সংগ্ৰহ কৰি প্ৰকাশ কৰিছিল। ইয়াৰপৰা পোহৰলৈ আহিছিল যে তদন্তৰ অংশ হিচাপে সাংবাদিকসকলে বিষয়াসকলক সন্তুষ্ট কৰিবলৈ যৌনকৰ্মীৰ যোগান ধৰিছিল। ইয়াৰ ফলত ব্যৱহৃত পদ্ধতিবোৰক লৈ নৈতিক প্ৰশ্নৰ উত্থাপন হৈছিল। তেজপালে পিছত এটা বিবৃতি জাৰি কৰি অস্বীকাৰ কৰে যে তেওঁলোকৰ কোনো মহিলা কৰ্মীক যৌনকৰ্মী হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হোৱা নাছিল।[27] শাসকীয় দলৰ ৰাজনীতিবিদসকলে যৌনকৰ্মী যোগান ধৰাৰ অপৰাধত সাংবাদিকসকলক গ্ৰেপ্তাৰ কৰিবলৈ দাবী জনায় আৰু তেওঁলোকৰ নৈতিকতাক লৈ প্ৰশ্ন তোলে। তেজপালে তদন্তৰ সেই অংশটোক এক "প্ৰয়োজনীয় সীমা লংঘন" (needed transgression) বুলি অভিহিত কৰে। জনসাধাৰণ আৰু তেওঁলোকৰ বেছিভাগ প্ৰতিযোগীয়ে তেওঁলোকক সমৰ্থন জনাইছিল; 'দ্য টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়া'ই মত দিছিল যে তেওঁলোকৰ দলে যি দুৰ্নীতি উন্মোচন কৰিছে তাৰ তুলনাত নৈতিকতাৰ বিষয়টো নগণ্য। 'দ্য হিন্দু'ৱে ইয়াক "ভাৰতীয় সাংবাদিকতাৰ এক সন্ধিক্ষণ" বুলি অভিহিত কৰিছিল যদিও 'দ্য ইণ্ডিয়ান এক্সপ্ৰেছ'য়ে তেহেলকাৰ দলে ব্যৱহাৰ কৰা পদ্ধতিৰ সমালোচনা কৰিছিল। তেজপালে প্ৰাণৰ ভাবুকি পাইছিল আৰু তেওঁক আৰক্ষীৰ নিৰাপত্তা প্ৰদান কৰা হৈছিল। তেওঁৰ সাংবাদিকসকলে কৈছিল যে তেওঁলোকৰ এই "অসাধাৰণ পদ্ধতিসমূহ" বৃহৎ জনস্বাৰ্থ আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় স্বাৰ্থৰ বাবেহে আছিল।[27]

ভি. এছ. নাইপলে এখন সংবাদ-মেল সম্বোধন কৰাৰ লগতে সেই সময়ৰ উপ-প্ৰধানমন্ত্ৰী এল. কে. আদৱানীক সাক্ষাৎ কৰিছিল। নাইপলে সংবাদ মাধ্যমক জনাইছিল, "তেহেলকাৰ সৈতে যি ঘটিল সেয়া মোৰ বাবে অত্যন্ত হতাশাজনক। ই এটা পুৰণি যুগৰ মানসিকতাৰপৰা আহিছে। ইয়াৰ কোনো উদ্দেশ্য নাই। মোৰ বোধেৰে ই দেশখনৰ গভীৰ ক্ষতি কৰিব।" ২০০৪ চনত, চিবিআই-য়ে জেটলী, লক্ষ্মণ আৰু সেনাবাহিনী তথা প্ৰতিৰক্ষা মন্ত্ৰ্যালয়ৰ আন কেইবাজনৰো বিৰুদ্ধে গোচৰ ৰুজু কৰে। ২০১২ চনত, অতিৰিক্ত সত্ৰ ন্যায়াধীশ কানৱাল জিৎ আৰোৰাই এই গোচৰত বংগাৰু লক্ষ্মণক চাৰি বছৰৰ কাৰাদণ্ড বিহিছিল। লেখিকা তথা সাংবাদিক মধু ত্ৰেহানে ২০০৯ চনত এই সমগ্ৰ ঘটনাটোক লৈ 'তেহেলকা এজ মেটাফৰ' নামৰ এখন বাস্তৱধৰ্মী কিতাপ লিখিছিল।[28]

"দ্য ট্ৰুথ: গুজৰাট ২০০২" (২০০৭)

[সম্পাদনা কৰক]

মুখ্য প্ৰবন্ধ: দ্য ট্ৰুথ: গুজৰাট ২০০২

২০০৭ চনত, তেহেলকাই ২০০২ চনৰ গুজৰাটৰ মুছলমান বিৰোধী দাঙ্গাৰ সৈতে জড়িত আৰু ছয় মাহ ধৰি চিত্ৰগ্ৰহণ কৰা এটা ফুটেজ মুকলি কৰিছিল। 'ইণ্ডিয়া টুডে'ত উদয় মাহুৰকাৰে লিখা অনুসৰি, ইয়াত দেখুওৱা হৈছিল যে "ভি.এইচ.পি. (VHP) কৰ্মীসকল, অপৰাধৰ প্ৰকৃত দোষীসকলৰ লগতে চৰকাৰী অধিবক্তাসকলে গৌৰৱ কৰিছিল" যে ২০০২ চনৰ গুজৰাট হিংসাৰ সময়ত মুছলমান সম্প্ৰদায়ৰ ওপৰত হোৱা আক্ৰমণত তেওঁলোকৰ ভূমিকা আছিল। "দ্য ট্ৰুথ: গুজৰাট ২০০২" নামৰ এই প্ৰতিৱেদনখন ইয়াৰ ২০০৭ চনৰ ৭ নৱেম্বৰৰ সংখ্যাত প্ৰকাশিত হৈছিল আৰু ভিডিঅ' ফুটেজখিনি 'আজ তক' চেনেলত দেখুওৱা হৈছিল। ইয়াত কোৱা হৈছিল যে ৰাজ্যিক আৰক্ষীৰ লগতে গুজৰাটৰ সেই সময়ৰ মুখ্যমন্ত্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীৰ অনুমোদনৰ বাবেই এই হিংসা সম্ভৱ হৈছিল।[29]

তেহেলকাৰ এই প্ৰতিৱেদনটো ছদ্মবেশী সাক্ষাৎকাৰৰ সময়ত কৰা অভিযোগৰ ওপৰত আধাৰিত আছিল। মাহুৰকাৰৰ মতে, এই অভিযোগসমূহৰ সত্যতা নিৰূপণ কৰাৰ প্ৰচেষ্টাত দেখা গৈছে যে ইয়াত কিছুমান "অহংকাৰী মিছা কথা" অন্তৰ্ভুক্ত হৈ আছে। উদাহৰণস্বৰূপ, দুজন সাক্ষাৎকাৰ দিওঁতাই দাবী কৰিছিল যে মোদীয়ে নাৰোদা পাটিয়া ভ্ৰমণ কৰি তেওঁলোকক ধন্যবাদ জনাইছিল, কিন্তু মুখ্যমন্ত্ৰী মোদীৰ ভ্ৰমণৰ চৰকাৰী নথি-পত্ৰই দেখুৱাইছে যে তেওঁ তেনে কৰা নাছিল। একেদৰে, আন এজন ভি.এইচ.পি. কৰ্মীয়ে তেহেলকাৰ প্ৰতিৱেদনত উল্লেখ কৰিছিল যে গাধৱী নামৰ এজন আৰক্ষী অধীক্ষক কৰ্তব্যৰত অৱস্থাত আছিল আৰু তেওঁ দাঙ্গাৰ সময়ত দৰিয়াপুৰত পাঁচজন মুছলমানক হত্যা কৰিছিল। অৱশ্যে, তেহেলকাৰ এই দাবীটো সত্য বুলি প্ৰমাণিত নহ’ল, কাৰণ গাধৱী সেই ঘটনাৰ এক মাহৰ পিছতহে দৰিয়াপুৰলৈ আহিছিল।[29]

অন্যান্য উল্লেখযোগ্য ষ্টিং অপাৰেচন

[সম্পাদনা কৰক]
  • ২০০৯ চনৰ ২৩ জুলাইত যেতিয়া মণিপুৰৰ আৰক্ষীয়ে তেওঁলোকৰ ওপৰত গুলীচালনা কৰা এজন সন্দেহযুক্ত উগ্ৰপন্থীক হত্যা কৰা বুলি দাবী কৰিছিল, তেতিয়া তেহেলকাই ১২খন ফটো প্ৰকাশ কৰিছিল য’ত দেখা গৈছিল যে আৰক্ষীয়ে তেওঁলোকৰ সন্দেহযুক্ত এজন নিৰস্ত্ৰ ব্যক্তিক ফাৰ্মাচীত ঠেলি দিছিল আৰু পিছত তেওঁক মৃত অৱস্থাত লৈ গৈছিল; এইদৰে, ই এটা ভুৱা এনকাউণ্টাৰ বুলি সূচায়। এই প্ৰতিৱেদনে মণিপুৰত প্ৰতিবাদৰ সৃষ্টি কৰিছিল, মূলতঃ সশস্ত্ৰ বাহিনী (বিশেষ ক্ষমতা) আইন, ১৯৫৮ (এএফএছপিএ)ৰ অধীনত নিৰাপত্তা বাহিনীক প্ৰদান কৰা ক্ষমতাৰ বিৰুদ্ধে। আৰক্ষীয়ে কন্দুৱা গেছ ব্যৱহাৰ কৰি এই আন্দোলনৰ বিৰুদ্ধে সান্ধ্য আইন জাৰি কৰে।[30][31][32]
  • ২০১০ চনত তেহেলকাই কেমেৰাত বন্দী কৰিছিল, সোঁপন্থী সংগঠন শ্ৰীৰামসেনাৰ নেতা প্ৰমোদ মুথালিক আৰু অন্যান্য সদস্যসকলে, ধনৰ বিনিময়ত এখন শিল্প প্ৰদৰ্শনী ভাঙি লণ্ডভণ্ড কৰিবলৈ সন্মত হোৱা। সংগঠনটোৱে তেহেলকাৰ এজন সাংবাদিকৰপৰা ১০ হাজাৰ ₹ (১১০ মাৰ্কিন ডলাৰ) অনুদান হিচাপে গ্ৰহণ কৰা দেখা গৈছিল, যিয়ে প্ৰচাৰ বিচৰা শিল্পীজনৰ ৰূপ লৈছিল।[33][34]

সমালোচনা

[সম্পাদনা কৰক]

তেহেলকাক মূলতঃ ইয়াৰ তদন্তমূলক সাংবাদিকতাৰ বাবে সমালোচনা কৰা হৈছে যাৰ ফলত ইয়াৰ নৈতিকতা সম্পৰ্কে বিতৰ্কৰ সৃষ্টি হৈছে। ইয়াৰ বিৰুদ্ধে ভাৰতৰ কংগ্ৰেছ দলৰপক্ষ লোৱাৰ অভিযোগ উত্থাপন হৈছে। টেহেলকাই আলোচনী হিচাপে পুনৰ মুকলি কৰাৰ বাবে আৰ্থিক সমৰ্থন পোৱাৰ পিছত আলোচনীখনৰ পূৰ্বৰ কৰ্পৰেট বিৰোধী স্থিতিৰ পিছতো "THiNK Fest"ক সমৰ্থন কৰা কোম্পানীসমূহৰ পক্ষত থকাৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰা হয়। এই অভিযোগ অস্বীকাৰ কৰিছে তেহেলকাই।[35]

ব্যক্তিগত সন্ধি: প্ৰতিকূল প্ৰতিৱেদন দমন কৰা

[সম্পাদনা কৰক]

তেহেলকাৰ এজন জ্যেষ্ঠ সম্পাদক ৰমন কৃপালে অভিযোগ কৰিছিল যে আলোচনীখনে গোৱাৰ খনি উদ্যোগৰ বিৰুদ্ধে যোৱা এটা প্ৰতিৱেদন লুকুৱাই ৰাখিছিল। তেওঁৰ মতে, ইয়াৰ কাৰণ আছিল তেজপালৰ মালিকানাধীন লাভজনক "থিংক ফেষ্ট" অনুষ্ঠানটোৰ বাবে তেহেলকাই গোৱাৰ সেই সময়ৰ কংগ্ৰেছ নেতৃত্বাধীন দিগম্বৰ কামত চৰকাৰৰ সমৰ্থন বিচাৰিছিল। তেজপালে ইয়াৰ প্ৰত্যুত্তৰত কয় যে কৃপালক তেওঁৰ "বেয়া কৰ্মক্ষমতাৰ বাবেহে কামৰপৰা আঁতৰিবলৈ কোৱা হৈছিল।" দেৱৰ্ষি দাসগুপ্তৰ মতে, এয়া এক অস্বাভাৱিক সংযোগ আছিল যে যি সময়ত তেহেলকাই খনি উদ্যোগৰ প্ৰতিৱেদনটো লুকুৱাই ৰাখিছিল, ঠিক সেই সময়তে খনি গোষ্ঠীসমূহে তেহেলকাক বিজ্ঞাপন দিছিল আৰু তেওঁলোকৰ অনুষ্ঠানসমূহ স্পনছৰ কৰিছিল। ইয়াৰ উপৰি, 'দ্য আউতলুক' আলোচনীৰ এটা সমালোচনামূলক প্ৰবন্ধত প্ৰশ্ন কৰা হৈছিল যে যদি তেহেলকাই ইয়াৰ কাৰ্যকলাপত লোকচান ভৰি আছিল, তেন্তে গোৱাত ডাঙৰ সম্পত্তি কেনেকৈ ক্ৰয় কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল? ৰাজহুৱা স্বচ্ছতাৰ বাবে যুঁজ দিয়াৰ লক্ষ্য থকা বুলি দাবী কৰা তেহেলকাই কিয় ২০১১ চনৰ এটা ব্যক্তিগত অনুষ্ঠানলৈ চলচ্চিত্ৰ তাৰকা আৰু অন্যান্য চেলিব্ৰিটীসকলক আমন্ত্ৰণ জনাবলৈ গোৱা চৰকাৰৰপৰা গোপনীয়ভাৱে ০.৮৫ কোটি টকাৰ অনুদান বিচাৰিছিল আৰু সেয়া লাভ কৰিছিল? 'আউতলুক' আলোচনীয়ে উল্লেখ কৰিছে যে তেহেলকা আৰু ইয়াৰ ষ্টিং অপাৰেচনবোৰ যেন তেজপালৰ "ব্যক্তিগত সম্পত্তি বৃদ্ধি কৰাৰ এক কৌশল" (ruse to expand personal wealth) হে আছিল।[36]

তেহেলকাৰ প্ৰাক্তন কৰ্মচাৰী আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত 'মিণ্ট' কাকতৰ স্তম্ভলেখক সেৱন্তী নিনানৰ মতে, এয়া কোনো বিচ্ছিন্ন ঘটনা নাছিল। তেহেলকাই একাধিক স্পনছৰৰ (প্ৰায়োজক) সৈতে জড়িত খবৰবোৰ লুকুৱাই ৰাখিছিল। নিনানে উল্লেখ কৰে যে, "যেতিয়াই 'থিংক ফেষ্ট'ৰ বাবে কোনো স্পনছৰ জড়িত হৈছিল, তেতিয়াই তেহেলকাৰ বাবে পৰিস্থিতি অস্পষ্ট হৈ পৰিছিল আৰু খবৰবোৰ নষ্ট কৰি পেলোৱা হৈছিল।" [37]

মায়া ৰংগনাথনৰ মতে, তেজপালৰ গ্ৰেপ্তাৰৰ পৰৱৰ্তী চৰ্চা আৰু তেহেলকাৰ সমালোচনামূলক পৰীক্ষাই বহু বিশেষজ্ঞক কেৱল ইয়াৰ প্ৰাৰম্ভিক লক্ষ্য— অৰ্থাৎ এক বিকল্প মূলসুঁতিৰ অপৰম্পৰাগত মাধ্যম হোৱাৰ প্ৰচেষ্টাক প্ৰশংসা কৰিবলৈ বাধ্য কৰাই নহয়, বৰঞ্চ তেহেলকা কেনেকৈ ব্যৰ্থ হৈছিল আৰু কেনেকৈ বিজ্ঞাপনদাতা তথা ধন দিওঁতাসকলক ইয়াৰ সমলৰ ওপৰত প্ৰভাৱ পেলাবলৈ অনুমতি দিছিল, সেই বিষয়েও বৰ্ণনা কৰিছে।[38]

অবৈতনিক কৰ্মচাৰী আৰু পৰ্বতসম বিশাল সম্পত্তি গঢ়া

[সম্পাদনা কৰক]

২০০০ চনৰ শেষৰফালে আৰু ২০১০ চনৰ আৰম্ভণিৰ ভাগত তেহেলকাৰ কৰ্মচাৰীসকলে অভিযোগ কৰিছিল যে তেওঁলোকে আনকি "নিয়মিতভাৱে দৰমহাও পোৱা নাছিল আৰু বহুতে কাম এৰিবলগীয়া হৈছিল।" অথচ সেই একে সময়তে তেহেলকা আৰু তেজপালে "নাইনিতালৰ ওচৰত এটা বিলাসী সম্পত্তি" অধিকাৰ কৰিছিল আৰু "আজিৱন গ্ৰাহকসকলৰপৰা ধন" সংগ্ৰহ কৰিছিল। ইয়াৰ উপৰি তেনে এক সময়তে আলোচনীখনৰ পৰিচালনা সমিতিয়ে লণ্ডন ভ্ৰমণ কৰি নিজৰ আৰ্থিক সফলতাৰ দম্ভালি মাৰিছিল। একেদৰে, তেহেলকাৰ কাৰ্যকলাপত স্বাৰ্থৰ সংঘাতক লৈও প্ৰশ্ন উত্থাপন হৈছে, কাৰণ আলোচনীখনে কংগ্ৰেছ দলৰ কপিল ছিবাল কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰী হৈ থকাৰ সময়ত তেওঁৰপৰা ধন গ্ৰহণ কৰিছিল।[39]

দ্বৈত মানদণ্ডৰ অভিযোগ

[সম্পাদনা কৰক]

তেহেলকাৰ প্ৰাক্তন কৰ্মচাৰী আৰু সাংবাদিকসকলে আলোচনীখনৰ মালিকীস্বত্ব, বিত্তীয় অৱস্থা আৰু বছৰি হোৱা বৃহৎ লোকচানৰ ধন কোনে যোগান ধৰিছিল, সেই সন্দৰ্ভত থকা "স্বচ্ছতাৰ অভাৱ"ৰ বাবে ইয়াৰ প্ৰতিষ্ঠাপক আৰু পৰিচালনা সমিতিক সমালোচনা কৰিছে। তেওঁলোকে কয় যে তেহেলকাৰ এই অভ্যন্তৰীণ স্বচ্ছতাৰ অভাৱটো তেহেলকাৰ বাহিৰৰ আন সকলোৰে ওপৰত ছদ্মবেশী ষ্টিং অপাৰেচন চলাই যি স্বচ্ছতা বিলাই দিয়াৰ লক্ষ্য তেওঁলোকে ৰাখিছিল, তাৰ সম্পূৰ্ণ বিপৰীত। 'দ্য আউটলুক'ত তেহেলকাৰ এজন প্ৰাক্তন কৰ্মচাৰীৰ উদ্ধৃতি দি এই সমালোচনাৰ সাৰাংশ এনেদৰে প্ৰকাশ কৰা হৈছে: "তেওঁলোকে (তেহেলকাৰ পৰিচালনা সমিতি) কৈছিল যে মানুহৰ উদ্দেশ্যৰ ওপৰত সন্দেহ কৰাটো তেওঁলোকৰ কাম, কিন্তু আনক তেওঁলোকৰ ওপৰত প্ৰশ্ন কৰিবলৈ অনুমতি দিয়া নাছিল। মোৰ সন্দেহ হয় যে তেওঁলোকে আনৰ বাবে যিবোৰ কঠোৰ নিয়ম নিৰ্ধাৰণ কৰিছিল, তাৰ আধাও নিজে পালন কৰিছিলনে নাই।" [39]

তেজপালৰ বিৰুদ্ধে যৌন নিৰ্যাতনৰ গোচৰ

[সম্পাদনা কৰক]

২০১৩ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত তেজপালৰ বিৰুদ্ধে উত্থাপিত যৌন নিৰ্যাতনৰ অভিযোগে ব্যাপক জনসাধাৰণৰ দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰিছিল আৰু ইয়াৰ ফলত তেহেলকা সংবাদ মাধ্যমৰ তীব্ৰ পৰীক্ষণৰ সন্মুখীন হৈছিল। অভিযোগ উত্থাপন হোৱাৰ ঠিক পিছতেই তেজপাল আৰু শোমা চৌধুৰীৰ আচৰণক ভণ্ডামি বুলি গণ্য কৰা হৈছিল, কাৰণ তেহেলকাই পূৰ্বে ২০১৩ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত ভাৰতত যৌন হিংসাৰ ওপৰত এটা বিশেষ সংখ্যা প্ৰকাশ কৰিছিল আৰু ভুক্তভোগীৰ অধিকাৰৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছিল। যৌন নিৰ্যাতনৰ অভিযোগ উত্থাপন হোৱাৰ কেইদিনমানৰ ভিতৰতে তেহেলকাৰ ইমেইল আৰু বাৰ্তাসমূহে "ভুক্তভোগীৰ মৰ্যাদা হানি কৰাৰ" এটা প্ৰচেষ্টাৰ ইংগিত দিছিল। টুংকু বৰদৰাজনৰ মতে, মহিলাৰ অধিকাৰক লৈ তেহেলকাৰ বাগ্মিতা ফোঁপোলা যেন লাগিছিল আৰু তেহেলকাত "তেজপাল হয়তো এজন পুৰণি মানসিকতাৰ চিকাৰী ভাৰতীয় পুৰুষহে আছিল, যিয়ে কেৱল ব্যাৱসায়িক স্বাৰ্থৰ বাবে এজন আদৰ্শ সম্পাদকৰ ভূমিকা পালন কৰিছিল।" বৰদৰাজনে আৰু উল্লেখ কৰে যে তেজপাল আৰু তেওঁৰ সহযোগী তেহেলকাৰ কাৰ্যবাহী বিষয়া চৌধুৰী দুয়োজনে ভুক্তভোগীৰ সৈতে "ব্যক্তিগত বুজা-বুজিৰে ক্ষতি হ্ৰাস কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল।" তেওঁলোকে এই নিৰ্যাতনক "বিচাৰ-বুদ্ধিৰ বিচ্যুতি" (lapse of judgment), "পৰিস্থিতিৰ ভয়ংকৰ ভুল ব্যাখ্যা" (awful misreading of the situation) আৰু এটা "অনাকাংক্ষিত ঘটনা" বুলি অভিহিত কৰিছিল। এয়া তেহেলকাৰ দুমুখীয়া চৰিত্ৰৰ পৰিচায়ক আছিল, কাৰণ যি আচৰণৰ বাবে "তেহেলকাৰ বাহিৰৰ জগতখনত গুৰুতৰ কাৰাদণ্ডৰ বিধান আছিল", তাক তেওঁলোকে অতি লঘু কৰি দেখুৱাব বিচাৰিছিল।[39][40]

মালিকীস্বত্ব

[সম্পাদনা কৰক]

২০১৩ চনলৈকে তেহেলকা প্ৰতি বছৰে বুজন পৰিমাণৰ লোকচানত চলি আছিল। ভাৰতীয় সংবাদ মাধ্যমে প্ৰশ্ন উত্থাপন কৰিছিল যে কেনেকৈ আৰু কিয় এই লোকচানৰ ধন উদ্যোগপতি তথা তৃণমূল কংগ্ৰেছৰ সদস্য কে. ডি. সিং আৰু তেওঁৰ শ্বেল কোম্পানী 'অনন্ত মিডিয়া প্ৰাইভেট লিমিটেড' তথা 'এলকেমিষ্ট গ্ৰুপ'ৰদ্বাৰা যোগান ধৰা হৈছিল। ৰাজনীতিবিদ কে. ডি. সিঙৰ বিৰুদ্ধে তেহেলকাৰ এজন কৰ্মচাৰী মেথিউ চামুৱেলৰ জৰিয়তে নিজৰ দল তৃণমূল কংগ্ৰেছৰে ৰাজনীতিবিদসকলৰ বিৰুদ্ধে এটা গোপন ষ্টিং অপাৰেচন চলোৱাৰ অভিযোগ উত্থাপন হৈছে। এসময়ত তেহেলকাৰ সৰহসংখ্যক শ্বেয়াৰৰ গৰাকী সিং আৰু তেওঁৰ কোম্পানীসমূহ পশ্চিমবংগৰ এটা পঞ্জী আঁচনিকে ধৰি গুৰুতৰ প্ৰৱঞ্চনাৰ তদন্তৰ আওতাত আছে।[41]

ষ্টিং সাংবাদিকতা

[সম্পাদনা কৰক]

"অপাৰেচন ৱেষ্ট এণ্ড"ৰ পিছত তেহেলকাৰ "ষ্টিং জাৰ্ণালিজিম" (গুপ্ত অনুসন্ধানমূলক সাংবাদিকতা) ভাৰতীয় সংবাদ মাধ্যমৰ ওপৰত গভীৰ প্ৰভাৱ পেলাইছিল। পাঁচ বছৰৰ ভিতৰতে নিউজ চেনেলসমূহে নিয়মিতভাৱে ষ্টিং অপাৰেচন প্ৰদৰ্শন কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। তেজপালে ইয়াক "সাংবাদিকতাৰ তদন্ত আৰু উন্মোচনৰ সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ আহিলা" বুলি অভিহিত কৰিছিল আৰু কৈছিল যে এয়া জনস্বাৰ্থৰ বাবেহে কৰা হৈছে।[42]

ৰবি সুন্দৰমৰ মতে, তেহেলকাৰ পদ্ধতি আৰু ইয়াৰ ফলত লাভ কৰা ৰাষ্ট্ৰীয় খ্যাতিৰদ্বাৰা অনুপ্ৰাণিত হৈ ভাৰতৰ ৰাজহুৱা জীৱনত ষ্টিং আৰু ফান্দত পেলোৱা (entrapment) কাৰ্যসমূহ ক্ৰমান্বয়ে এক নিয়মিত ৰূপ ল’বলৈ ধৰিলে। এইবোৰ দুৰ্নীতি বিৰোধী অভিযানৰপৰা আৰম্ভ কৰি ৰাজনৈতিক যুঁজ, ঘৰুৱা বিবাদ, বিৰোধীৰ বিৰুদ্ধে অপপ্ৰচাৰৰ সামগ্ৰী, প্ৰচাৰৰ আহিলা আৰু ব্লেকমেইল কৰালৈকে বিয়পি পৰিছিল। তথাকথিত "জনস্বাৰ্থ"ৰ দোহাই দি বাস্তৱক বিকৃত কৰিবলৈ আৰু বিৰোধী তথা নিৰ্দোষ লোকক লক্ষ্য কৰি ল’বলৈ মিছা দাবী, অসতৰ্ক মিছা কথা, অনুমানভিত্তিক উৰাবাতৰি আৰু বিকৃত (doctored) টেপ তৈয়াৰ কৰি প্ৰকাশ কৰা হৈছিল। উদাহৰণস্বৰূপ, এটা সংবাদ গোটে প্ৰকাশ কৰা ভুৱা ষ্টিং অপাৰেচনে এগৰাকী স্থানীয় স্কুলীয়া শিক্ষয়িত্ৰীক দেহ ব্যৱসায়ৰ চক্ৰ চলোৱাৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰিছিল, যাৰ ফলত অভিভাৱকসকল ক্ষুব্ধ হৈ পৰিছিল আৰু হিংসাত্মক দাঙ্গাৰ সৃষ্টি হৈছিল। আন এটা ঘটনাত, এটা কোম্পানীৰ পৰিচালনা সমিতিয়ে নিজৰ কৰ্মীসকলৰ বিৰুদ্ধে প্ৰমাণ সংগ্ৰহ কৰিবলৈ এটা "ষ্টিং জাৰ্ণালিজিম" দলক নিয়োগ কৰিছিল। ষ্টিং জাৰ্ণালিজিমৰ বৰ্ধিত অপব্যৱহাৰক লৈ চিন্তিত হৈ এখন ভাৰতীয় আদালতে ৰায় দিছিল, "ঘটনাসমূহ যিদৰে সঁচাকৈয়ে ঘটিছে তেনেদৰে দেখুওৱা ষ্টিং অপাৰেচন জনস্বাৰ্থত আৰু ন্যায়ৰ আহিলা হিচাপে প্ৰয়োজনীয় হ’ব পাৰে, কিন্তু এটা গোপন কেমেৰাক এনেকুৱা কিবা দেখুৱাবলৈ অনুমতি দিব নোৱাৰি যিটো সঁচা নহয়, শুদ্ধ নহয় আৰু ঘটা নাই, বৰঞ্চ এজন ব্যক্তিক ফান্দত পেলাই প্ৰলোভিত কৰাৰ বাবেহে ঘটিছে।" [43]

মায়া ৰংগনাথনৰ মতে, তেহেলকাই ভাৰতত আৰম্ভ কৰা ষ্টিং জাৰ্ণালিজিমৰ ধাৰাটোৱে 'এনট্ৰেপমেণ্ট জাৰ্ণালিজিম' (ফান্দত পেলোৱা সাংবাদিকতা)ৰ জন্ম দিছে। আমেৰিকাৰ দৰে আন দেশত য’ত 'ষ্টিং জাৰ্ণালিজিম' অবৈধ, ভাৰতত ই বৈধ আৰু ই ক্ৰমান্বয়ে এনে এক পৰ্যায়লৈ গতি কৰিছে য’ত এটা ষ্টিং সাংবাদিকৰ দলে কোনো এটা গোট বা আদৰ্শক দুৰ্নীতিগ্ৰস্ত বুলি ধৰি লয়, তেওঁলোকক দুৰ্নীতিগ্ৰস্ত বুলি দেখুৱাবলৈ ছদ্মবেশী অভিযানৰ জৰিয়তে লক্ষ্য কৰি লয়, আৰু তাৰ পিছত লক্ষ্য কৰি লোৱা ব্যক্তিজনৰ প্ৰতিৰোধ ভাঙি নোযোৱালৈকে বৃহৎ পৰিমাণৰ ঘোচ (আৰ্থিক পুৰস্কাৰ) বা সামাজিক চাপেৰে তেওঁলোকক প্ৰলোভিত কৰে। লক্ষ্য হিচাপে লোৱা ব্যক্তিজনে ফান্দত ভৰি দিয়ে আৰু তেওঁৰ দুৰ্বলতাৰ মুহূৰ্তটো গোপন কেমেৰাত বন্দী কৰা হয়। ব্যক্তিজনৰ হয়তো আৰম্ভণিতে কোনো অপৰাধমূলক উদ্দেশ্য নাছিল, কিন্তু "ষ্টিং সাংবাদিক"জনে তেওঁক অপৰাধমূলক কাম এটা কৰিবলৈ উচটনি দিছিল। যদিও এয়া উত্তেজনাপূৰ্ণ আৰু লক্ষ্য কৰা ব্যক্তিজনৰ বাবে সম্ভাৱ্য বিনাশকাৰী, তথাপি ই জনস্বাৰ্থ ৰক্ষা নকৰে।[44]

কৰ্তৃপক্ষ আৰু ৰাজনীতিবিদসকলে এনে "ষ্টিং"সমূহৰ ওপৰত এক ধৰণৰ আইন প্ৰণয়নৰ দাবী জনাইছিল। এনে ষ্টিং অপাৰেচনৰ বিৰোধী সাংবাদিকসকলে এই ধৰণৰ ৰিপ’ৰ্টিং আৰু ফান্দত পেলোৱা কাৰ্যৰ মাজৰ পাৰ্থক্যক লৈ প্ৰশ্ন উত্থাপন কৰিছিল। আন বহুতে প্ৰশ্ন কৰিছিল যে ষ্টিং জাৰ্ণালিজিমৰ কিছুমান বিষয় সঁচাকৈয়ে জনস্বাৰ্থত আছিল নে ই একপ্ৰকাৰৰ 'ভয়াৰিজম' (লোকৰ ব্যক্তিগত কাম লুকাই চাই আনন্দ লোৱা)। ভাৰতৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়েও ফ্ৰীলান্স ৰিপৰ্টাৰসকলে তেওঁলোকৰ ষ্টিং ৰিপ’ৰ্ট বিক্ৰী কৰা ঘটনাবোৰক লৈ উদ্বেগ প্ৰকাশ কৰিছিল আৰু তেওঁলোকৰ উদ্দেশ্য ধন নে জনস্বাৰ্থ আছিল সেই লৈ প্ৰশ্ন তুলিছিল। ভুৱা প্ৰমাণ দিয়া ষ্টিং অপাৰেচনৰ গোচৰবোৰে আদালতৰ সমালোচনা অধিক বৃদ্ধি কৰিছিল। তেজপালে কৈছিল, "বেয়া, উদ্দেশ্যপ্ৰণোদিত আৰু নিম্নমানৰ ষ্টিং থাকিব পাৰে - কিন্তু সেয়া সাংবাদিকতাৰ বাকী অংশতকৈ বেলেগ নহয়।" [42]

বঁটা

[সম্পাদনা কৰক]
  • ২০০৭ চনত, 'দ্য গাৰ্ডিয়ানে' ষ্টিং জাৰ্ণালিজিমৰ এজন পথিকৃৎ হোৱাৰ বাবে তৰুণ তেজপালক "ভাৰতৰ নতুন অভিজাত শ্ৰেণী" (India's new elite) গঠন কৰা ২০ জন ব্যক্তিৰ ভিতৰত স্থান দিছিল।[45]
  • ২০১০ চনত, 'দ্য ডেইলি বিষ্টে' "বিশ্বক জোকাৰি যোৱা মহিলা" (women who shake the world) তালিকাৰ ১৫০ গৰাকীৰ ভিতৰত শোমা চৌধুৰীক স্থান দিছিল।[46]
  • ২০১০ চনত, মণিপুৰত নিৰাপত্তা বাহিনীৰ ভুৱা এনকাউণ্টাৰ সম্পৰ্কীয় প্ৰতিৱেদনৰ বাবে তেহেলকাই সাংবাদিকতাৰ শ্ৰেষ্ঠত্বৰ বাবে 'আইপিআই ইণ্ডিয়া বঁটা' লাভ কৰিছিল।[47]
  • ২০১১ চনত, শ্ৰীৰাম সেনাৰ "ভাড়াৰ দাঙ্গা" (rent a riot) কৌশলৰ ওপৰত কৰা প্ৰতিৱেদনৰ বাবে তেহেলকাই পুনৰবাৰ 'আইপিআই ইণ্ডিয়া বঁটা' লাভ কৰে, যিটো তেওঁলোকে 'দ্য উইক' (The Week)-ৰ সৈতে যুটীয়াভাৱে লাভ কৰিছিল ('দ্য উইক'-এ ভুৱা চিকিৎসা আৰু দন্ত চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়ৰ ওপৰত কৰা প্ৰতিৱেদনৰ বাবে এই বঁটা লাভ কৰিছিল)।[48]
  • ২০১২ চনত, আলোচনীখনৰ কলকাতা ব্যুৰ’ৰ তুষিতা মিত্তালে নক্সাল হিংসাপ্ৰৱণ পশ্চিমবংগৰ ভিতৰুৱা অঞ্চল, ওড়িশা আৰু ছত্তীছগড়ৰ ওপৰত কৰা প্ৰতিৱেদনৰ বাবে ২০১২ বৰ্ষৰ 'চামেলী দেৱী জৈন উৎকৃষ্ট মহিলা সংবাদকৰ্মী বঁটা' লাভ কৰে।[49]
  • ২০১২ চনত, দক্ষিণ ভাৰতৰ ব্যুৰ’ চিফ জিমোন জেকবক গ্ৰাম্য ৰিপৰ্টিঙৰ বাবে 'ষ্টেটছমেন বঁটা'ৰ (The Statesman group-ৰদ্বাৰা আৰম্ভ কৰা) বাবে মনোনীত কৰা হৈছিল।[50]

তথ্যসূত্ৰ

[সম্পাদনা কৰক]
  1. 1 2 3 "RNI Registration". https://rni.nic.in/.
  2. 1 2 Zaitchik, Alexander (১৯ নৱেম্বৰ ২০০৬). "Aniruddha Bahal: The King of Sting". The Independent. https://www.independent.co.uk/news/people/profiles/aniruddha-bahal-the-king-of-sting-6229903.html.
  3. ↑ "Tarun Tejpal's many businesses". Business Standard. ২৮ নৱেম্বৰ ২০১৩. https://www.business-standard.com/article/companies/tarun-tejpal-s-many-businesses-113112800009_1.html.
  4. ↑ "Will Tehelka's real owners please stand up?". The Economic Times. ২৩ নৱেম্বৰ ২০১৩. https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/will-tehelkas-real-owners-please-stand-up/articleshow/26226176.cms.
  5. ↑ Zaitchik, Alexander (19 November 2006). "Aniruddha Bahal: The King of Sting". The Independent. https://www.independent.co.uk/news/people/profiles/aniruddha-bahal-the-king-of-sting-6229903.html। আহৰণ কৰা হৈছে: 9 February 2010.
  6. 1 2 Harding, Thomas (22 March 2001). "Indian defence minister resigns over Tehelka scandal". The Telegraph. https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/asia/india/1327404/Indian-defence-minister-resigns-over-Tehelka-scandal.html.
  7. 1 2 3 4 5 Phalnikar, Siddharth (15 August 2003). "Scandal pushes Indian news site to close". The New York Times. https://www.nytimes.com/2003/08/15/world/scandal-pushes-indian-news-site-to-close.html.
  8. ↑ Dugger, Celia W. (19 March 2001). "Indian Journalism’s New Battleground". The New York Times. https://www.nytimes.com/2001/03/19/world/indian-journalism-s-new-battleground.html.
  9. 1 2 Dhariwal, Navdip (29 March 2001). "India’s muckraking website in trouble". BBC News. http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/1249777.stm.[সংযোগবিহীন উৎস]
  10. ↑ Harding, Luke (17 August 2003). "India’s fearless news website shuts down". The Guardian. https://www.theguardian.com/media/2003/aug/17/pressandpublishing.internationalnews.
  11. ↑ Reddy, OL (2004). "Investigative portals and new journalism in India". Online Journalism Review.
  12. ↑ "Tarun Tejpal's many businesses". Business Standard. 28 November 2013. https://www.business-standard.com/article/companies/tarun-tejpal-s-many-businesses-113112800009_1.html.
  13. ↑ "Will Tehelka's real owners please stand up?". The Economic Times. 23 November 2013. https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/will-tehelkas-real-owners-please-stand-up/articleshow/26226176.cms.
  14. ↑ "Think Fest organiser under scanner". The Indian Express. 25 November 2013. https://indianexpress.com/article/india/politics/think-fest-organiser-under-scanner/.[সংযোগবিহীন উৎস]
  15. ↑ Polgreen, Lydia (13 November 2011). "A Festival of Ideas in Goa". The New York Times. https://www.nytimes.com/2011/11/14/world/asia/think-fest-in-goa-india.html.
  16. ↑ "Top Indian editor accused of sexual assault". The New York Times. 22 November 2013. https://www.nytimes.com/2013/11/23/world/asia/top-indian-editor-accused-of-sex-assault.html.
  17. ↑ Varadarajan, TP (2013). "The fall of Tarun Tejpal". The Daily Beast. https://www.thedailybeast.com/the-fall-of-tarun-tejpal.
  18. ↑ "Tehelka editor-in-chief Tarun Tejpal arrested". The Hindu. PTI. 30 November 2013. https://www.thehindu.com/news/national/tehelka-editorinchief-tarun-tejpal-arrested/article5408302.ece.
  19. ↑ "Shoma Chaudhury quits Tehelka". The Times of India. 28 November 2013. https://timesofindia.indiatimes.com/india/shoma-chaudhury-quits-tehelka/articleshow/26449545.cms.
  20. ↑ "Tehelka appoints new managing editor". The Sunday Times. 2014.
  21. ↑ "Editorial Team". https://tehelka.com/editorial-team/.
  22. ↑ Vivek Chaudhary (4 December 2000). "The man who blew the gaff on the big fix". The Guardian. Archived from the original on 2 December 2013. Retrieved 23 November 2013.
  23. ↑ Harding, Luke (21 March 2001). "Sting on a shoestring". The Guardian. Retrieved 23 November 2013.
  24. ↑ Celia W. Dugger (16 March 2001). "The Sting That Has India Writhing". The New York Times. Retrieved 24 November 2013.
  25. ↑ "Bangaru Laxman convicted of taking bribe". The Hindu. Retrieved 18 April 2013.
  26. ↑ Harding, Luke (21 March 2001). "Sting on a shoestring". The Guardian. Retrieved 23 November 2013.
  27. 1 2 Nadja Vancauwenberghe; Maurice Frank (4 June 2001). "If you take a bribe, we'll nail you". The Guardian. Retrieved 24 November 2013.
  28. ↑ Roshan, Nikhil (28 February 2009). "The write way". The Indian Express. Retrieved 9 December 2014.
  29. 1 2 Mahurkar, Uday (1 November 2007). "Gujarat: The noose tightens". India Today. Archived from the original on 7 December 2014. Retrieved 17 December 2014.
  30. ↑ Vineet Khare (30 November 2013). "India's Tehelka magazine faces uncertain future". BBC. Retrieved 4 December 2013.
  31. ↑ Andrew North (22 November 2013). "Tehelka's Tarun Tejpal: Sex scandal batters India's top investigative title". BBC. Retrieved 4 December 2013.
  32. ↑ Hari Kumar (30 November 2013). "Indian Editor Is Arrested in Assault of Employee". The New York Times. Retrieved 4 December 2013.
  33. ↑ "Rama Sene chief, aides exposed in 'rent-a-riot' sting operation". The Hindu. 14 May 2010. Retrieved 24 November 2013.
  34. ↑ "IPI India journalism award to Tehelka, The Week". Zee News. 23 October 2011. Retrieved 22 November 2013.
  35. ↑ Vineet Khare (30 November 2013). "India's Tehelka magazine faces uncertain future". BBC. Retrieved 4 December 2013.
  36. ↑ Tehelka: The Big Think, Debarshi Dasgupta, The Outlook (9 December 2013)
  37. ↑ Tarun Tejpal: The Man in the Mirror, Cordelia Jenkins, Vidhi Choudhary, Shuchi Bansal, Mint (2 December 2013)
  38. ↑ Usha M. Rodrigues; Maya Ranganathan (2014). Indian News Media: From Observer to Participant. SAGE Publications. pp. 78–79. ISBN 978-93-5150-158-9., Quote: "The moral authority of the journalist to test integrity of others came into focus in discussions following the arrest of Tejpal. In the same breath that his contribution to journalism by way of 'alternative mainstream' that defied the tyranny of mediocre barriers of stasis and conformism was recalled, so also was the story recounted of Tejpal's inability to sustain it and how advertisers and the very corporate construct that Tehelka sought to expose were allowed to influence content (Bal 2013; Sengupta 2013; Shruthjith 2013; Simha 2013; Thakur 2013)."
  39. 1 2 3 Tehelka: The Big Think, Debarshi Dasgupta, The Outlook (9 December 2013)
  40. ↑ Ellen Barry (22 November 2013). "Editor in India, Known for Investigations Into Corruption, Is Accused of Rape". The New York Times. Retrieved 24 November 2013.
  41. ↑ SAT gives 18 months to Alchemist Infra to refund money, Business Standard (23 July 2013)
  42. 1 2 Soutik Biswas (23 October 2006). "Sting journalism under fire". BBC. Archived from the original on 3 December 2013. Retrieved 24 November 2013.
  43. ↑ Sundaram, Ravi (2015). "Publicity, Transparency, and the Circulation Engine: The Media Sting in India". Current Anthropology. 56 (S12). University of Chicago Press: S300–S304. doi:10.1086/683300. S2CID 146192138.
  44. ↑ Usha M. Rodrigues; Maya Ranganathan (2014). Indian News Media: From Observer to Participant. SAGE Publications. pp. 74–76, 78–79. ISBN 978-93-5150-158-9.
  45. ↑ Amelia Gentleman (26 November 2006). "Stars of India". The Guardian. Retrieved 23 November 2013.
  46. ↑ "See Who's Coming to Women in the World 2013: Speakers & Participants". The Daily Beast. 5 March 2013. Retrieved 23 November 2013.
  47. ↑ "IPI India journalism award to 'Tehelka'". The Hindu. 17 November 2010. Retrieved 22 November 2013.
  48. ↑ "IPI India journalism award to Tehelka, The Week". Zee News. 23 October 2011. Retrieved 22 November 2013.
  49. ↑ "Tushita Mittal of Tehelka gets Chameli Devi Jain award". Business Standard. 10 March 2012. Retrieved 22 November 2013.
  50. ↑ "Vinoy Mathew, Saji and Jeemon get statesman award". Archived 2013-11-05 at the Wayback Machine Mathrubhumi. 17 September 2012. Retrieved 22 November 2013.
"https://as.wikipedia.org/w/index.php?title=তেহেলকা&oldid=606360"ৰ পৰা অনা হৈছে