নৱ-জাগৰণ
নৱ-জাগৰণ বা ৰেনেছাঁ (ইংৰাজী: Renaissance, ফৰাচী: Renaissance) হৈছে ইউৰোপত ১৪শ শতিকাৰ অন্ত ভাগৰ পৰা ১৭শ শতিকালৈকে হোৱা এক সাংস্কৃতিক, বৌদ্ধিক আৰু কলামূলক আন্দোলন। এই আন্দোলনে শাস্ত্ৰীয় প্ৰাচীন গ্ৰীক আৰু ৰোমান সভ্যতাৰ জ্ঞানক পুনৰ্জীৱিত কৰে, আৰু নতুন দৃষ্টিভংগীৰে মানৱতা, বিজ্ঞান, কলা, সাহিত্য আৰু শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰসমূহত এক গভীৰ পৰিৱৰ্তন সাধন কৰে।[1]
শব্দৰ উৎস
[সম্পাদনা কৰক]ৰেনেছাঁ (Renaissance) শব্দটো ফৰাচী ভাষাৰ শব্দ। ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে পুনৰ্জন্ম বা পুনৰুজ্জীৱন। ইয়াৰ দ্বাৰা বুজোৱা হয় — গ্ৰীক আৰু ৰোমান সভ্যতাৰ শ্ৰেষ্ঠতাৰ পুনঃআবিষ্কাৰ আৰু পুনঃবিকাশ।[2] ইউৰোপত মধ্যযুগীয় অন্ধবিশ্বাসেৰে আগুৰি থকা লোকসকলৰ বুদ্ধিমত্তাই এক দুখজনক অৱস্থাত উপনীত হ’ল। ফলত অন্ধবিশ্বাস, অজ্ঞানতা, অৰ্থহীনতাৰ সৃষ্টি হৈ মুক্ত আৰু মুকলি চিন্তাৰ দুৱাৰ বন্ধ হৈ পৰিল। ফলত ব্যক্তিগত মানসিকতাৰ বিকাশত বাধাৰ সৃষ্টি হয়। যিহেতু তেওঁলোকৰ মাজত সুস্থ চিন্তা, গভীৰ অনুসন্ধান আৰু বাধাহীন জ্ঞানৰ দুৱাৰ নাছিল, সেয়েহে ব্যক্তিগত মনৰ প্ৰকৃত বিকাশ অসম্ভৱ আছিল। ৰেনেছাঁৰ এই দুৰ্বিষহ অৱস্থাৰ পৰা মুক্তি পাবলৈ ধৰিলে। আৰু এই ৰেনেছাঁৰ অৰ্থ হ’ল অন্ধকাৰ মধ্যযুগৰ পৰা মুক্তি পোৱা।[3]
সময়সীমা আৰু স্থান
[সম্পাদনা কৰক]ৰেনেছাঁৰ আৰম্ভণি ইটালীত (বিশেষকৈ ফ্লৰেন্স চহৰত) ১৪শ শতিকাৰ শেষৰ ফালে হৈছিল। পিছত ই ইউৰোপৰ অন্যান্য দেশসমূহলৈ—ফ্ৰান্স, জাৰ্মানি, ইংলেণ্ড, স্পেইন আদিত—ব্যাপি পৰে। সাধাৰণতে ১৩০০–১৬০০ চনৰ সময়ছোৱাক ৰেনেছাঁ যুগ বুলি গণ্য কৰা হয়।[4]
বৈশিষ্ট্য
[সম্পাদনা কৰক]- গ্ৰীক আৰু ৰোমান সাহিত্য, দৰ্শন, স্থাপত্য, ভাস্কৰ্য আৰু কলাৰ পুনৰ্জাগৰণ
- মানৱতাবাদ (Humanism) – মানৱৰ ক্ষমতা, যুক্তি আৰু স্বাধীনতাত বিশ্বাস
- বৈজ্ঞানিক চিন্তাৰ বিকাশ (Galileo, Copernicus)
- কলা আৰু চিত্ৰকলাত নতুন দিশ (Michelangelo, Leonardo da Vinci, Raphael)
- সাহিত্যত জাতীয় ভাষাৰ প্ৰয়োগ (Dante, Petrarch, Shakespeare)
- ছাপাখিনিৰ উদ্ভৱ (Johannes Gutenberg) আৰু জ্ঞানৰ বিস্তাৰ
উল্লেখযোগ্য ব্যক্তিত্ব
[সম্পাদনা কৰক]- লিঅ'নাৰ্ড' দা ভিন্সি – বিজ্ঞানী, চিত্ৰশিল্পী, উদ্ভাৱক।
- মাইকেলেঞ্জেল' – ভাস্কৰ্যবিদ, চিত্ৰকৰ, স্থপতিবিদ, কবি আৰু অভিযন্তা।
- গেলিলিঅ’ গেলিলি – বিজ্ঞানী, জ্যোতিৰ্বিজ্ঞানৰ জনক।
- নিক'ল’ মেকিয়াভেল্লি – কূটনীতিবিদ, লেখক, দাৰ্শনিক আৰু ইতিহাসবিদ।
- উইলিয়াম শ্বেইকছপীয়েৰ – ইংৰাজ নাট্যকাৰ।
প্ৰভাৱ
[সম্পাদনা কৰক]নৱ-জাগৰণৰ ফলত ইউৰোপীয় সমাজত যুক্তিবাদ, অনুসন্ধিৎসূতা আৰু শৈল্পিক স্বাধীনতাৰ বিকাশ ঘটে। ই আধুনিক বিজ্ঞান, আধুনিক শিক্ষা পদ্ধতি, শাসনতান্ত্ৰিক চিন্তাধাৰা আৰু সাংস্কৃতিক মুক্তিৰ বাট মুকলি কৰে।[5]
আৰু চাওক
[সম্পাদনা কৰক]তথ্যসূত্ৰ
[সম্পাদনা কৰক]- ↑ "Renaissance". Britannica. https://www.britannica.com/event/Renaissance। আহৰণ কৰা হৈছে: 2025-06-09.
- ↑ "The Meaning of the Renaissance". Khan Academy. https://www.khanacademy.org/humanities/renaissance। আহৰণ কৰা হৈছে: 2025-06-09.
- ↑ Alam, Dr. Rafiqul (2001). World Civilization and Art. Bangla Academy. ISBN 9840741462.
- ↑ "Timeline of the Renaissance". History.com. https://www.history.com/topics/renaissance/renaissance। আহৰণ কৰা হৈছে: 2025-06-09.
- ↑ "Impact of the Renaissance". BBC Bitesize. https://www.bbc.co.uk/bitesize/topics/z3f47hv/articles/z8m6mfr। আহৰণ কৰা হৈছে: 2025-06-09.