নাগপুৰী সংস্কৃতি
নাগপুৰী সংস্কৃতি বুলিলে নাগপুৰী ভাষী লোকসকলৰ পৰম্পৰা আৰু জীৱনশৈলীক বুজায়, য'ত সাহিত্য, উৎসৱ, লোকসংগীত, আৰু নৃত্যৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা আছে। এয়া নাগপুৰী ভাষাৰ লগত গভীৰভাৱে জড়িত এটা সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য হিচাপেও বিবেচিত হয়।[1]
ভাষা
[সম্পাদনা কৰক]নাগপুৰী হৈছে ছোটনাগপুৰ অঞ্চলৰ ভাৰত-আৰ্য্য নৃতাত্ত্বিক গোট সদনৰ থলুৱা ভাষা, যি পশ্চিম আৰু মধ্য ছোটনাগপুৰ মালভূমি অঞ্চলত প্ৰচলিত। প্ৰায় ১ কোটি ২০ লাখ লোকে এই ভাষা কয়, ইয়াৰে ৫০ লাখতকৈ অধিক লোকে ইয়াক মাতৃভাষা হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰে আৰু প্ৰায় ৭০ লাখ লোকে ইয়াক দ্বিতীয় ভাষা হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰে।[2][3] নাগপুৰী ভাষাৰ সাহিত্যিক বুৰঞ্জী যথেষ্ট পুৰণি, য'ত সপ্তদশ শতিকাত ৰচিত কবিতাৰ প্ৰথম নিদৰ্শন পোৱা যায়। উল্লেখযোগ্য কবিসকলৰ ভিতৰত আছিল নগাবংশীৰ ৰজা ৰঘুনাথ শ্বাহ আৰু ৰামগড়ৰ ৰজা দলেল সিং।[4] আন বিশিষ্ট কবিসকলৰ ভিতৰত হনুমান সিং, জয়গোবিন্দ মিশ্ৰ, বৰজু ৰাম পাঠক, ঘছিৰাম মাহলী আৰু দাস মাহলীৰ নাম উল্লেখযোগ্য। আধুনিক যুগত নাগপুৰী ভাষাৰ সাহিত্যক সমৃদ্ধ কৰিছে প্ৰফুল্ল কুমাৰ ৰায়, লাল ৰণবিজয় নাথ শাহদেও, বিশ্বেশ্বৰ প্ৰসাদ কেশৰী, গিৰিধাৰী ৰাম গঞ্জু, সাহানী উপেন্দ্ৰ পাল সিঙৰ দৰে লিখকসকলে।[5]
উত্সৱ
[সম্পাদনা কৰক]নাগপুৰী সংস্কৃতিত অন্তৰ্ভুক্ত বিভিন্ন উৎসৱসমূহ হ'ল আছাৰী পূজা, কৰম, জয়িয়া, ছট, নৱাখানী, সোহৰাই / দীপাৱলী, সুৰজাহী পূজা, মকৰ সংক্ৰান্তি, ফাগুন, বৰা পাহাৰী আৰু সৰহুল।[6][7]
লোকসংগীত আৰু নৃত্য
[সম্পাদনা কৰক]লোকনৃত্য
[সম্পাদনা কৰক]নাগপুৰী সংস্কৃতিত বহুকেইটা পৰম্পৰাগত লোকনৃত্য আছে, ইয়াৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য হ’ল ঝুমইৰ, মৰদানী ঝুমাৰ, জানানী ঝুমাৰ, ডোমকাচ, অংনাই, ফাগুৱা, জাদুৰ, মাথা, নাটুৱা আৰু পাইকি।[3][8] পাইকি হৈছে সদন সম্প্ৰদায়ৰ এটা আনুষ্ঠানিক সামৰিক লোকনৃত্য, যিটো মূলতঃ বিয়া আৰু অন্যান্য সামাজিক অনুষ্ঠানত পৰিবেশন কৰা হয়।[9] এই লোকনৃত্যত ব্যৱহৃত বাদ্যযন্ত্ৰসমূহৰ ভিতৰত আছে ঢোল, মান্দাৰ (মাদল), বাঁহী, নাগাৰা, ঢাক, চেহনাই, খৰতাল, আৰু নৰসিঙ্গা।[8] পৰম্পৰাগতভাৱে ঘাচী আৰু মাহলী সম্প্ৰদায়ে এই বাদ্যযন্ত্ৰ নিৰ্মাণ কৰে। নাগপুৰী সংস্কৃতিৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ অংগ হ’ল আখৰা, য’ত গাঁৱৰ মানুহ গোট খাই গান গাই নৃত্য কৰে।
লোকসংগীত সংৰক্ষণৰ ক্ষেত্ৰত ঘাচী সম্প্ৰদায়ৰ ভূমিকা অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ। সিহঁতে বিয়াকে ধৰি বিভিন্ন অনুষ্ঠানত পৰম্পৰাগত বাদ্যযন্ত্ৰ বজাই সংস্কৃতিক জীয়াই ৰাখিছে।[10]
লোকগীত
[সম্পাদনা কৰক]নাগপুৰী লোকসংগীতক চাৰিটা ভাগত ভাগ কৰিব পাৰি: ঋতুভিত্তিক সংগীত, উৎসৱ সংগীত, সংস্কাৰ সংগীত আৰু নৃত্য সংগীত। ঋতুৰ লগত খাপ খোৱা গীত গোৱা হয়, যেনে উদাসী, পাৱাছ, ফাগুৱা। বাৰিষা কালৰ গীত হ’ল হ'ল পাৱা, বসন্ত কালত হোলী উৎসৱৰ সময়ত ফাগুৱা গীত আৰু গ্ৰীষ্মকালত উদাসী গীত গোৱা হয়।[11] কৰম, জয়িয়া, তীজ, সোহৰাই আদি হ'ল উৎসৱৰ গীত। সন্তানৰ জন্ম আৰু বিয়াৰ দৰে প্ৰধান অনুষ্ঠানবোৰত সংস্কাৰ গীত গোৱা হয়। নৃত্যৰ বাবে বিশেষ নৃত্যমুখী গীতৰ প্ৰচলন আছে, যেনে- মৰদানী ঝুমাৰ, জননী ঝুমাৰ, ডোমকচ আৰু খেমতা।[9]
পোছাক
[সম্পাদনা কৰক]নাগপুৰী সংস্কৃতিৰ মানুহৰ পৰম্পৰাগত সাজ-পোছাক ধুতি, শাৰী, কুৰ্তা আৰু চাদৰ, কিন্তু আধুনিক যুগত চাৰ্ট, পেণ্ট আৰু কোটও পৰিধান কৰা হয়। পৰম্পৰাগত গহনা হ’ল ব্ৰেচলেট, নেকলেচ, ক্লেভিকল, ছিকাৰি, ছিচি, বুলাক, বাছৰ, মাথিয়া, কাণ বোকা। টেটুও কৰা হয়।[7]
নাগপুৰৰ পৰম্পৰাগত সাজ-পোছাক লাল পদ, চোতানাগপুৰৰ চিক বৰাইকৰ দ্বাৰা তৈয়াৰ কৰা হয়।[12] পৰম্পৰাগত উৎসৱ আৰু অনুষ্ঠানৰ সময়ত মানুহে এইবিলাক পিন্ধে।[13]
ৰন্ধন প্ৰণালী
[সম্পাদনা কৰক]এই অঞ্চলৰ প্ৰধান খাদ্য হৈছে ভাত। মানুহে বনৰীয়া দ্ৰব্য, যেনে বনৰীয়া ফুল আৰু ফলো খায়। এই সংস্কৃতিৰ কিছুমান পৰম্পৰাগত খাদ্য হ’ল ছিলকা ৰোটি, আৰছা ৰোটি, মালপুৱা, ধুস্কা, তিলৰ লাড়ু আৰু দুধৌৰী। খেছাৰী, কোহান্দা, কৈনাৰ, মেথী, মুংগা, পোই, পুটকল আৰু সৰলা শাক হ'ল এই অঞ্চলৰ কিছুমান পৰম্পৰাগত শাক। কিছুমান খাব পৰা বনৰীয়া ফুলৰ ভিতৰত আছে জিলহুৰ ফুল আৰু সানাই ফুল (Crotalaria juncea)।
গুণ্ডা হ'ল এই অঞ্চলৰ পৰম্পৰাগত খাদ্য, যি শুকান পাত আৰু পাচলিৰ গুড়িৰ পৰা তৈয়াৰ কৰা হয়। ইয়াক সাধাৰণতে ভাতৰ পানী মিহলাই চূপৰ ৰূপত পৰিবেশন কৰা হয়।[14] গুণ্ডা বিভিন্ন ধৰণৰ আছে, যেনে - চাকোদ গুণ্ডা, মুংগা গুণ্ডা আৰু সৰলা গুণ্ডা।
এই অঞ্চলত কিছু জনপ্ৰিয় খাব পৰা ভেঁকুৰও পোৱা যায়, বিশেষকৈ বাৰিষা কালত পথাৰ আৰু হাবিত গজি উঠে খুকদি (বগা ভেঁকুৰ), পুটু (বগা পাফবল) আৰু ৰুগদা (পাফবল)। ইয়াৰ উপৰিও মহুৱা ফুল খাব পৰা যায় আৰু ইয়াৰ গুটিৰ পৰা তেল তৈয়াৰ কৰা হয়।[15] পৰম্পৰাগত নিচাযুক্ত পানীয়ৰ ভিতৰত আছে ভাতৰ পৰা তৈয়াৰ কৰা হাণ্ডি আৰু মহুৱা ফুলৰ পৰা তৈয়াৰ কৰা মহুৱা দাৰু। সাধাৰণতে উৎসৱ আৰু বিয়া অনুষ্ঠানত এইবিলাক পান কৰা হয়।
তথ্যসূত্ৰ
[সম্পাদনা কৰক]- ↑ "Nagpuri call for culture". telegraphindia. 25 July 2008. https://www.telegraphindia.com/jharkhand/nagpuri-call-for-culture/cid/562024। আহৰণ কৰা হৈছে: 24 September 2022.
- ↑ Lal, Mohan (1992). Encyclopaedia of Indian Literature: Sasay to Zorgot. Sahitya Akademi. ISBN 9788126012213. https://books.google.com/books?id=KnPoYxrRfc0C&pg=PA4387.
- ↑ 3.0 3.1 Ranjan, Manish (2021). Jharkhand Samanya Gyan. Prabhat Prakashan. ISBN 9789351867982. https://books.google.com/books?id=kFmxDwAAQBAJ&pg=PA195.
- ↑ "giant new chapter for nagpuri poetry". telegraphindia. 5 November 2012. https://www.telegraphindia.com/jharkhand/giant-new-chapter-for-nagpuri-poetry/cid/362632.
- ↑ Ranjan, Manish (January 2016). Jharkhand Samanya Gyan. Prabhat Prakashan. ISBN 9789351866848. https://books.google.com/books?id=1TCcDAAAQBAJ&pg=PA244.
- ↑ Know Your State Jharkhand. Arihant Experts. 2019. পৃষ্ঠা. 316. ISBN 978-9324190888. https://books.google.com/books?id=3hrzDwAAQBAJ&pg=PA315। আহৰণ কৰা হৈছে: 24 September 2022.
- ↑ 7.0 7.1 Manish Ranjan (2022). JHARKHAND GENERAL KNOWLEDGE 2021. Prabhat Prakashan. ISBN 9789354883002. https://books.google.com/books?id=9S1pEAAAQBAJ&pg=SA2-PA1.
- ↑ 8.0 8.1 "Out of the Dark". democratic world. 7 June 2014. http://democraticworld.in/component/k2/item/603-out-of-the-dark.
- ↑ 9.0 9.1 MANISH RANJAN (2022). Jharkhand General Knowledge 2022. Prabhat Prakashan. পৃষ্ঠা. 4.6–4.10. ISBN 978-9354883002. https://books.google.com/books?id=9S1pEAAAQBAJ&pg=SA4-PA6.
- ↑ "Song of India". thecollege.syr.edu. 25 August 2017. Archived from the original on 30 March 2019. https://web.archive.org/web/20190330170155/http://thecollege.syr.edu/news/2017/carol_babiracki_research.html। আহৰণ কৰা হৈছে: 20 September 2022.
- ↑ Shivani Tiwari, Soubhik Chakraborty (2022). Statistical Analysis of Folk Songs of Jharkhand. Sanctum Books. পৃষ্ঠা. 14–15. ISBN 9788195293162. https://books.google.com/books?id=93enEAAAQBAJ&pg=PP14। আহৰণ কৰা হৈছে: 9 April 2023.
- ↑ "लाल पाड़ : झारखंड के चिक बड़ाईक आदिवासियों की वस्त्र कला". sahapedia. June 2019. https://www.sahapedia.org/laala-paada-jhaarakhanda-kae-caika-badaaika-adaivaasaiyaon-kai-vasatara-kalaa-0#_edn3। আহৰণ কৰা হৈছে: 24 September 2022.
- ↑ Pfeffer, Georg; Behera, Deepak Kumar (1997). Contemporary Society: Developmental issues, transition, and change. ISBN 9788170226420. https://books.google.com/books?id=TZOvYPBrxl0C&pg=PA247.
- ↑ "Ecopreneur of the month". Bhoomika. Archived from the original on 20 December 2018. https://web.archive.org/web/20181220233557/https://www.bhoomika.com/chefofmonth/test-post/। আহৰণ কৰা হৈছে: 24 September 2022.
- ↑ Suryawanshi, Yogesh; Mokat, Digambar (2021). Morphophysiological Seed Variability in Mahua Trees from Western Ghats and Its Impact on Tribal Life.. pp. 227–239.