পঞ্চ গৌড়
হিন্দু ধৰ্মত ব্ৰাহ্মণৰ দুটা প্ৰধান গোটৰ ভিতৰত পঞ্চ গৌড় অন্যতম, ইয়াৰে আনটো হৈছে পঞ্চ-দ্ৰাবিড়।
ৰাজতৰংগিনীত
[সম্পাদনা কৰক]কলহনৰ ৰাজতৰংগিনী (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰায় দ্বাদশ শতিকা) অনুসৰি পঞ্চ গৌড় গোটত তলত দিয়া পাঁচটা ব্ৰাহ্মণ সম্প্ৰদায় অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে, যিবোৰ গ্ৰন্থ অনুসৰি, পশ্চিম-মধ্য ভাৰতৰ বিন্ধ্যসকলৰ উত্তৰত বাস কৰে:[1][2]
সহ্যাদ্ৰি-খণ্ডত
[সম্পাদনা কৰক]স্কন্দ পুৰাণৰ অংশ বুলি গণ্য কৰা সাহ্যাদ্ৰি-খণ্ডতো ৰাজতৰংগিনীৰ দৰে একে শ্ৰেণীবিভাজনৰ কথা উল্লেখ আছে।[3] উদাহৰণস্বৰূপে, হেমাদ্ৰীৰ চতুৰ্-বৰ্গ-চিন্তামনি (ত্ৰয়োদশ শতিকা)ত উল্লেখ কৰা সাহ্যাদ্ৰি-খণ্ডৰ খণ্ডবোৰে এই শ্ৰেণীবিভাজন প্ৰদান কৰিবলৈ শিৱৰ উদ্ধৃতি দিয়ে। গ্ৰন্থখনত ইয়াৰ বীৰ শ্বেনভিসকলক সাৰস্বত বুলি চিনাক্ত কৰা হৈছে। গ্ৰন্থখনত শিৱই পঞ্চ গৌড়ৰ বিকল্প শ্ৰেণীবিভাজনো আগবঢ়াইছে, প্ৰাচীন ঋষিসকলে এই বিভাজন কৰা বুলি উল্লেখ কৰিছে:[3]
- ত্ৰিহোত্ৰ
- অগ্নিবৈশ্য
- কান্যকুব্জ
- কানোজ্য
- মৈত্ৰায়ন
কাইফিয়াত
[সম্পাদনা কৰক]দক্ষিণ মাৰাঠা দেশৰ সমাজৰ বিৱৰণ দিয়া ডেক্কানৰ মাৰাঠা যুগৰ কাইফিয়াত (আমোলাতন্ত্ৰিক ৰেকৰ্ড)ত তলত উল্লেখ কৰা ব্ৰাহ্মণ সম্প্ৰদায়ক পঞ্চ-গৌড় বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে।[4]
কাইফিয়াতসকলৰ মতে, পঞ্চ গৌড়সকল স্মৰ্ত, বৈষ্ণৱ বা ভাগৱত হ'ব পাৰে।[4]
তথ্যসূত্ৰ
[সম্পাদনা কৰক]- ↑ James G. Lochtefeld (2002). The Illustrated Encyclopedia of Hinduism: N-Z. Rosen. পৃষ্ঠা. 491. ISBN 9780823931804. https://archive.org/details/illustratedencyc0000loch.
- ↑ D. Shyam Babu and Ravindra S. Khare, ed (2011). Caste in Life: Experiencing Inequalities. Pearson Education India. পৃষ্ঠা. 168. ISBN 9788131754399. https://books.google.com/books?id=lXyWE6KbG8oC&pg=PA168.
- ↑ Rosalind O'Hanlon (2013). "Performance in a World of Paper: Puranic Histories and Social communication in Early Modern India". Past and Present (Oxford University Press / The Past and Present Society) (219): 104.
- ↑ 4.0 4.1 Krishnaji Nageshrao Chitnis (1994). Glimpses of Maratha Socio-economic History. Atlantic. পৃষ্ঠা. 95–96. ISBN 978-81-7156-347-0. https://books.google.com/books?id=k--C9xHsSnEC&pg=PA96.