নিক্কোলো মাকিয়াভেল্লি
নিক্কোলো মাকিয়াভেল্লি (ইটালীয়: Niccolò Machiavelli; জন্ম: ৩ মে ১৪৬৯ – মৃত্যু: ২১ জুন ১৫২৭) এজন খ্যাতনামা ইটালীয় দাৰ্শনিক, ৰাজনৈতিক চিন্তাবিদ, ইতিহাসবিদ আৰু নাট্যকাৰ আছিল। তেওঁক পশ্চিম ৰাজনৈতিক চিন্তাৰ “পিতা” বুলি গণ্য কৰা হয়। তেওঁৰ আটাইতকৈ জনপ্ৰিয় আৰু বিতৰ্কিত গ্ৰন্থ হৈছে Il Principe (অসমীয়াত: “ৰাজপুত্ৰ”), য’ত তেওঁ বাস্তৱবাদী ৰাজনৈতিক নীতিমালা ব্যাখ্যা কৰে।[1]
জীৱন আৰু পৰিপ্ৰেক্ষিত
[সম্পাদনা কৰক]নিক্কোলো মাকিয়াভেল্লি ১৪৬৯ চনৰ ৩ মে' তাৰিখে ইটালীৰ ফ্লোৰেন্সত জন্ম গ্ৰহণ কৰে। তেওঁৰ জীৱনৰ সময়কাল আছিল ইটালীৰ ৰেনেছাঁ যুগ, যি ৰাজনৈতিক চাঞ্চল্য, যুদ্ধ, আৰু নৈতিক বিশৃঙ্খলতাৰে ভৰা আছিল। তেওঁ ফ্লোৰেন্সৰ চৰকাৰত কূটনৈতিক আৰু সামৰিক বিষয়া হিচাপে কাম কৰিছিল।[2]
১৫১২ চনত ফ্লোৰেন্সত মেদিচি পৰিয়ালৰ ৰাজনীতিৰ পুনৰ স্থাপন হোৱাৰ পাছত তেওঁক বন্দী কৰা হয় আৰু তেওঁৰ ৰাজনৈতিক জীৱন অন্ত হ'ব লগা হয়।
দ্য প্ৰিন্স
[সম্পাদনা কৰক]১৫১৩ চনত নিৰ্বাসন সময়ত তেওঁ ৰচনা কৰে তেওঁৰ প্ৰসিদ্ধ কিতাপ Il Principe (The Prince)। এই গ্ৰন্থত তেওঁ এক শক্তিশালী, বাস্তৱবাদী, আৰু ধূৰ্ত ৰাজপুত্ৰৰ ৰূপ আঁকে — যি সময়ৰ ৰাষ্ট্ৰনৈতিক অস্থিৰতাৰ মাজত নিজৰ শক্তি ৰক্ষা কৰিব পাৰে।
এই গ্ৰন্থৰ মুখ্য যুক্তিসমূহ:
- ৰাজনীতি নৈতিকতাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ নকৰে।
- ৰাজপুত্ৰৰ মুখ্য কাম হৈছে শক্তি লাভ, ৰক্ষা, আৰু বিস্তাৰ।
- “উদ্দেশ্য সফল হ’লে, উপায় যিয়েই হওক, সেয়া গ্ৰহণযোগ্য।” – এই দৃষ্টিভংগীকেই “মাকিয়াভেল্লিয়ান” বুলি সমালোচনা কৰা হয়।
উক্তি:
- “It is better to be feared than loved, if you cannot be both.”
- “The ends justify the means.” (এই বাক্য প্ৰচলিত যদিও মাকিয়াভেল্লিয়ে শব্দে শব্দে এইটো লেখেনেই। )
অন্য কিতাপ আৰু দৰ্শন
[সম্পাদনা কৰক]- Discourses on Livy – গণতন্ত্ৰ আৰু প্ৰজাৰ শক্তিৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ।
- The Art of War – সামৰিক কৌশল আৰু ৰাজনৈতিক নিয়ন্ত্ৰণ।
- The Mandrake – এজন নাট্যকাৰ হিচাপে তেওঁৰ জনপ্ৰিয় নাটক।
তেওঁৰ চিন্তাৰে ইঙ্গিত দিয়া হয় যে ক্ষমতা, জন-সমৰ্থন, আৰু কৌশলী পৰিচালনাই ৰাজনীতিত সফলতাৰ মূল চাবিকাঠি।
প্ৰভাৱ
[সম্পাদনা কৰক]মাকিয়াভেল্লিৰ নাম স্বয়ং ৰাজনৈতিক ধূৰ্ততা, কূটনৈতিক নীতিহীনতা, আৰু ক্ষমতা-প্ৰেমীৰ সমৰ্থক হিচাপে ব্যৱহাৰ হয়। “মাকিয়াভেল্লিয়ান” শব্দই আজিও নেতিবাচক ধাৰণাক বহন কৰে, যদিও বহু দাৰ্শনিক তেওঁক বাস্তৱবাদী চিন্তাবিদ হিচাপে সমাদৰ কৰে।
তেওঁৰ তত্ত্বৰ ওপৰত থমাছ হবছ, ফ্ৰান্সিছ বেকন, হেগেল, স্পিনোজা, নিছ্ছে আদি দাৰ্শনিকৰ প্ৰভাৱ পৰিছে, আৰু তেওঁ নিজেও বহু আধুনিক চিন্তাৰে আগভাগত আছিল।
মৃত্যু
[সম্পাদনা কৰক]নিক্কোলো মাকিয়াভেল্লি ১৫২৭ চনৰ ২১ জুনত ফ্লোৰেন্সত মৃত্যু বৰণ কৰে। মৃত্যুৰ পাছত তেওঁৰ ৰচনাবোৰ অধিক জনপ্ৰিয়তা লাভ কৰে।
উৎস
[সম্পাদনা কৰক]- ↑ "Niccolò Machiavelli". Encyclopædia Britannica. https://www.britannica.com/biography/Niccolo-Machiavelli। আহৰণ কৰা হৈছে: ২২ জুলাই ২০২৫.
- ↑ "Machiavelli". Internet Encyclopedia of Philosophy. https://iep.utm.edu/machiave/। আহৰণ কৰা হৈছে: ২২ জুলাই ২০২৫.