নৈতিক প্ৰকৃতিবাদ
নৈতিক প্ৰকৃতিবাদ (যাক প্ৰকৃতিবাদী জ্ঞানবাদী সংজ্ঞাবাদ বুলিও কোৱা হয়)[1] হৈছে নৈতিক ধৰ্ম আৰু তথ্যসমূহ প্ৰাকৃতিক ধৰ্মলৈ হ্ৰাসযোগ্য আৰু অভিজ্ঞতাভিত্তিক বা বৈজ্ঞানিক উপায়েৰে অধ্যয়ন কৰিব পৰা বুলি কোৱা মেটা-নৈতিক দৃষ্টিভংগী। ইয়াত দৃঢ়তাৰে কোৱা হৈছে যে নৈতিক মূল্যবোধসমূহ প্ৰাকৃতিক জগতৰ বস্তুনিষ্ঠ বৈশিষ্ট্য আৰু ইয়াক যুক্তি, পৰ্যবেক্ষণ বা প্ৰাকৃতিক বিজ্ঞানৰ জৰিয়তে বুজিব পাৰি। নৈতিক প্ৰকৃতিবিদসকলে যুক্তি আগবঢ়ায় যে "দয়া কৰা ভাল" বা "চুৰি কৰাটো ভুল" আদি নৈতিক বক্তব্যসমূহ তথ্যভিত্তিক আৰু পৃথিৱীৰ বিষয়ে আন বক্তব্যৰ দৰেই পৰীক্ষা কৰিব পাৰি। এই স্থিতি নৈতিক অপ্ৰাকৃতিকতাবাদৰ বিপৰীতে থিয় দিছে, যিয়ে নৈতিক ধৰ্মক প্ৰাকৃতিক গুণলৈ হ্ৰাস কৰিব নোৱাৰা বুলি কয় আৰু নৈতিক বিৰোধী বাস্তৱবাদৰ বিপৰীতে থিয় দিছে, যিয়ে বস্তুনিষ্ঠ নৈতিক সত্যৰ অস্তিত্বক অস্বীকাৰ কৰে। নৈতিক প্ৰকৃতিবাদক উপযোগীতাবাদ, গুণ নৈতিকতা, বিৱৰ্তনশীল নৈতিকতাকে ধৰি বিভিন্ন দাৰ্শনিক পৰম্পৰাই সমৰ্থন কৰিছে যদিও সমালোচকসকলেও প্ৰত্যাহ্বান জনাইছে, বিশেষকৈ জি.ই. মূৰৰ "অপেন কোৱেশ্বন আৰ্গুমেণ্ট" যিয়ে নৈতিক ধৰ্মসমূহক প্ৰাকৃতিকভাৱে সম্পূৰ্ণৰূপে ব্যাখ্যা কৰিব পৰা যায় নেকি বুলি প্ৰশ্ন কৰে।
বিহংগম দৃষ্টি
[সম্পাদনা কৰক]নৈতিক প্ৰকৃতিবাদৰ যিবোৰ সংস্কৰণে আটাইতকৈ স্থায়ী দাৰ্শনিক আগ্ৰহ লাভ কৰিছে, উদাহৰণস্বৰূপে কৰ্নেল ৰিয়েলিজম, সেইবোৰ "বস্তুবোৰ যিদৰে থাকে সদায় সেইদৰেই হ'ব লাগে" বুলি কোৱা স্থিতিৰ পৰা পৃথক, যিটো কমসংখ্যক নৈতিক প্ৰকৃতিবিদেহে গ্ৰহণ কৰে। নৈতিক প্ৰকৃতিবাদে অৱশ্যে তথ্য-মূল্যৰ পাৰ্থক্যক নাকচ কৰে: ইয়াৰ পৰা অনুমান কৰিব পাৰি যে প্ৰাকৃতিক জগতখনৰ অনুসন্ধানে আমাৰ নৈতিক জ্ঞান বৃদ্ধি কৰিব পাৰে ঠিক সেইদৰেই আমাৰ বৈজ্ঞানিক জ্ঞানো বৃদ্ধি কৰিব পাৰে। সঁচাকৈয়ে নৈতিক প্ৰকৃতিবাদৰ সমৰ্থকসকলে যুক্তি দিছে যে মানৱতাই নৈতিকতা বিজ্ঞানত বিনিয়োগ কৰাৰ প্ৰয়োজন, যিটো বহল আৰু শিথিলভাৱে সংজ্ঞায়িত ক্ষেত্ৰ যিয়ে নৈতিক আচৰণৰ শ্ৰেণীবিভাজন আৰু বৰ্ণনাৰ বাবে জীৱবিজ্ঞান, প্ৰাইমেট'লজী, নৃতত্ত্ব, মনোবিজ্ঞান, স্নায়ুবিজ্ঞান আৰু অন্যান্য ক্ষেত্ৰৰ প্ৰমাণ ব্যৱহাৰ কৰে।[2][3]
নৈতিক প্ৰকৃতিবাদে নৈতিক গুণ, যেনে ‘সততা’ক অনৈতিক গুণলৈ যিকোনো হ্ৰাসক সামৰি লয়; এনে হ্ৰাসৰ বহুতো ভিন্ন উদাহৰণ আছে, আৰু সেয়েহে বহুতো ভিন্ন ধৰণৰ নৈতিক প্ৰকৃতিবাদ আছে। উদাহৰণস্বৰূপে, হেডনিজম হৈছে এই মতামত যে ভালপোৱা শেষত কেৱল আনন্দ।[4]
তথ্যসূত্ৰ
[সম্পাদনা কৰক]- ↑ Garner & Rosen 1967, পৃষ্ঠা 228
- ↑ "The New Science of Morality". Edge Foundation, Inc.edge.org. https://www.edge.org/event/the-new-science-of-morality। আহৰণ কৰা হৈছে: Oct 27, 2017.
- ↑ Miller, Greg (9 May 2008). "The Roots of Morality". Science Magazine. American Association for the Advancement of Science. Archived from the original on 13 September 2023. https://web.archive.org/web/20230913023924/http://people.stern.nyu.edu/jhaidt/articles/miller.2008.roots-of-morality.science.pdf.
- ↑ Weijers, Dan. "Hedonism". Internet Encyclopedia of Philosophy. https://iep.utm.edu/hedonism/। আহৰণ কৰা হৈছে: 29 January 2021.