নেপালত ইছলাম ধৰ্ম
 | |
.JPG) কাঠমাণ্ডুৰ মছজিদ, নেপাল | |
| মুঠ জনসংখ্যা | |
|---|---|
| ১,৪৮৩,০৬০[1] (দেশৰ জনসংখ্যাৰ ৫.০৯%)  [2] | |
| সৰ্বাধিক জনসংখ্যা বিশিষ্ট অঞ্চল | |
 নেপাল | |
| ধৰ্ম | |
ইছলাম | |
| ভাষা | |
| ঊৰ্দু (২৭.৯%) • ভূজপুৰী (১৯.৯%) • মৈথিলী (১৬.৭%) • আৱাধী (১৫.৯%) • বাজ্জিকা (৯.১%) • নেপালী (৫.২%) • হিন্দী (২.২%) • অন্যান্য আঞ্চলিক ভাষা (২.৪%)[3] | |
| সম্পৰ্কিত সাম্পদায়িক গোটসমূহ | |
| কাশ্মীৰী মুছলিম • বিহাৰী মুছলিম • মাধেশী জনগোষ্ঠী[4] • গোৰ্খালী মুছলিম • তিব্বতী মুছলিম |
ইছলাম (Nepali: नेपाली मुसलमान) নেপালৰ তৃতীয় বৃহৎ ধৰ্ম[5] ২০২১ চনৰ নেপালৰ লোকপিয়ল অনুসৰি নেপালত ৫.০৯% জনসংখ্যাৰে গঠিত প্ৰায় ১৪৮৩ লাখ মুছলমান লোক বাস কৰে।[6]
নেপালী মুছলিম (Nepali: नेपाली मुसलमान; নেপালী মুছলমান) হৈছে ইছলাম পালন কৰা নেপালী। তেওঁলোকৰ পূৰ্বপুৰুষসকল দক্ষিণ এছিয়াৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰপৰা নেপাললৈ আহিছিল আৰু তেতিয়াৰপৰাই সংখ্যাগতভাৱে প্ৰধান হিন্দু আৰু বৌদ্ধসকলৰ মাজত বাস কৰি আহিছে। জাতিগতভাৱে নেপালৰ বেছিভাগ মুছলমানেই নেপালী নহয়। ভাৰতৰ উত্তৰপ্ৰদেশ আৰু বিহাৰৰ মুছলমান জনসংখ্যাৰ সৈতে ইহঁতৰ মিল আছে আৰু ইহঁতে নেপালী সমাজত একত্ৰিত হৈছিল। মুছলমান সম্প্ৰদায়ৰ অধিকাংশই তেৰাই অঞ্চলত বাস কৰে, বাকীসকলে মূলতঃ কাঠমাণ্ডু আৰু গোৰ্খা আৰু পশ্চিম পাহাৰত বাস কৰে। এই সম্প্ৰদায়ৰ সংখ্যা ৯৭১,০৫৬ গৰাকী, যি নেপালৰ মুঠ জনসংখ্যাৰ প্ৰায় ৩.৮%। বৃহৎ মুছলমান জনসংখ্যা থকা জিলাসমূহৰ ভিতৰত আছে সৰলাহী (৯.৯%), ৰাউতহাট (১৭.২%), বৰা (১১.৯%), পাৰ্ছা (১৭.৩%), বাংকে (১৬%) পশ্চিম তেৰাই, চিৰাহা (৭%), সুনছাৰী (১০%), সপ্তৰী (১০%) আৰু গোৰ্খা (১৩%) পাহাৰ।[7]
জনগাঁথনি
[সম্পাদনা কৰক]২০২১ চনৰ নেপালৰ লোকপিয়ল অনুসৰি নেপালত প্ৰায় ১৪.৮৩ নিযুত মুছলমান লোক আছে। প্ৰায় সকলোৱেই তেৰাই অঞ্চলত বাস কৰে।[8] মুছলমানৰ বৃহৎ ঘনত্ব থকা জিলাসমূহ হ’ল- ৰাউতহাট, বাংকে, কপিলবস্তু, পাৰ্ছা, মহত্তৰি, বৰা, আৰু সুনছাৰী ইত্যাদি। ৰাজধানী চহৰ কাঠমাণ্ডুত মাত্ৰ ২১,৮৬৬ জন মুছলমান (মুঠ জনসংখ্যাৰ ১.২৫%)।[উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন]
নেপালত আদিম ইছলাম
[সম্পাদনা কৰক]নেপালত একাদশ শতিকাৰপৰাই কাশ্মীৰ, তিব্বত, উত্তৰ ভাৰতৰপৰা বাণিজ্য আৰু প্ৰব্ৰজন পথৰ জৰিয়তে ইছলামৰ প্ৰচলন হোৱা বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। আদিম মুছলমান বসতিপ্ৰধান লোকসকল আছিল মূলতঃ কাশ্মীৰী ব্যৱসায়ী আৰু ব্যৱসায়ী যিসকলে কাঠমাণ্ডু উপত্যকা আৰু তৰাই অঞ্চলৰ অন্যান্য অংশত নিজকে প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল।[4]
মধ্যযুগীয় যুগত আৰু বিশেষকৈ মল্ল ৰজাৰ শাসনৰ অধীনত মুছলমানসকলে আহি শিল্পকৰ্ম, অস্ত্ৰ নিৰ্মাণ আৰু ব্যৱসায়ত জড়িত হৈ থাকিল। ৰাণা শাসনে (১৮৪৬–১৯৫১) ভাৰতীয় মুছলমানসকলক বিশেষকৈ তৰাই বেল্টত বসতি স্থাপন কৰি কৃষি আৰু স্থানীয় অৰ্থনীতি শক্তিশালী কৰিবলৈ আৰু অধিক উৎসাহিত কৰিছিল।[9]
১৮৫৭ চনৰ ভাৰতীয় বিদ্ৰোহৰ পিছত প্ৰব্ৰজনৰ এক উল্লেখযোগ্য ঢৌ ঘটিছিল, কিয়নো উত্তৰ ভাৰতৰপৰা অহা মুছলমান শৰণাৰ্থীসকলে চুবুৰীয়া ৰাষ্ট্ৰ নেপালত আশ্ৰয় বিচাৰিছিল। এই শৰণাৰ্থীসকলৰ বহুতকে শাসকীয় ৰাণা শাসনে মাটি আৰু বসতি স্থাপনৰ অনুমতি প্ৰদান কৰিছিল।[10]
এই সময়ত নেপালী সমাজত মুছলমানসকলে ধাতুৰ কাম কৰা, অস্ত্ৰ যোগানকাৰী, পণ্ডিত হিচাপে ৰাজদৰবাৰত সৰু কিন্তু উল্লেখযোগ্য ভূমিকা পালন কৰিছিল। আজিও নেপালত ইছলামৰ ঐতিহাসিক শিপা সমগ্ৰ কাঠমাণ্ডু, নেপালগঞ্জ, আৰু পূব তৰাই জিলাৰ পুৰণি বসতি, মছজিদ আৰু পৰিয়ালৰ বংশত প্ৰতিফলিত হৈ আছে।
নেপালত আহমদীসকলৰ সামান্য উপস্থিতি বজাই ৰাখিছে।[11]
| নেপালৰ ঐতিহাসিক মুছলমান জনসংখ্যা[12][13] | ||
|---|---|---|
| বছৰ | জনসংখ্যা | ±% |
| ১৯৫২/৫৪ | ২০৯,৭১৮ | — |
| ১৯৬১ | ২৮০,৫০৭ | এক্সপ্ৰেছন ত্ৰুটী: অপৰিচিত বিৰামচিহ্ন কেৰেক্টাৰ "২" |
| ১৯৭১ | ২৫১,৩১০ | এক্সপ্ৰেছন ত্ৰুটী: অপৰিচিত বিৰামচিহ্ন কেৰেক্টাৰ "২" |
| ১৯৮১ | ৩৯৯,৬০৭ | এক্সপ্ৰেছন ত্ৰুটী: অপৰিচিত বিৰামচিহ্ন কেৰেক্টাৰ "৩" |
| ১৯৯১ | ৬৫২,৭৩৫ | এক্সপ্ৰেছন ত্ৰুটী: অপৰিচিত বিৰামচিহ্ন কেৰেক্টাৰ "৬" |
| ২০০১ | ৯৭২,৩৫৯ | এক্সপ্ৰেছন ত্ৰুটী: অপৰিচিত বিৰামচিহ্ন কেৰেক্টাৰ "৯" |
| ২০১১ | ১,১৬২,৩৭০ | এক্সপ্ৰেছন ত্ৰুটী: অপৰিচিত বিৰামচিহ্ন কেৰেক্টাৰ "১" |
| ২০২১ | ১,৪৮৩,০৬০ | এক্সপ্ৰেছন ত্ৰুটী: অপৰিচিত বিৰামচিহ্ন কেৰেক্টাৰ "১" |
| উৎস: নেপালৰ লোকপিয়ল | ||
নেপাল ২০২১ চনৰ চৰকাৰী লোকপিয়ল অনুসৰি মুছলমান জনসংখ্যা আছিল ১,৪৮৩,০৬০ জন যিয়ে নেপালৰ জনসংখ্যাৰ ৫.০৯% গঠন কৰে। ২০১১ চনত মুছলমান জনসংখ্যা ৪.৩৯%ৰপৰা ২০২১ চনত ৫.০৯%লৈ বৃদ্ধি পাইছে।[14]
| চন | শতাংশ | বৃদ্ধি | ||
|---|---|---|---|---|
| ১৯৫২/৫৪ |
|
|||
| ১৯৬১ |
|
+০.৪৪%
| ||
| ১৯৭১ |
|
+০.০৬%
| ||
| ১৯৮১ |
|
 -০.৩৮%
| ||
| ১৯৯১ |
|
+০.৮৭%
| ||
| ২০০১ |
|
+০.৬৭%
| ||
| ২০১১ |
|
+০.১৯%
| ||
| ২০২১ |
|
+০.৭০%
|
| বছৰ | জনসংখ্যা | % |
|---|---|---|
| ২০৩০ | ২.২ নিযুত | ৫.৫% |
| ২০৪০ | ২.৭ নিযুত | ৬% |
| ২০৫০ | ৩.২ নিযুত | ৬.৬% |
নেপালৰ আটাইতকৈ দ্ৰুতগতিত বৃদ্ধি পোৱা ধৰ্ম ইছলাম। পিউ গৱেষণা কেন্দ্ৰই অনুমান কৰিছে যে ২০৫০ চনৰ ভিতৰত নেপালত ৩৩.৪ লাখ মুছলমান থাকিব যিসকলে দেশৰ জনসংখ্যাৰ প্ৰায় ৭% গঠন কৰিব,[14] যাৰ ফলত নেপালৰ বৌদ্ধ ধৰ্মক অতিক্ৰম কৰিব যিটো বৰ্তমান ২০২১ চনৰ নেপালৰ লোকপিয়লৰ প্ৰতিৱেদন অনুসৰি নেপালৰ ২য় বৃহত্তম ধৰ্ম।[16]
লগতে চাওক
[সম্পাদনা কৰক]তথ্যসমূহ
[সম্পাদনা কৰক]- ↑ National Statistics Office (2021). "National Population and Housing Census 2021, Caste/Ethnicity Report". Government of Nepal. https://censusnepal.cbs.gov.np/results/downloads/caste-ethnicity.
- ↑ "Religions in Nepal | PEW-GRF". http://www.globalreligiousfutures.org/countries/nepal/religious_demography#/?affiliations_religion_id=16&affiliations_year=2020.
- ↑ "National Population Census of Nepal 2021 Religion by Caste and Ethnicity". https://giwmscdnone.gov.np/media/pdf_upload/Religions%20in%20Nepal_final%20_website_bc3qoeh.pdf। আহৰণ কৰা হৈছে: 17 October 2025.
- ↑ 4.0 4.1 Dastider, M. (2000). "Muslims of Nepal's Terai". Economic and Political Weekly খণ্ড 35 (10): 766–769. https://www.jstor.org/stable/4408986.
- ↑ Statistical Yearbook of Nepal - 2013. প্ৰকাশক Kathmandu: Central Bureau of Statistics. 2013. পৃষ্ঠা. 23. Archived from the original on 18 September 2016. https://web.archive.org/web/20160918034634/http://cbs.gov.np/publications/statisticalyearbook_2013। আহৰণ কৰা হৈছে: 13 December 2015.
- ↑ National Statistics Office (2021). "National Population and Housing Census 2021, Caste/Ethnicity Report". Government of Nepal. https://censusnepal.cbs.gov.np/results/downloads/caste-ethnicity.
- ↑ Dastider, M. Understanding Nepal : Muslims in a plural society আই.এচ.বি.এন. 978-81-241-1271-7
- ↑ "National Muslim Commission". Archived from the original on 2019-04-16. https://web.archive.org/web/20190416060749/http://www.nmc.gov.np/site/cms/9। আহৰণ কৰা হৈছে: 2018-12-13.
- ↑ Amatya, K.. "Islam in Nepal". nepalayaproductions. https://nepalayaproductions.com/post/islam-in-nepal। আহৰণ কৰা হৈছে: 2025-10-07..
- ↑ Parveen, N. (2012). "Politics of ‘Inclusiveness’: A Study of Contemporary Nepalese Muslim Political Discourse". Contributions to Nepalese Studies খণ্ড 39 (1): 1–40. https://go.gale.com/ps/i.do?id=GALE%7CA338035921&sid=googleScholar&v=2.1&it=r&linkaccess=abs&issn=03767574&sw=w। আহৰণ কৰা হৈছে: 7 October 2025.
- ↑ Sijapati, Megan Adamson (2011). Islamic Revival in Nepal: Religion and a New Nation. প্ৰকাশক London and New York: Routledge.
- ↑ "Population Monograph of Nepal Volume II (Social Demography)". https://nepal.unfpa.org/sites/default/files/pub-pdf/Population%20Monograph%20V02.pdf.
- ↑ https://unstats.un.org › docsPDF NATIONAL POPULATION CENSUS OF NEPAL:
- ↑ 14.0 14.1 14.2 Wormald, B. (2015). "Religious Composition by Country, 2010-2050" (en-US ভাষাত). Pew Research Center. https://www.pewresearch.org/religion/2015/04/02/religious-projection-table/। আহৰণ কৰা হৈছে: 2025-10-07.
- ↑ Baral, Chhabi. Nepal population monograph 2014 volume 2. https://www.academia.edu/11832126/Nepal_population_monograph_2014_volume_2.
- ↑ "Nepal's 81.19 per cent population is Hindu even as followers of Hinduism, Buddhism decline and Islam, Christians increase". ThePrint. 2023. https://theprint.in/world/nepals-81-19-per-cent-population-is-hindu-even-as-followers-of-hinduism-buddhism-decline-and-islam-christians-increase/1611622/.
অধিক পঢ়ক
[সম্পাদনা কৰক]- Sijapati, M. A.. "Situating Muslim Nepal in Islamic South Asia: Historical Themes, Directions for Future Research, and the Case for Religion". The Cupola: Scholarship at Gettysburg College. https://core.ac.uk/outputs/214068292/?source=1&algorithmId=15&similarToDoc=300136622&similarToDocKey=CORE&recSetID=4f19c6c3-3edd-4b11-b6a3-d669bb00683d&position=4&recommendation_type=same_repo&otherRecs=158250142,161459147,666016299,214068292,519741416.
- Ansari, T. A. (1988). "The Muslim minority in Nepal: a socio‐historical perspective". Journal Institute of Muslim Minority Affairs. doi:10.1080/02666958808716066.
- Sijapati, M. A. (2011). "Muslims in Nepal: The Local and Global Dimensions of a Changing Religious Minority". Religion Compass খণ্ড 5 (11): 656–665. doi:10.1111/j.1749-8171.2011.00314.x.
- Yasmin, C. M. (2020). "Muslim Cultural Practices in Nepal". Patan Pragya খণ্ড 6 (1): 1–14. doi:10.3126/pragya.v6i1.34205.
- Acharya, C. (2025). "Gender and Society: Introducing Islam Social Life in Kathmandu". SMC Journal of Sociology খণ্ড 2 (2): 149–169. doi:10.3126/sjs.v2i2.74844.
- Sharma, S. (1995). "How the crescent fares in Nepal". Himal. Archived from the original on March 20, 2012. https://web.archive.org/web/20120320064521/http://www.himalmag.com/component/content/article/3033-How-the-cresent-fares-in-Nepal.html। আহৰণ কৰা হৈছে: April 7, 2011.
- Sijapati, M. A. (2011). Islamic Revival in Nepal: Religion and a New Nation (2013 সম্পাদনা). প্ৰকাশক New York and London: Routledge Press.
- Siddique, M. (2001). "Muslim Population in the Kingdom of Nepal: Some Outstanding Features". Journal of Muslim Minority Affairs খণ্ড 21 (2): 333–345. doi:10.1080/1360200120092897. Archived from the original on August 18, 2011. https://web.archive.org/web/20110818154346/http://ipac.kacst.edu.sa/eDoc/2006/159831_1.pdf। আহৰণ কৰা হৈছে: April 7, 2011.