সমললৈ যাওক

দীক্ষাভূমি

অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ পৰা
দীক্ষাভূমি

দীক্ষাভূমি স্তুপ
সাধাৰণ তথ্য
প্ৰকাৰ ধৰ্মীয় আৰু ঐতিহাসিক স্মৃতিসৌধ।
স্থাপত্য শৈলী স্তুপ
অৱস্থিতি নাগপুৰ, মহাৰাষ্ট্ৰ, ভাৰত।
ঠিকনা দক্ষিণ আম্বাজাৰী পথ,
অভ্যংকৰ নগৰ,
নাগপুৰ
স্থানাংক 21°7′41″N 79°4′1″E / 21.12806°N 79.06694°E / 21.12806; 79.06694
নিৰ্মাণ আৰম্ভ ১৯৭৮ চনৰ জুলাই মাহত
Inaugurated ২০০১ চনৰ ১৮ ডিচেম্বৰ
নক্সা আৰু নিৰ্মাণ
স্থাপত্যবিদ শ্বেও দন মাল, শশী শৰ্মা
The Bodhi Tree at Deekshabhoomi
দীক্ষাভূমিত আম্বেদকাৰে দিয়া ২২টা ব্ৰত
ভাৰতৰ ২০১৭ চনৰ ডাক টিকটত আম্বেদকাৰ আৰু দীক্ষাভূমি।
দীক্ষাভূমিত বাবাছাহেব আম্বেদকাৰৰ আৱক্ষ মূৰ্তি।

দীক্ষাভূমি (ইংৰাজী: Deekshabhoomi) যাৰ বানান দীক্ষভূমি বুলিও কোৱা হয়, ভাৰতৰ মহাৰাষ্ট্ৰ ৰাজ্যৰ নাগপুৰ চহৰত অৱস্থিত নৱায়ন বৌদ্ধ ধৰ্মৰ এক পৱিত্ৰ কীৰ্তিচিহ্ন য'ত বি আৰ আম্বেদকাৰে তেওঁৰ প্ৰায় ৪ লাখ অনুগামীৰ সৈতে,[1] বেছিভাগেই দলিত, ১৯৫৬ চনৰ ১৪ অক্টোবৰত অশোক বিজয়ৰ দিনত বৌদ্ধ ধৰ্ম গ্ৰহণ কৰে দশমী।[2] ভাৰতত বৌদ্ধ ধৰ্মৰ পুনৰুজ্জীৱনত আম্বেদকাৰে গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল, আৰু এনে বহুতো গণ বৌদ্ধ ধৰ্ম গ্ৰহণৰ প্ৰেৰণা যোগাইছিল। [3][4]

মহাৰাষ্ট্ৰৰ নাগপুৰত অৱস্থিত দীক্ষাভূমি এখন পৱিত্ৰ স্থান, সামাজিক বিপ্লৱৰ অনুঘটক, য'ত নাস্তিকতা আৰু জাতি সংঘাত, বৈষম্য, বৈষম্যৰ বিৰুদ্ধে সামাজিক কাম প্ৰস্তুত কৰা হয়, লগতে ই ভাৰতৰ আম্বেদকাৰিত বৌদ্ধ ধৰ্মৰ প্ৰথম তীৰ্থকেন্দ্ৰ। প্ৰতি বছৰে লাখ লাখ তীৰ্থযাত্ৰী দীক্ষভূমিলৈ যায়।[5] বিশেষকৈ ধম্মা চক্ৰ প্ৰৱৰ্তন দিন অৰ্থাৎ সম্ৰাট অশোক বিজয় দশমী ("গণ ধৰ্মান্তৰকৰণ অনুষ্ঠান দিৱস")[6] আৰু ১৪ অক্টোবৰত, যিটো স্মৰণীয় দিনত বি.আৰ. আম্বেদকাৰে ইয়াত বৌদ্ধ ধৰ্ম গ্ৰহণ কৰিছিল। তেওঁৰ চূড়ান্ত ধৰ্মীয় কাৰ্য্য আছিল বৌদ্ধ ধৰ্ম গ্ৰহণ কৰা আৰু তেওঁ ভাৰতক বৌদ্ধ জাতি, জ্ঞানপ্ৰাপ্ত ভাৰত হিচাপে কল্পনা কৰিছিল।[5] আজি এই স্থানত তেওঁৰ স্মৃতিত বিশ্বৰ সৰ্ববৃহৎ স্তুপ নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। [7][8]

নাগভূমি হৈছে এখন প্ৰাচীন ঠাই য’ত বেছিভাগ নাগবংশী বংশৰ লোকে বুদ্ধৰ শিক্ষা অনুসৰণ কৰিছিল আৰু বৰ্তমান ভাৰত গণতান্ত্ৰিক গণৰাজ্যৰ মহাৰাষ্ট্ৰ ৰাজ্যত অৱস্থিত।

দীক্ষাৰ আক্ষৰিক অৰ্থ হৈছে 'দীক্ষাৰ কাৰ্য্য'[9] আৰু ভূমিৰ অৰ্থ হৈছে 'ভূমি'।[10] দীক্ষভূমি বুলিলে বৌদ্ধ ধৰ্মত মানুহক দীক্ষা দিয়া ভূমিক বুজোৱা হয়। এটা স্থানত এনে বৃহৎ পৰিসৰৰ ধৰ্মান্তৰকৰণ ইতিহাসৰ প্ৰথমটো আছিল এই ধৰণৰ।[11] আম্বেদকাৰৰ জীৱনত অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ বুলি বিবেচিত দুখন স্থানৰ ভিতৰত দীক্ষাভূমি অন্যতম, আনখন হ’ল মুম্বাইৰ চৈত্যভূমি। [12]

ইতিহাস

[সম্পাদনা কৰক]
নাগপুৰৰ দীক্ষাভূমিত গণ ধৰ্মান্তৰকৰণৰ সময়ত ভাষণ প্ৰদান কৰি থকা আম্বেদকাৰ, ১৪ অক্টোবৰ ১৯৫৬।

ড° আম্বেদকাৰে ১৯৩৫ চনত ঘোষণা কৰিছিল যে যদিও তেওঁ হিন্দু হিচাপে জন্ম লৈছিল, তথাপি তেওঁ এজন হিন্দু হিচাপে মৃত্যুবৰণ নকৰে,[13] কাৰণ ধৰ্মান্তৰকৰণেই জাতি ব্যৱস্থা পৰিত্যাগ কৰাৰ সমাধান।[14] এই ঘোষণাৰ পিছত আৰু বিশ্বৰ সকলো প্ৰধান ধৰ্মৰ মতবাদৰ বিষয়ে বিস্তৃত আৰু বিস্তৃতভাৱে অধ্যয়ন কৰি ড° আম্বেদকাৰে নিজৰ আৰু অনুগামীসকলৰ বাবে বৌদ্ধ ধৰ্ম বাছি ল'ব।[14]

১৯৫৬ চনত বৌদ্ধ ধৰ্মৰ বয়স আছিল ২৫৫০ বছৰ, গতিকে বিশ্বজুৰি বৌদ্ধ ধৰ্মীয় জগতৰ বাবে ই এক উল্লেখযোগ্য উদ্‌যাপনৰ বছৰ আছিল আৰু ১৪ অক্টোবৰ আছিল ভাৰতীয় বৌদ্ধ ধৰ্মৰ মহান ৰজা সম্ৰাট অশোকৰ ধৰ্মান্তৰকৰণৰ পৰম্পৰাগত তাৰিখ আৰু এই দিনটো অশোক বিজয়া দশমী নামেৰে পালন কৰা হয়।[15] তেওঁ ধৰ্মান্তৰকৰণ অনুষ্ঠানৰ বাবে নাগপুৰক বাছি লৈছিল, যিদৰে তেওঁ সেই উপলক্ষ্যে তেওঁৰ ভাষণত বুজাই দিছিল, কাৰণ নাগপুৰ আছিল বৌদ্ধ ধৰ্মক আঁকোৱালি লোৱা, প্ৰাৰম্ভিক কালত বহু প্ৰচেষ্টাৰে সমৰ্থন কৰা আৰু সমগ্ৰ ভাৰতত প্ৰচাৰ কৰা ‘নাগ’ লোকৰ গৃহভূমি।[16][17] নাগপুৰৰ ৰামদাসপেঠ অঞ্চলৰ সমীপৰ খেলপথাৰখন এই অনুষ্ঠানৰ বাবে বাছনি কৰা হয়।

১৯৫৬ চনৰ ১৪ অক্টোবৰত ড° আম্বেদকাৰ আৰু তেওঁৰ পত্নীয়ে কুশীনগৰৰপৰা বাৰ্মিজ সন্ন্যাসী মহাস্থবীৰ চন্দ্ৰমণিৰপৰা তিনি ৰত্ন আৰু পাঁচ উপদেশৰ শপত গ্ৰহণ কৰে। [18][19] তাৰ পিছত ড° আম্বেদকাৰে তেওঁৰ হাজাৰ হাজাৰ অনুগামীক তিনিটা মণি, পাঁচটা উপদেশ আৰু ২২টা ব্ৰতৰ শপত গ্ৰহণ কৰে।[18] এইদৰেই নাগপুৰ নৱ বৌদ্ধ আন্দোলনৰ জন্মস্থান হৈ পৰিল। [8]

দীক্ষা অনুষ্ঠানৰ ডেৰ মাহৰ পাছত ১৯৫৬ চনৰ ৬ ডিচেম্বৰত ডা° আম্বেদকাৰৰ মৃত্যু হয়। কিন্তু তেওঁৰ মৃত্যুৰ পাছতো এই আনুষ্ঠানিক ধৰ্মান্তৰকৰণ অব্যাহত আছিল, ১৯৫৯ চনৰ মাৰ্চ মাহলৈকে ১৫-২ কোটি লোক ধৰ্মান্তৰিত হৈছিল।[20] তেওঁৰ মৃত্যুৰ পাছত ড° দীক্ষাভূমি পৰিচালনাৰ বাবে বাবাছাহেব আম্বেদকাৰ দীক্ষাভূমি স্মাৰক সমিতি (ড° এই অনুষ্ঠানৰ স্মৃতিসৌধ হিচাপে আৰু লোকক বৌদ্ধ ধৰ্মলৈ গণ ধৰ্মান্তৰকৰণৰ স্মৃতি হিচাপে সেই স্থানত এটা স্তুপ নিৰ্মাণৰ সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰে সমিতিয়ে। আৰ্য ভদন্ত ছুৰাই সাছাই নাগপুৰৰ ড° বাবাছাহেব আম্বেদকাৰ দীক্ষাভূমি স্মাৰক সমিতিৰ সভাপতি। [21][22]

স্থাপত্য

[সম্পাদনা কৰক]
The President, Shri Ram Nath Kovind in a group photograph, during his visit to Deeksha Bhoomi, at Nagpur, in Maharashtra.

নিৰ্মাণ

[সম্পাদনা কৰক]
দীক্ষাভূমি

দীক্ষভূমি চহৰৰ চাৰি একৰ উল্লেখযোগ্য মাটিত বিস্তৃত। [11] এই স্তুপটোৰ ডিজাইন কৰিছিল স্থপতি শ্বেও ডেন মালে।[23] ১৯৬৮ চনত সন্ন্যাসীৰ বাবে আৱাসিক ঘৰ নিৰ্মাণ আৰম্ভ হয়, পিছলৈ পি/জি কলেজত নিৰ্মাণ কৰা হয়। ১৯৭৮ চনৰ জুলাই মাহৰপৰা এই স্তুপ নিৰ্মাণ আৰম্ভ হয় যদিও ইয়াৰ কাম শেষ হ'বলৈ বহু সময় লাগিছিল।[24] ২০০১ চনৰ ১৮ ডিচেম্বৰত ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰপতি কে আৰ নাৰায়ণনে এই স্তুপ উদ্বোধন কৰে। [7]

স্তুপ

[সম্পাদনা কৰক]
দীক্ষাভূমিৰ ভিতৰত - বুদ্ধ প্ৰতিমূৰ্তিৰ সন্মুখত (কাঁচত) বোধিসত্ত্ব ডা° বাবাছাহেব আম্বেদকাৰৰ শ্মশানৰ পিছত ছাই থকা কলহ।

ইয়াত এটা বৃহৎ দুমহলীয়া অৰ্ধগোলাকাৰ অট্টালিকা আছে যাৰ দুৱাৰবোৰ ছাঞ্চিৰ দৰেই।[11] প্ৰতিটো মহলাত পাঁচ হাজাৰ সন্ন্যাসী থাকিব পাৰে। দীক্ষাভূমিৰ স্তুপৰ ডিজাইন সাঁচীৰ বিশ্ববিখ্যাত স্তুপৰ স্থাপত্যৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি তৈয়াৰ কৰা হৈছে।[25] অৱশ্যে সাঁচীৰ স্তুপৰ দৰে নহয়, দীক্ষাভূমিৰ স্তুপটো ভিতৰৰপৰা সম্পূৰ্ণ ফুটা।[8][26][27][28] বিশ্বৰ সকলো বৌদ্ধ স্তুপৰ ভিতৰত ই আটাইতকৈ ডাঙৰ বৌদ্ধ স্তুপ।[24] ভিতৰৰ বৃত্তাকাৰ হলটো ৪০০০ বৰ্গফুট জুৰি বিস্তৃত আৰু ইয়াৰ নিৰ্মাণত গ্ৰেনাইট, মাৰ্বল আৰু ঢোলপুৰ বেলেগ শিল ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে।[24]

বিহাৰ আৰু বোধি গছ

[সম্পাদনা কৰক]

স্তুপৰ সন্মুখত সোঁফালে বুদ্ধ বিহাৰ, য’ত বুদ্ধৰ ব্ৰঞ্জৰ মূৰ্তি আছে।

বিহাৰৰ কাষতে বোধি গছ: পৱিত্ৰ ডিমৰু গছ। এই বোধি গছ শ্ৰীলংকাৰ অনুৰাধাপুৰাত থকা বোধি গছৰ তিনিটা ডালৰপৰা দীক্ষা ভূমিত ৰোপণ কৰা হৈছিল। ভদন্ত আনন্দ কৌছালায়নে বুদ্ধৰ জ্ঞান লাভৰ স্মৃতি হিচাপে শ্ৰীলংকাৰপৰা এই শাখাবোৰ আনিছিল। [29]

পৰ্য্যটন

[সম্পাদনা কৰক]
নিশাৰ দীক্ষাভূমি।
মাৰাঠী বৌদ্ধসকলে দীক্ষভূমিত ধম্মাচক্ৰ প্ৰৱৰ্তন দিন উদ্‌যাপন কৰিবলৈ একত্ৰিত হয় আৰু এজন ভিক্ষু বৌদ্ধ পতাকা লৈ থকা অৱস্থাত

দীক্ষা ভূমিত আম্বেদকাৰৰ স্মৃতিসৌধৰ আয়োজন কৰা হৈছে আৰু মহাৰাষ্ট্ৰ চৰকাৰে ইয়াক এ শ্ৰেণীৰ পৰ্যটন আৰু তীৰ্থস্থান হিচাপে গ্ৰেড দিছে। [30][31][32] স্থাপত্যৰ সৌন্দৰ্য্য আৰু ঐতিহাসিক গুৰুত্বৰ বাবে বিখ্যাত দীক্ষভূমি। ই ভাৰতৰ পৰ্যটনৰ অন্যতম প্ৰধান কেন্দ্ৰ। [5] প্ৰতি বছৰে বিশেষকৈ ধৰ্মান্তৰকৰণ অনুষ্ঠানৰ বৰ্ষপূৰ্তিত হাজাৰ হাজাৰ পৰ্যটকে দীক্ষাভূমি ভ্ৰমণ কৰে।[33] ধম্মা চক্ৰ প্ৰৱৰ্তন দিৱসত দীক্ষাভূমিত আম্বেদকাৰ, আম্বেদকাৰ আন্দোলন, বুদ্ধৰ গীতৰ হাজাৰ হাজাৰ কম্পেক্ট কেছেট বিক্ৰী কৰা হয়। বিভিন্ন ভাষাৰ কেইবা কোটি টকাৰ কিতাপ একেদিনাই বিক্ৰী হয়, যাৰ ফলত দীক্ষাভূমি বিশ্বৰ এক অনন্য স্থানত পৰিণত হয়।[34] বিদেশী পৰ্যটক মূলতঃ জাপান আৰু থাইলেণ্ডৰ দৰে বৌদ্ধ দেশৰপৰা আহে।


সাহিত্য

[সম্পাদনা কৰক]

তথ্যৰ উৎস

[সম্পাদনা কৰক]
  1. ↑ This was Ambedkar's own figure given by him in a letter to Devapriya Valishinha dated 30 October 1956. The Maha Bodhi Vol. 65, p.226, quoted in Dr. Ambedkar and Buddhism Archived 24 September 2015 at the Wayback Machine by Sangharakshita.
  2. ↑ "The people and their culture" (en ভাষাত). Labor Law and Practices in India. U.S. Department of Labor, Bureau of Labor Statistics. 1966. পৃষ্ঠা. 13. https://books.google.com/books?id=6RH0AAAAMAAJ&q=%22On+October+14+,+1956+,+some+500,000+untouchables+,+including+several+thousand+who+had+been+converted+to+Christianity+,+became+Buddhists+in+the+first+mass+conversion+at+Nagpur%22. 
  3. ↑ Ramesh, Randeep (14 October 2006). "Untouchables embrace Buddha to escape oppression". The Guardian (Hyderabad). https://www.theguardian.com/world/2006/oct/14/india.randeepramesh. 
  4. ↑ Amore, Roy C. (2019-09-17) (en ভাষাত). Religion and Politics: New Developments Worldwide. MDPI. ISBN 978-3-03921-429-7. https://books.google.com/books?id=3eqvDwAAQBAJ&dq=%22Mass+Conversions+to+Buddhism%22&pg=PA8. 
  5. ↑ 5.0 5.1 5.2 "Places to Visit". District Collector Office, Nagpur Official Website. http://nagpur.nic.in/zpnagpur/English/Tourism1.htm। আহৰণ কৰা হৈছে: 30 June 2013. 
  6. ↑ Lelyveld, Joseph (2011). Great soul Mahatma Gandhi and his struggle with India (1st সম্পাদনা). প্ৰকাশক New York: Alfred A. Knopf. পৃষ্ঠা. 210. ISBN 978-0307595362. https://archive.org/details/greatsoulmahatma0000lely. "Dhamma Chakra Pravartan Din." 
  7. ↑ 7.0 7.1 Bhagwat, Ramu (19 December 2001). "Ambedkar memorial set up at Deekshabhoomi". The Times of India. https://timesofindia.indiatimes.com/city/mumbai/Ambedkar-memorial-set-up-at-Deekshabhoomi/articleshow/189472379.cms. 
  8. ↑ 8.0 8.1 8.2 Malik, Ashok (17 March 2002). "Celebrating a unique city". The Tribune. The Tribune Trust (India). http://www.tribuneindia.com/2002/20020317/spectrum/main5.htm. 
  9. ↑ "दीक्षा or dīkṣā". SHABDKOSH™ English Hindi Dictionary. http://www.shabdkosh.com/hi/translate?e=%E0%A4%A6%E0%A5%80%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B7%E0%A4%BE&l=hi। আহৰণ কৰা হৈছে: 30 June 2013. 
  10. ↑ The Pali Text Societies Pali-English Dictionary, Digital Dictionaries of South Asia. "Bhummi". University of Chicago. Archived from the original on 5 March 2017. https://web.archive.org/web/20170305033430/http://dsalsrv02.uchicago.edu/cgi-bin/philologic/search3advanced?dbname=pali&query=bhummi&matchtype=exact&display=utf8। আহৰণ কৰা হৈছে: 30 June 2013. 
  11. ↑ 11.0 11.1 11.2 Philip, A. J. (13 November 2005). "Warriors of the faith". The Tribune. http://www.tribuneindia.com/2005/20051113/spectrum/main1.htm. 
  12. ↑ Rao, Anupama (2009). The caste question: Dalits and the politics of modern India. প্ৰকাশক Berkeley, CA: University of California Press. পৃষ্ঠা. 184. ISBN 978-0520257610. https://books.google.com/books?id=tDRiJ3HZVPQC&q=Dalit+conversion+at+Nagpur%E2%80%99s+diksha-bhumi. 
  13. ↑ Frances, Pritchett W.. "Dr. Ambedkar's Life – and beyond". Columbia University New York, NY : Department of Middle Eastern, South Asian, and African Studies. http://www.columbia.edu/itc/mealac/pritchett/00ambedkar/timeline/1930s.html। আহৰণ কৰা হৈছে: 30 June 2013. 
  14. ↑ 14.0 14.1 Jaffrelot, Christophe (2001). "The 'solution' of conversion". Dr Ambedkar and untouchability: analysing and fighting caste (Revised সম্পাদনা). প্ৰকাশক London: C. Hurst. পৃষ্ঠা. 119–142. ISBN 1850654492. https://books.google.com/books?id=KIIJkaJo4z4C&pg=PA119। আহৰণ কৰা হৈছে: 30 June 2013. 
  15. ↑ Queen, Christopher S (1996). "Introduction: The shape and sources of Engaged Buddhism". Engaged Buddhism: Buddhist Liberation Movements in Asia. SUNY Press. পৃষ্ঠা. 12. ISBN 1438416644. 
  16. ↑ Frances, Pritchett W.. "Why Was Nagpur Chosen?". প্ৰকাশক Department of Middle Eastern, South Asian, and African Studies: Columbia University New York, NY. http://www.columbia.edu/itc/mealac/pritchett/00ambedkar/txt_ambedkar_conversion.html#03। আহৰণ কৰা হৈছে: 1 July 2013. 
  17. ↑ Naik, edited by Y. Sudershan Rao, G. Bhadru (2008). "Buddhism: The way to world peace in Modern Society". Buddhism and modern society. প্ৰকাশক New Delhi: Deep & Deep Publications. পৃষ্ঠা. 57. ISBN 978-8184500592. https://books.google.com/books?id=mx1uyV_qiGQC&pg=PA57. 
  18. ↑ 18.0 18.1 Sangharakshita (2006). "The Great Mass Conversion". Ambedkar and Buddhism (1st South Asian সম্পাদনা). প্ৰকাশক New Delhi: Motilal Banarsidass Publishers. পৃষ্ঠা. 127–138. ISBN 8120830237. https://books.google.com/books?id=e-b2EzNRxQIC&pg=PA127। আহৰণ কৰা হৈছে: 30 June 2013. 
  19. ↑ Bellwinkel-Schempp, Maren (2004). "Roots of Dr.Ambedkar Buddhism in Kanpur". In Beltz, Johannes; Jondhale, Surendra. Reconstructing the world : B. R. Ambedkar and Buddhism in India. প্ৰকাশক New Delhi [u.a.]: Oxford University Press. পৃষ্ঠা. 221–244. ISBN 0195665295. http://www.maren-bellwinkel.de/artikel/ambedkarbuddhism.pdf। আহৰণ কৰা হৈছে: 30 June 2013. 
  20. ↑ Sangharakshita (2006). "After Dr.Ambedkar". Ambedkar and Buddhism (1st South Asian সম্পাদনা). প্ৰকাশক New Delhi: Motilal Banarsidass Publishers. পৃষ্ঠা. 162–164. ISBN 8120830237. https://books.google.com/books?id=e-b2EzNRxQIC&pg=PA162. 
  21. ↑ [1][সংযোগবিহীন উৎস]
  22. ↑ "vidarbha beat rest of maharashtra: Vidarbha emerge champions in state-level disabled cricket tournament | Nagpur News - Times of India". The Times of India. 8 March 2020. https://timesofindia.indiatimes.com/city/nagpur/vidarbha-emerge-champions-in-state-level-disabled-cricket-tournament/articleshow/74542159.cms. 
  23. ↑ "Dr Ambedkar memorial architect Sheo Dan Mal passes away" (Web). OneIndia. 25 January 2007. http://news.oneindia.in/2007/01/24/dr-ambedkar-memorial-architect-sheo-dan-mal-passes-away-1169695243.html। আহৰণ কৰা হৈছে: 5 January 2009. 
  24. ↑ 24.0 24.1 24.2 "CEE MH E-Z Nagpur". Bharat Sanchar Nigam Ltd. http://www.maharashtra.bsnl.co.in/ssa/CEENAGPUR/CEE%20Regions/Nagpur%20Division.html। আহৰণ কৰা হৈছে: 1 July 2013. [সংযোগবিহীন উৎস]
  25. ↑ Seneviratne, Kalinga (16 January 2009). "Hope for India's 'broken' Buddhists". Asia Times. Asia Times Online (Holdings), Ltd. Archived from the original on 4 October 2014. https://web.archive.org/web/20141004032329/http://www.atimes.com/atimes/South_Asia/KA16Df03.html. 
  26. ↑ Lochtefeld, James G.. "Sanchi Stupa--A World Heritage Site". প্ৰকাশক Religion Dept., Carthage College, 2001 Alford Drive, Kenosha, WI 53140: Religion, Carthage College. Archived from the original on 24 December 2015. https://web.archive.org/web/20151224195433/http://personal.carthage.edu/jlochtefeld/buddhism/sanchi/intro.html। আহৰণ কৰা হৈছে: 1 July 2013. 
  27. ↑ Behl, Benoy K. (8–21 September 2007). "Harmony set in stone". THE HINDU; Frontline খণ্ড 24 (18). http://www.frontline.in/navigation/?type=static&page=flonnet&rdurl=fl2418/stories/20070921505506600.htm। আহৰণ কৰা হৈছে: 1 July 2013. 
  28. ↑ "World Heritage Sites - Sanchi". Archaeological Survey of India, Government of India. http://asi.nic.in/asi_monu_whs_sanchi.asp। আহৰণ কৰা হৈছে: 2 July 2013. 
  29. ↑ Lella Karunyakara, Modernisation of Buddhism: Contribution of Ambedkar and Dalai Lama XIV, page 175, আই.এচ.বি.এন. 81-212-0813-0
  30. ↑ "Deekshabhoomi gets Grade A tourist spot status | Nagpur News - Times of India". The Times of India. 8 March 2016. https://timesofindia.indiatimes.com/city/nagpur/Deekshabhoomi-gets-Grade-A-tourist-spot-status/articleshow/51299194.cms. 
  31. ↑ "Maha govt approves grade A status to Deekshabhoomi at Nagpur". India Today. March 7, 2016. https://www.indiatoday.in/pti-feed/story/maha-govt-approves-grade-a-status-to-deekshabhoomi-at-nagpur-569219-2016-03-07. 
  32. ↑ "नागपूरची दीक्षाभूमी आता 'अ-' वर्ग पर्यटनस्थळ". 8 March 2016. https://www.loksatta.com/nagpur-news/maharashtra-govt-approves-grade-a-status-to-deekshabhoomi-at-nagpur-1212251/. 
  33. ↑ "Thousands visit Deekshabhoomi in Nagpur" (Web). The Hindu. 7 December 2006. Archived from the original on 18 May 2012. https://web.archive.org/web/20120518101225/http://www.hindu.com/2006/12/07/stories/2006120708281200.htm। আহৰণ কৰা হৈছে: 5 July 2008. 
  34. ↑ "बुद्धाकडे जनता वळे, भीमा तुझ्या जन्मामुळे..." (mr ভাষাত). Sakal. The Sakal Group (Nagpur). 26 October 2012. Archived from the original on 5 March 2016. https://web.archive.org/web/20160305031415/http://www.esakal.com/NewsDetails.aspx?NewsId=5441296735929232215&SectionId=15&SectionName=%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%A6%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%AD&NewsDate=20121026&NewsTitle=%E0%A4%AC%E0%A5%81%E0%A4%A6%E0%A5%8D%E0%A4%A7%E0%A4%BE%E0%A4%95%E0%A4%A1%E0%A5%87%20%E0%A4%9C%E0%A4%A8%E0%A4%A4%E0%A4%BE%20%E0%A4%B5%E0%A4%B3%E0%A5%87,%20%E0%A4%AD%E0%A5%80%E0%A4%AE%E0%A4%BE%20%E0%A4%A4%E0%A5%81%E0%A4%9D%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%20%E0%A4%9C%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A5%81%E0%A4%B3%E0%A5%87.... "आंबेडकरी चळवळीच्या, बुद्ध आणि भीमगीतांच्या हजारो कॅसेट्‌स एका दिवशी खरेदी होतात. पुस्तकांच्या तीनशेपेक्षा जास्त स्टॉल्सवर खरेदीसाठी झुंबड उडते. मराठीसह हिंदी, इंग्रजी भाषांतील पुस्तकांची दरवर्षीची विक्री सर्वांनाच ठाऊक आहे. परंतु, यावर्षी दक्षिणेतील तमीळ, कानडी भाषांतील पुस्तकांचे स्टॉल लावण्यात आले. याशिवाय श्रीलंकेतील सिंहली भाषेतील बुद्धाचे साहित्य यावर्षी खरेदीसाठी होते. कोट्यवधीची पुस्तकखरेदी एका दिवशी होणारे दीक्षाभूमी हे जगातील एकमेव ठिकाण आहे, हे विशेष." 

বাহ্যিক সংযোগ

[সম্পাদনা কৰক]
ৱিকিমিডিয়া কমন্সত দীক্ষাভূমি সম্পৰ্কীয় মিডিয়া ফাইল আছে।
"https://as.wikipedia.org/w/index.php?title=দীক্ষাভূমি&oldid=565267"ৰ পৰা অনা হৈছে