নাৎছীবাদ
নাৎছীবাদ[টোকা 1] (German: Nazismus, [natsɪsmʊs] ⓘ; English: Nazism, /ˈnɑːtsiɪzəm/ ⓘ), আনুষ্ঠানিকভাৱে জাতীয় সমাজবাদ,[টোকা 2] (German: Nationalsozialismus, [natsi̯oˈnaːlzotsi̯aˌlɪsmʊs] ⓘ) হৈছে জাৰ্মানীৰ এডল্ফ হিটলাৰ আৰু নাৎছী পাৰ্টীৰ সৈতে সম্পৰ্কিত এক অতি-সোঁপন্থী, অতিজাতীয়তাবাদী আৰু সৰ্বাত্মকবাদী মতাদৰ্শ।[1][2][3] হিটলাৰৰ ক্ষমতালাভৰ সময়ত ইয়াক প্ৰায়ে হিটলাৰবাদ বুলি কোৱা হৈছিল। নাৎছীবাদ হৈছে ফাশ্বিবাদৰ এক ৰূপ[4][5][6][7] যিয়ে জাতিগত স্তৰবিন্যাস সম্পৰ্কীয় অপবৈজ্ঞানিক তত্ত্বৰ ওপৰত জোৰ দিয়ে, য’ত জাতিগত জাৰ্মান আৰু নৰ্ডিক আৰ্যসকলক এক প্ৰভু জাতি হিচাপে গণ্য কৰা হয়।[8][9] দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ পিছত গঠিত সমধৰ্মী মতাদৰ্শযুক্ত অতি-দক্ষিণপন্থী গোটসমূহক সাধাৰণতে নব্য নাৎছীবাদ বুলি কোৱা হয়।
নাৎছীবাদে উদাৰ গণতন্ত্ৰ আৰু সংসদীয় ব্যৱস্থাৰ বিৰোধিতা কৰে। ই একনায়কত্ববাদ,[3] তীব্ৰ ইহুদীবিদ্বেষ, সাম্যবাদ-বিৰোধিতা, স্লাৱ-বিৰোধিতা,[10] ৰোমানী-বিৰোধিতা, বৈজ্ঞানিক বৰ্ণবাদ, চীনা-বিৰোধিতা, শ্বেতাঙ্গ শ্ৰেষ্ঠত্ব, নৰ্ডিকবাদ, সামাজিক ডাৰৱিনবাদ, সমকাম-বিদ্বেষ, অক্ষমতা-বৈষম্য, আৰু সুপ্ৰজননবিদ্যা সমৰ্থন কৰিছিল। নাৎছীসকলে সামাজিক বিভাজন অতিক্ৰম কৰি জাতিগত বিশুদ্ধতাৰ ভিত্তিত এক সমজাতীয় জাৰ্মান সমাজ গঢ়াৰ লক্ষ্য লৈছিল। তেওঁলোকে ঐতিহাসিক জাৰ্মান ভূ-খণ্ডত বসবাস কৰা সকলো জাৰ্মানক একত্ৰিত কৰিব বিচাৰিছিল, লেবেন্সৰাউম নীতিৰ অধীনত ভূ-খণ্ড বিস্তাৰ কৰিব বিচাৰিছিল, আৰু যিসকলক “অন্তৰ্গত বহিৰাগত” বা “অধম জাতি” (উণ্টাৰমেনশ্বেন) বুলি গণ্য কৰা হৈছিল তেওঁলোকক বাদ দিব বিচাৰিছিল।
“জাতীয় সমাজবাদ” শব্দটো গঢ় লৈ উঠিছিল মাৰ্ক্সবাদী সমাজবাদ আৰু মুক্ত-বজাৰ পুঁজিবাদৰ বিকল্প জাতীয়তাবাদী মতাদৰ্শ সৃষ্টি কৰাৰ চেষ্টা হিচাপে। নাৎছীবাদে মাৰ্ক্সবাদৰ শ্ৰেণীসংঘাত আৰু সৰ্বজনীন সমানাধিকাৰবাদৰ ধাৰণাক অস্বীকাৰ কৰিছিল, অসাম্প্ৰদায়িক আন্তৰ্জাতিকতাবাদৰ বিৰোধিতা কৰিছিল, আৰু জাৰ্মান সমাজৰ বিভিন্ন শ্ৰেণীক সৰ্বহিতৰ অধীনত নিজৰ স্বাৰ্থ ত্যাগ কৰিবলৈ উৎসাহিত কৰিছিল। নাৎছী পাৰ্টিৰ পূৰ্বসূৰী জাৰ্মান ৱাৰ্কাৰ্ছ পাৰ্টি ১৯১৯ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ১৯২০ চনত ইয়াক জাতীয় সমাজবাদী জাৰ্মান ৱাৰ্কাৰ্ছ পাৰ্টি নামেৰে পুনঃনামকৰণ কৰা হয় যাতে বাঁওপন্থী শ্ৰমিকসকলক আকৰ্ষণ কৰিব পৰা যায়,[11] যদিও হিটলাৰে এই নাম সলনিৰ বিৰোধিতা কৰিছিল।[12] মাইন কাম্ফ (মোৰ সংগ্ৰাম) কিতাপত হিটলাৰে নিজৰ ইহুদীবিদ্বেষ, সমাজবাদ-বিৰোধিতা আৰু [[প্ৰতিনিধিত্বমূলবিৰোধিতা প্ৰকাশ কৰিছিল আৰু ফ্যুৰাৰপ্ৰিন্তসিপ (Führerprinzip, নেতাৰ নীতি) ধাৰণা আগবঢ়াইছিল।[13] হিটলাৰৰ লক্ষ্য আছিল পূব ইউৰোপত জাৰ্মান ভূ-খণ্ড বিস্তাৰ কৰা, উপনিৱেশ স্থাপন কৰা আৰু ব্ৰিটিছ সাম্ৰাজ্য আৰু ফাশ্বীবাদী ইতালীৰ সৈতে মিলি ছ’ভিয়েত সংঘৰ বিৰুদ্ধে জোঁট গঠন কৰা।
১৯৩২ চনৰ নিৰ্বাচনত নাৎছী পাৰ্টী জাৰ্মান সংসদৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ দল হিচাপে উঠিছিল, যদিও সংখ্যাগৰিষ্ঠতা লাভ কৰা নাছিল। অন্যান্য দলসমূহে চৰকাৰ গঠন কৰিব নোৱাৰা অৱস্থাত হিটলাৰক ১৯৩৩ চনৰ জানুৱাৰীত ৰাষ্ট্ৰপতি পাউল ফন হিণ্ডেনবুৰ্কৰদ্বাৰা চেঞ্চেলৰ হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হয়। ৰাইশ্বষ্টাগ অগ্নিকাণ্ড আদেশ আৰু সক্ৰিয় আইন ব্যৱহাৰ কৰি নাৎছীসকলে একদলীয় শাসন প্ৰতিষ্ঠা কৰে আৰু গ্লাইশ্বশ্বাল্টুং আৰম্ভ কৰে। ষ্টুৰ্মাবটাইলুং (এছএ) আৰু শ্বুৎছষ্টাফেল (এছএছ) নাৎছী দলৰ আধাসামৰিক বাহিনী আছিল। 1934 চনৰ দীঘল কটাৰীৰ নিশাত হিটলাৰে এছএ নেতৃত্বক নিঃশেষ কৰিছিল আৰু সেই বছৰতেই তেওঁ ফ্যুৰাৰ উণ্ট ৱাইশ্বস্কান্ৎছলাৰ (Führer und Reichskanzler) উপাধি গ্ৰহণ কৰিছিল। ইয়াৰ পিছত তেওঁ নাৎছী জাৰ্মানীৰ একনায়ক হৈ পৰে, য’ত ইহুদী, ৰাজনৈতিক বিৰোধী আৰু “অবাঞ্ছিত” লোকসকলক নিপীড়ন আৰু হত্যা কৰা হৈছিল। দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ সময়ত লাখ লাখ লোক—ইউৰোপৰ ইহুদী জনসংখ্যাৰ দুই-তৃতীয়াংশসহ—হল’কাষ্টত হত্যা কৰা হয়। জাৰ্মানীৰ পৰাজয় আৰু হল’কাষ্টৰ ভয়াবহতা প্ৰকাশ পোৱাৰ পিছত নাৎছী মতাদৰ্শক বিশ্বজুৰি নিন্দা কৰা হয়। আজিও কিছুমান ক্ষুদ্ৰ বৰ্ণবাদী গোট, যাক নব্যনাৎছী বুলি কোৱা হয়, এই মতাদৰ্শ অনুসৰণ কৰে। নাৎছী প্ৰতীকসমূহৰ ব্যৱহাৰ জাৰ্মানী আৰু অষ্ট্ৰিয়াসহ বহু ইউৰোপীয় দেশত বেআইনী।
টোকা
[সম্পাদনা কৰক]- ↑ German: Nazismus, pronounced [natsɪsmʊs] ⓘ; English: Nazism, /ˈnɑːtsiɪzəmˌˈnæt-ˌ-sɪzəm/ (
শুনক)NA(H)TS(-ee)-iz-əm। - ↑ German: Nationalsozialismus, pronounced [natsi̯oˈnaːlzotsi̯aˌlɪsmʊs] ⓘ
তথ্য সংগ্ৰহ
[সম্পাদনা কৰক]- ↑ উদ্ধৃতি ত্ৰুটি: অবৈধ
<ref>টেগ; "Fritzsche_Eatwell_Griffin" নামৰ refৰ বাবে কোনো পাঠ্য প্ৰদান কৰা হোৱা নাই - ↑ "The political parties in the Weimar Republic". Bundestag. https://www.bundestag.de/resource/blob/189776/01b7ea57531a60126da86e2d5c5dbb78/parties_weimar_republic-data.pdf। আহৰণ কৰা হৈছে: 27 March 2023.
- 1 2 "Nazism" (en ভাষাত). Encyclopædia Britannica. https://www.britannica.com/event/Nazism। আহৰণ কৰা হৈছে: 15 October 2022. "Nazism attempted to reconcile conservative, nationalist ideology with a socially radical doctrine."
- ↑ Spielvogel, Jackson J. (2010) [1996] Hitler and Nazi Germany: A History New York: Routledge. p. 1 আই.এচ.বি.এন. 978-0-13-192469-7 Quote: "Nazism was only one, although the most important, of a number of similar-looking fascist movements in Europe between World War I and World War II."
- ↑ Orlow, Dietrick (2009) The Lure of Fascism in Western Europe: German Nazis, Dutch and French Fascists, 1933–1939 London: Palgrave Macmillan, pp. 6–9. আই.এচ.বি.এন. 978-0-230-60865-8.
- ↑ Eley, Geoff (2013) Nazism as Fascism: Violence, Ideology, and the Ground of Consent in Germany 1930–1945. New York: Routledge. আই.এচ.বি.এন. 978-0-415-81263-4
- ↑ Kailitz, Steffen and Umland, Andreas (2017). "Why Fascists Took Over the Reichstag but Have Not captured the Kremlin: A Comparison of Weimar Germany and Post-Soviet Russia" Archived 5 March 2023 at the Wayback Machine. Nationalities Papers. 45 (2): 206–221.
- ↑ উদ্ধৃতি ত্ৰুটি: অবৈধ
<ref>টেগ; "Baum2006_156" নামৰ refৰ বাবে কোনো পাঠ্য প্ৰদান কৰা হোৱা নাই - ↑ Ramin Skibba (20 May 2019). "The Disturbing Resilience of Scientific Racism". Smithsonian.com. https://www.smithsonianmag.com/science-nature/disturbing-resilience-scientific-racism-180972243/। আহৰণ কৰা হৈছে: 12 December 2019.
- ↑ Kiernan, Ben; Lower, Wendy; Naimark, Norman; Straus, Scott (2023). "15: The Nazis and the Slavs – Poles and Soviet Prisoners of War". The Cambridge World History of Genocide. 3: Genocide in the Contemporary Era, 1914–2020. প্ৰকাশক Cambridge, United Kingdom: Cambridge University Press. পৃষ্ঠা. 358, 359. doi:10.1017/9781108767118. ISBN 978-1-108-48707-8.
- ↑ Mitcham, Samuel W. (1996). Why Hitler?: The Genesis of the Nazi Reich. Westport, Connecticut: Praeger. p. 68. আই.এচ.বি.এন. 978-0-275-95485-7
- ↑ Konrad Heiden, "Les débuts du national-socialisme", Revue d'Allemagne, VII, No. 71 (Sept. 15, 1933), p. 821.
- ↑ Kershaw 1999, পৃষ্ঠা. 243–244, 248–249.