পক্ষধৰ মিশ্ৰ
| সম্পূৰ্ণ নাম | পক্ষধৰ মিশ্ৰ |
|---|---|
| জন্ম | মিথিলা |
| অঞ্চল | মিথিলা |
| ধাৰা | ভাৰতীয় দৰ্শনৰ ন্যায় ধাৰা |
| আগ্ৰহ | ন্যায় শাস্ত্ৰ |
পক্ষধৰ মিশ্ৰ (ওৰফে জয়দেৱ) আছিল পঞ্চদশ শতিকাৰ মিথিলা অঞ্চলৰ এজন ভাৰতীয় দাৰ্শনিক[1] আৰু গংগেশৰ পৰম্পৰাত ন্যায় শাস্ত্ৰ সম্প্ৰদায়ৰ প্ৰতিষ্ঠাপক।[2][3][4] খ্ৰীষ্টীয় পঞ্চদশ শতিকাৰ সময়ছোৱাত তেওঁ ন্যায় শাস্ত্ৰৰ সাধক আছিল। তেওঁ মিথিলাৰ ঐনিৱাৰ বংশৰ ৰজা ভৈৰৱ সিংহৰ ৰাজদৰবাৰৰ সদস্য আছিল।[5] তেওঁৰ ছাত্ৰসকলৰ উল্লেখযোগ্য ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ ভিতৰত বাসুদেৱ সাৰ্বভৌম আৰু ৰঘুনাথ শিৰোমণি অন্যতম।[6][7]
তেওঁৰ উল্লেখযোগ্য গ্ৰন্থসমূহৰ ভিতৰত আলোক, যিয়ে তত্ত্বচিন্তামণিৰ পূৰ্বৰ সকলো টীকাক অতিক্ৰম কৰিছিল। আলোকখন ১৪৬৫-৭৫ খ্ৰীষ্টাব্দৰ মাজৰ কিছু সময়ৰ বুলি নিশ্চিতভাৱে ধৰা হৈছে।[1]
ব্যুৎপত্তিবিজ্ঞান
[সম্পাদনা কৰক]কোৱা হয় যে এবাৰ তেওঁ পষেক (পক্ষ) চলি থকা বিতৰ্কত জয়লাভ কৰিছিল আৰু তাৰ পিছত তেওঁক পক্ষধৰ মিশ্ৰ বুলি কোৱা হৈছিল।[8][9]
প্ৰাথমিক জীৱন
[সম্পাদনা কৰক]ভাৰত উপমহাদেশৰ মিথিলা অঞ্চলৰ এটা মৈথিল ব্ৰাহ্মণ পৰিয়ালত পক্ষধৰ মিশ্ৰৰ জন্ম হৈছিল। তেওঁৰ পিতৃৰ নাম আছিল বটেশ্বৰ মহামহোপাধ্যায়।[10][11] তেওঁ ভাৰতৰ বিহাৰৰ মধুবনী জিলাৰ সৰিসৱ পাহি গাঁৱৰ আছিল।[12][13]
পক্ষধৰ মিশ্ৰৰ শিক্ষানুষ্ঠান
[সম্পাদনা কৰক]পক্ষধৰ মিশ্ৰৰ শিক্ষানুষ্ঠান আছিল ন্যায় শাস্ত্ৰ শিক্ষণৰ এক বিখ্যাত কেন্দ্ৰ। ই ভাৰতৰ বিহাৰৰ মধুবনী জিলাৰ ভৌৰ গাঁৱত অৱস্থিত আছিল।[14] তেওঁৰ জন্ম গাঁও সৰিসৱ পাহিৰ ওচৰতে। বিশিষ্ট ন্যায়য়িক বাসুদেৱ সাৰ্বভৌম আৰু ৰঘুনাথ শিৰোমণিয়ে পক্ষধৰ মিশ্ৰৰ শিক্ষানুষ্ঠানত ন্যায় শাস্ত্ৰ অধ্যয়ন কৰিছিল।[15]
সাহিত্যিক ৰচনা
[সম্পাদনা কৰক]পক্ষধৰ মিশ্ৰই তত্ত্বনিৰ্ণয় নামেৰে জনাজাত এটা গ্ৰন্থ ৰচনা কৰিছিল। তেওঁ দ্ৰাব্য পদাৰ্থ আৰু লীলাৱতী বিবেক গ্ৰন্থও ৰচনা কৰিছিল।[16][17] একেদৰে তেওঁ জামছামত বিষ্ণু পুৰাণ গ্ৰন্থৰ এটা সংস্কৰণো ৰচনা কৰিছিল যিটো মিথিলাৰ অন্তৰ্ধান হোৱা অমৰাৱতী নগৰৰ পশ্চিম দিশত অৱস্থিত আছিল। ই এতিয়াও পাটনা গৱেষণা সমিতিৰ পুথিভঁৰালত সংৰক্ষিত হৈ আছে।[18]
তথ্যসূত্ৰ
[সম্পাদনা কৰক]- ↑ 1.0 1.1 Bhattacharya, Dineshchandra (1958). History of Navya-Nyaya in Mithila. Munshiram Manoharlal. পৃষ্ঠা. 115–127. https://archive.org/details/in.gov.ignca.16612/page/n13/mode/2up.
- ↑ Johnson, WJ (2009). "Jayadeva Pakṣadhara". A Dictionary of Hinduism (Oxford University Press) খণ্ড 2009. https://www.oxfordreference.com/display/10.1093/acref/9780198610250.001.0001/acref-9780198610250-e-1188?rskey=obgwmY&result=1.
- ↑ Mookerji, Radhakumud (1989) (en ভাষাত). Ancient Indian Education: Brahmanical and Buddhist. Motilal Banarsidass Publ.. ISBN 978-81-208-0423-4. https://books.google.com/books?id=mjFfqpq7HhkC&q=students+of+pakshadhara+mi%C5%9Bra.
- ↑ Vidyabhusana, Satis Chandra (1988) (en ভাষাত). A History of Indian Logic: Ancient, Mediaeval and Modern Schools. Motilal Banarsidass Publishers. ISBN 978-81-208-0565-1. https://books.google.com/books?id=0lG85RD9YZoC.
- ↑ Choudhary, Indra Kumar (1988) (en ভাষাত). Some Aspects of Social Life of Medieval Mithila, 1350-1750 A.D.: With a Special Reference to Contemporary Literatures. Kashi Prasad Jayaswal Research Institute. পৃষ্ঠা. 101. https://books.google.com/books?id=jCQaAAAAIAAJ.
- ↑ "Pakshadhara Mishra | Indian philosopher | Britannica" (en ভাষাত). www.britannica.com. https://www.britannica.com/biography/Pakshadhara-Mishra। আহৰণ কৰা হৈছে: 2022-11-21.
- ↑ Kochhar, Rajesh (2021-09-02) (en ভাষাত). Sanskrit and the British Empire. Taylor & Francis. ISBN 978-1-000-43553-5. https://books.google.com/books?id=sto6EAAAQBAJ&q=pakshadhara+mishra.
- ↑ Bakshi, S. R.; S.G (2005) (en ভাষাত). Early Aryans to Swaraj. Sarup & Sons. ISBN 978-81-7625-537-0. https://books.google.com/books?id=Ldo1QtQigosC&q=Pakshadhara+Mishra.
- ↑ Kochhar, Rajesh (2021-09-02) (en ভাষাত). Sanskrit and the British Empire. Taylor & Francis. ISBN 978-1-000-43553-5. https://books.google.com/books?id=sto6EAAAQBAJ&q=Pakshadhara+Mishra.
- ↑ www.wisdomlib.org (2020-08-15). "Pakshadhara mishra, Pakṣadhara miśra: 1 definition" (en ভাষাত). www.wisdomlib.org. https://www.wisdomlib.org/definition/pakshadhara-mishra। আহৰণ কৰা হৈছে: 2024-12-14.
- ↑ www.wisdomlib.org (2024-10-30). "Volume 5 (1879) [page 173: Notices of Sanskrit Manuscripts"] (en ভাষাত). www.wisdomlib.org. https://www.wisdomlib.org/history/compilation/notices-of-sanskrit-manuscripts/ocr/1467666/173#pages। আহৰণ কৰা হৈছে: 2024-12-14.
- ↑ Śarmmā, Rāmaprakāśa (1979) (hi ভাষাত). Mithila ka itihasa. Kamesvarasimhadarabhangasamskrtavisvavidyalaya. পৃষ্ঠা. 521. https://books.google.com/books?id=TZAJAQAAIAAJ.
- ↑ Jhā, Lakṣmīnātha (1999) (hi ভাষাত). Mithilā kī sāṃskr̥tika lokacitrakalā. Mitranātha Jhā. পৃষ্ঠা. 29. https://books.google.com/books?id=5GkcAAAAMAAJ.
- ↑ Choudhary, Rabindra Nath (1987) (en ভাষাত). Political History of Khandavala Dynasity [sic in Mithila, 1556-1793]. Capital Publishing House. পৃষ্ঠা. 45. https://books.google.com/books?id=nmYeAAAAMAAJ.
- ↑ (en ভাষাত) The Dawn and Dawn Society's Magazine. 1907. https://books.google.com/books?id=rq45AQAAIAAJ&q=University+of+Nadia+.
- ↑ www.wisdomlib.org (2020-09-03). "Tattvanirnaya, Tattvanirṇaya, Tattva-nirnaya: 1 definition" (en ভাষাত). www.wisdomlib.org. https://www.wisdomlib.org/definition/tattvanirnaya। আহৰণ কৰা হৈছে: 2024-12-14.
- ↑ शर्म्मा, रामप्रकाश (1979) (hi ভাষাত). मिथिला का इतिहास. Kāmeśvarasiṃhadarabhaṅgāsaṃskr̥taviśvavidyālaya. পৃষ্ঠা. 477. https://books.google.com/books?id=G7sBAAAAMAAJ.
- ↑ Miśra, Ajaya (1995) (hi ভাষাত). Mahāmahopādhyāya Ḍô. Sara Gaṅgānātha Jhā kī sārasvata-sādhanā kā adhyayana. Nāga Prakāśaka. পৃষ্ঠা. 10. ISBN 978-81-7081-315-6. https://books.google.com/books?id=1XdjAAAAMAAJ.