নশ্যা শ্বেখ

নশ্যা শ্বেখ ভাৰতৰ পশ্চিম বংগ ৰাজ্যৰ উত্তৰ প্ৰান্তত পোৱা এটা মুছলমান সম্প্ৰদায়। উত্তৰ বাংলাদেশ আৰু অসমৰ গোৱালপাৰা দুয়োখন ঠাইৰে লোকৰ লগত সাংস্কৃতিক আৰু ভাষিক দিশত তেওঁলোকৰ মিল আছে। এই সম্প্ৰদায়ৰ সামান্যসংখ্যক চুবুৰীয়া ৰাজ্য বিহাৰতো দেখা যায়, য’ত তেওঁলোকক বাঙালী শ্বেখ বুলি জনা যায়। এই গোটটো আদিবাসীসকলৰ বংশধৰ যিসকলক সামূহিকভাৱে কোচ বুলি কোৱা হৈছিল, যিসকলে হিন্দু সমাজত অনুকূল স্থান লাভ কৰিব নোৱাৰাৰ বাবে ইছলাম ধৰ্ম গ্ৰহণ কৰিছিল আৰু ৰাজবংশী মুছলমান নামেৰে পৰিচিত হৈছিল। এওঁলোক কোচ জনগোষ্ঠীৰ সৈতে সমজাতীয় আৰু দ্বিভাষিক, বাংলা আৰু সূৰ্যপুৰী দুয়োটা ভাষা কয়।

উৎপত্তি

নশ্যাসকলৰ উৎপত্তি উত্তৰ পশ্চিম বংগৰ কোচ লোকসকলৰ খিলঞ্জীয়া সম্প্ৰদায়ৰপৰাই হোৱা বুলি পোৱা যায় যদিও ইয়াৰে কিছুমান মেচ সম্প্ৰদায়ৰ লোকো আছে। দুইৰপৰা তিনি শতিকাতকৈও অধিক সময় ধৰি তেওঁলোক ইছলামলৈ ধৰ্মান্তৰিত হৈছিল বুলি কোৱা হয় আৰু নশ্যাসকলে এতিয়াও তেওঁলোকৰ প্ৰাক-ইছলামিক অতীতৰ বহু সাংস্কৃতিক বৈশিষ্ট্য ধৰি ৰাখিছে। উদাহৰণস্বৰূপে তেওঁলোকে বিশ্বাস কৰা পীৰসকল তেওঁলোকৰ পূৰ্বৰ বিশ্বাসৰ ধাৰাবাহিকতাৰ অংশ আছিল। বিশ্বায়নৰ বাবে নতুন প্ৰজন্মৰ বহু ইছলামিক হৈ উঠিছে যদিও সম্প্ৰদায়টোৰ বেছিভাগ মানুহেই মুছলমান সংস্কৃতি অনুশীলন নকৰে। ঐতিহাসিক প্ৰমাণৰপৰা দেখা যায় যে উত্তৰ বংগৰ জনসংখ্যাৰ এটা অংশই এই অঞ্চলটো বখতিয়াৰ খিলজীৰ নিয়ন্ত্ৰণত থকাৰ সময়ৰপৰাই ইছলাম ধৰ্ম গ্ৰহণ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। প্ৰথম ধৰ্মান্তৰিত হোৱা কিছুমান আছিল মুখিয়াল আলী মেচ আৰু কালা পাহাৰ। পৰম্পৰা অনুসৰি ধৰ্মান্তৰিত কেইবাটাও বংশৰ চুফী সন্ত যেনে টৰছা পীৰ, পাগলা পীৰ, শ্বাহ ফকিৰ চাহাব আৰু শ্বাহ গাৰী চাহাব আদি বুলি কোৱা হয়।

বৰ্তমানৰ পৰিস্থিতি

১৮৯১ চনত কোচবিহাৰত হোৱা লোকপিয়লৰ সময়ত নশ্যা শ্বেখসকল ১,৬৯,৫৫১ জনসংখ্যাৰে ৰাজ্যখনৰ প্ৰধান মুছলমান আছিল আনহাতে অন্যান্য অনুপ্ৰৱেশকাৰী মুছলমান সম্প্ৰদায়ৰ সংখ্যা আছিল মাত্ৰ ১,১৯৫ জন। সেই সময়ত কোচবেহাৰৰ জনসংখ্যাৰ ২৯.২৯% ইহঁতে আছিল।

ৰাজনৈতিকভাৱে সম্প্ৰদায়টোৱে প্ৰতিষ্ঠানটোক সমৰ্থন কৰিয়েই আছে - সেয়া কোচবেহাৰৰ ৰজা হওক, বিভাজনৰ সময়ত কংগ্ৰেছ হওক, বা বাওঁ মৰ্চা আৰু তৃণমূল কংগ্ৰেছেই হওক ক্ষমতাৰ সময়ছোৱাত হওক।

নশ্যাসকল এসময়ত যথেষ্ট পৰিমাণৰ মাটিৰ মালিক আছিল, সাধাৰণতে জোটেদাৰ বুলি জনাজাত। এই শ্ৰেণীৰ তলত মজলীয়া আকাৰৰ কৃষকৰ যথেষ্ট স্তৰ আছিল। ১৯৪৭ চনত ভাৰত স্বাধীন হোৱাৰ লগে লগে বৃহৎ বাগিছাসমূহ বিভক্ত হ’ল। উত্তৰ পশ্চিম বংগৰ কৃষিক্ষেত্ৰত এই সম্প্ৰদায়ৰ অৱদান যথেষ্ট, নশ্যায় পাট, ধঁপাত আৰু ধান খেতি কৰে।

এটা সম্প্ৰদায় হিচাপে নশ্যাসকল এসময়ত কঠোৰভাৱে অন্তৰ্বিবাহী আছিল যদিও মূলসুঁতিৰ বঙালী মুছলমানৰ সৈতে তেওঁলোকৰ বিবাহে তেওঁলোকক বঙালী সংস্কৃতিৰ অধিক ওচৰলৈ লৈ গৈছিল। তেওঁলোকৰ শাৰীৰিক ৰূপ ৰাজবংশী মানুহতকৈ বঙালীৰ লগত বেছি মিল থকা যেন লাগে। বেপাৰী, প্ৰমাণিক, সৰকাৰ আৰু শ্বেখ আদি বংশত বিভক্ত। এই বংশৰ প্ৰতিটো গোটে আন্তঃবিবাহ কৰে। এই সম্প্ৰদায়টোৱে মূলতঃ চুন্নী ইছলামৰ হানাফি স্কুল অনুসৰণ কৰে। কোচবেহাৰ, জলপাইগুৰি, দাৰ্জিলিং, আৰু দিনাজপুৰ (উত্তৰ আৰু দক্ষিণ) জিলাত কেন্দ্ৰীভূত হৈ আছে। চুবুৰীয়া বেহাৰৰ পূৰ্ণিয়া সংমণ্ডলতো ইহঁতক বাঙালী শ্বেখ বুলি জনা যায়।

জনগোষ্ঠীটোৱে নিজাকৈ ৰাজনৈতিক আৰু সাংস্কৃতিক সংগঠন উত্তৰ বংগো অংগ্ৰসৰ মুছলিম সংগ্ৰাম সমিতি গঠন কৰি সমাজৰ বাবে হেঁচা গোট হিচাপে কাম কৰে।