পশ্চিম প্ৰদেশ, শ্ৰীলংকা
পশ্চিম প্ৰদেশ
බස්නාහිර පළාත மேல் மாகாணம் | |
|---|---|
প্ৰদেশ | |
 | |
.png){kind=small} পতাকা | |
 শ্ৰীলংকাৰ ভিতৰত অৱস্থান | |
| স্থানাংক: 06°50′N 80°05′E / 6.833°N 80.083°Eস্থানাংক: 06°50′N 80°05′E / 6.833°N 80.083°E | |
| দেশ | শ্ৰীলংকা |
| গঠিত | ১ অক্টোবৰ ১৮৩৩ |
| প্ৰাদেশিক পৰিষদ | ১৪ নৱেম্বৰ ১৯৮৭ |
| ৰাজধানী | কলম্বো |
| বৃহত্তম চহৰ | কলম্বো |
| প্ৰধান চহৰসমূহ | |
| জিলা | |
| চৰকাৰ | |
| • ধৰণ | প্ৰাদেশিক পৰিষদ |
| • পৰিচালনা | পশ্চিম প্ৰাদেশিক পৰিষদ |
| • ৰাজ্যপাল | হানিফ ইউছুফ |
| কালি | |
• মুঠ |
৩,৬৮৪ বৰ্গকিমি (১,৪২২ বৰ্গমাইল) |
| • ভূমি | ৩,৫৯৩ বৰ্গকিমি (১,৩৮৭ বৰ্গমাইল) |
| • স্থান | নৱম (মুঠ মাটিকালিৰ ৫.৬১%) |
| জনসংখ্যা (২০২১ লোকপিয়ল)[2] | |
• মুঠ |
৬২,১৯,০০০ |
| • স্থান | প্ৰথম (মুঠ জনসংখ্যাৰ ২৮.৭৩%) |
| • ঘনত্ব | ১,৭০০/বৰ্গকিমি (৪,৪০০/বৰ্গমাইল) |
পশ্চিম প্ৰদেশ (ইংৰাজী: Western Province) শ্ৰীলংকাৰ ৯খন প্ৰদেশৰ ভিতৰত অন্যতম, দেশৰ প্ৰথম পৰ্যায়ৰ প্ৰশাসনিক বিভাগ। ১৯ শতিকাৰ পৰাই এই প্ৰদেশসমূহৰ অস্তিত্ব আছিল যদিও ১৯৮৭ চনত শ্ৰীলংকাৰ সংবিধানৰ ত্ৰয়োদশ সংশোধনীৰ ফলত প্ৰাদেশিক পৰিষদ গঠন হোৱালৈকে ইয়াৰ কোনো আইনী মৰ্যাদা নাছিল।[3][4]
পশ্চিম প্ৰদেশ দেশৰ ভিতৰতে আটাইতকৈ ঘন জনবসতিপূৰ্ণ প্ৰদেশ আৰু ইয়াত বিধানসভাৰ ৰাজধানী শ্ৰী জয়ৱৰ্ধনেপুৰা কোট্টেৰ লগতে দেশৰ প্ৰশাসনিক আৰু ব্যৱসায়িক কেন্দ্ৰ কলম্বো আছে।
ইতিহাস
[সম্পাদনা কৰক]বৰ্তমানৰ পশ্চিম প্ৰদেশৰ কিছু অংশ প্ৰাক-ঔপনিৱেশিক কোট্টে ৰাজ্যৰ অংশ আছিল। ইয়াৰ পিছত এই প্ৰদেশখন পৰ্তুগীজ, ডাচ আৰু ব্ৰিটিছৰ নিয়ন্ত্ৰণলৈ আহে। ১৮১৫ চনত ব্ৰিটিছে সমগ্ৰ চিলন দ্বীপটোৰ ওপৰত নিয়ন্ত্ৰণ লাভ কৰে। তেওঁলোকে দ্বীপটোক তিনিটা জাতিভিত্তিক প্ৰশাসনিক গাঁথনিত ভাগ কৰিছিল: নিম্ন দেশ সিংহলী, কাণ্ডিয়ান সিংহলী আৰু তামিল। পশ্চিম প্ৰদেশ নিম্ন দেশ সিংহলী প্ৰশাসনৰ অংশ আছিল। ১৮৩৩ চনত কলব্ৰুক-কেমেৰন আয়োগৰ পৰামৰ্শ অনুসৰি জনগোষ্ঠীয় ভিত্তিক প্ৰশাসনিক গাঁথনিসমূহক একত্ৰিত কৰি পাঁচখন ভৌগোলিক প্ৰদেশত বিভক্ত একক প্ৰশাসনত পৰিণত কৰা হয়।[5] চিলাও, কলম্বো, কালুটাৰা, পুটালাম, চেভেন কোৰালেছ (বৰ্তমানৰ কুৰুনেগালা জিলা), থ্ৰী কোৰালেছ, ফোৰ কোৰালেছ আৰু লোয়াৰ বুলাটগামা (বৰ্তমানৰ কেগালে জিলা) জিলাই নতুন পশ্চিম প্ৰদেশ গঠন কৰে।[6] ১৮৪৫ চনত চিলাও জিলা, পুত্তলাম জিলা আৰু সাতটা কোৰালেছক নতুনকৈ সৃষ্টি হোৱা উত্তৰ-পশ্চিম প্ৰদেশলৈ বদলি কৰা হয়।[7] ১৮৮৯ চনত তিনিটা কোৰালে, চাৰিটা কোৰালে আৰু লোয়াৰ বুলাটগামা নতুনকৈ সৃষ্টি হোৱা ছাবাৰগামুৱা প্ৰদেশলৈ স্থানান্তৰ কৰা হয়।[8]
চুৰবানাই ডিজাইন কৰা পশ্চিম প্ৰদেশত পশ্চিম অঞ্চল মেগাপলিছ পৰিকল্পনাৰ অধীনত এখন পৰিকল্পিত মেগাচিটি সৃষ্টি কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছে। মূলতঃ ২০০৪ চনত ৰানিল উইক্ৰেমচিঙে আৰম্ভ কৰা এই প্ৰকল্পটো নিৰ্বাচনী পৰাজয়ৰ পিছত বন্ধ কৰি দিয়া হয় আৰু ২০১৫ চনত ক্ষমতালৈ ঘূৰি অহাৰ পিছত পুনৰ আৰম্ভ কৰা হয়।[9][10]
ভূগোল আৰু জলবায়ু
[সম্পাদনা কৰক]পশ্চিম প্ৰদেশ শ্ৰীলংকাৰ দক্ষিণ-পশ্চিম অংশত অৱস্থিত। ইয়াৰ আয়তন ৩,৬৮৪ বৰ্গ কিলোমিটাৰ (১,৪২২ বৰ্গমাইল), যাৰ ফলত ই দেশৰ ৯খন প্ৰদেশৰ ভিতৰত আটাইতকৈ সৰু।[1] প্ৰদেশখনৰ পশ্চিমে লেকাডিভ সাগৰ, উত্তৰে উত্তৰ-পশ্চিম প্ৰদেশ, পূবে সবাৰাগামুৱা প্ৰদেশ আৰু দক্ষিণে দক্ষিণ প্ৰদেশ।
গড় বৰষুণৰ পৰিমাণ বৃদ্ধি পোৱাৰ লগতে প্ৰচণ্ড বৰষুণৰ ফলত পশ্চিম প্ৰদেশত সঘনাই বানপানী হোৱাৰ সম্ভাৱনা থাকে। ইয়াৰ ফলত প্ৰদেশখনৰ আন্তঃগাঁথনি, সেৱা যোগান আৰু নগৰীয়া অৰ্থনীতিত বিৰূপ প্ৰভাৱ পৰে। শ্ৰীলংকাৰ আটাইতকৈ নগৰীকৃত প্ৰদেশ হোৱাৰ বাবে, প্ৰদেশখনে সন্মুখীন হোৱা দ্ৰুত নগৰীয়া বৃদ্ধিয়ে এই জলবায়ুজনিত পৰিঘটনাবোৰৰ ক্ষেত্ৰত কেইবাটাও সমস্যাৰ সৃষ্টি কৰিছে।[11]
প্ৰশাসনিক বিভাগ
[সম্পাদনা কৰক]জিলাসমূহ
[সম্পাদনা কৰক]পশ্চিম প্ৰদেশক তিনিখন প্ৰশাসনিক জিলা, ৪০টা বিভাগীয় সচিবালয় (DS Divisions) আৰু ২,৫০৫খন গ্ৰাম নীলধাৰী (GN Divisions) বিভাগত বিভক্ত কৰা হৈছে।
| জিলা | ৰাজধানী | জিলা সচিব | বিভাগীয় সচিবালয় |
জি.এন. বিভাগ [12][13][14] |
মুঠ কালি (কিমি২)[1] |
ভূমি ভাগ (কিমি২)[1] |
জনসংখ্যা (২০১২ লোকপিয়ল)[2] | জনসংখ্যাৰ ঘনত্ব (/কিমি২) | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| সিংহলী | শ্ৰীলংকান মুৰ | শ্ৰীলংকান তামিল | ভাৰতীয় তামিল | অন্যান্য | মুঠ | ||||||||
| কলম্বো | কলম্বো | সুনীল কান্নানগাড়া | ১৩ | ৫৬৬ | ৬৯৯ | ৬৭৬ | ১,৭৭১,৩১৯ | ২৪২,৭২৮ | ২৩১,৩১৮ | ২৭,৩৩৬ | ৩৭,১০৮ | ২,৩০৯,৮০৯ | ৩,৩০৪ |
| গাম্পাহা | গাম্পাহা | জে. জে. ৰত্নচিৰি | ১৩ | ১,১৭৭ | ১,৩৮৭ | ১,৩৪১ | ২,০৭৯,১১৫ | ৯৫,৫০১ | ৮০,০৭১ | ১০,৮৭৯ | ২৯,০৭৫ | ২,২৯৪,৬৪১ | ১,৬৫৪ |
| কালুতৰা | কালুতৰা | ইউ. ডি. চি. জয়লাল | ১৪ | ৭৬২ | ১,৫৯৮ | ১,৫৭৬ | ১,০৫৪,৯৯১ | ১১২,২৭৬ | ২৪,৩৬২ | ২৩,৬১১ | ২,০২০ | ১,২১৭,২৬০ | ৭৬২ |
| মুঠ | ৪০ | ২,৫০৫ | ৩,৬৮৪ | ৩,৫৯৩ | ৪,৯০৫,৪২৫ | ৪৫০,৫০৫ | ৩৩৫,৭৫১ | ৬১,৮২৬ | ৬৮,২০৩ | ৫,৮২১,৭১০ | ১,৫৮০ | ||
প্ৰধান জনসংখ্যা কেন্দ্ৰসমূহ
[সম্পাদনা কৰক].jpg)
জনগাঁথনি
[সম্পাদনা কৰক]জনসংখ্যা
[সম্পাদনা কৰক]২০২৪ চনত পশ্চিম প্ৰদেশৰ জনসংখ্যা আছিল ৬,১১৭,৩৪১ জন। পশ্চিম প্ৰদেশত প্ৰতি ১০০ গৰাকী পুৰুষৰ বিপৰীতে মহিলাৰ সংখ্যা ৯৩.৮৩ গৰাকী। জনসংখ্যাৰ বেছিভাগেই সিংহলী লোক, লগতে শ্ৰীলংকান মুৰ আৰু শ্ৰীলংকান তামিলসকল সংখ্যালঘু হিচাপে আছে।[17]
জনগোষ্ঠী
[সম্পাদনা কৰক]
পশ্চিম প্ৰদেশৰ জনগোষ্ঠীসমূহ (২০২৪)[17]
| বছৰ | সিংহলী | শ্ৰীলংকান মুৰ | শ্ৰীলংকান তামিল | ভাৰতীয় তামিল | অন্যান্য | মুঠ সংখ্যা | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| সংখ্যা | % | সংখ্যা | % | সংখ্যা | % | সংখ্যা | % | সংখ্যা | % | ||
| ১৯৮১ লোকপিয়ল | ৩,৩২১,৮৩০ | ৮৪.৭৪% | ২৩৮,৭২৮ | ৬.০৯% | ২২৮,৫১৬ | ৫.৮৩% | ৫৯,৪০২ | ১.৫১% | ৭১,৩৩১ | ১.৮২% | ৩,৯১৯,৮০৭ |
| ২০০১ লোকপিয়ল | ৪,৫৩০,৯১৮ | ৮৪.২০% | ৩৭৪,৭২৯ | ৬.৯৬% | ৩২৫,৭০৬ | ৬.০৫% | ৬১,৩৩৭ | ১.১৪% | ৮৮,৫০৭ | ১.৬৪% | ৫,৩৮১,১৯৭ |
| ২০১২ লোকপিয়ল | ৪,৯০৫,৪২৫ | ৮৪.২৬% | ৪৫০,৫০৫ | ৭.৭৪% | ৩৩৫,৭৫১ | ৫.৭৭% | ৬১,৮২৬ | ১.০৬% | ৬৮,২০৩ | ১.১৭% | ৫,৮২১,৭১০ |
সিংহলীসকল এই প্ৰদেশৰ সৰ্ববৃহৎ জনগোষ্ঠী আৰু তেওঁলোক বিশেষকৈ কলম্বোৰ বাহিৰৰ এলেকাসমূহত ঘনীভূত হৈ থাকে। মুৰ আৰু তামিলসকল কলম্বো আৰু ইয়াৰ উপকণ্ঠ অঞ্চলত ঘনীভূত হৈ আছে।[17]
ধৰ্ম
[সম্পাদনা কৰক]পশ্চিম প্ৰদেশৰ ধৰ্মসমূহ (২০২৪)[19]
| বছৰ | বৌদ্ধ | খ্ৰীষ্টান[টোকা 1] | মুছলমান | হিন্দু | অন্যান্য | মুঠ সংখ্যা | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| সংখ্যা | % | সংখ্যা | % | সংখ্যা | % | সংখ্যা | % | সংখ্যা | % | ||
| ১৯৮১ লোকপিয়ল | ২,৮৮৫,৭৮৯ | ৭৩.৬২% | ৫৫৬,৫৮১ | ১৪.২০% | ২৭৯,৬৩৯ | ৭.১৩% | ১৯৪,০০০ | ৪.৯৫% | ৩,৭৯৮ | ০.১০% | ৩,৯১৯,৮০৭ |
| ২০০১ লোকপিয়ল | ৩,৯৪২,১৭১ | ৭৩.২৬% | ৭২১,১১৫ | ১৩.৪০% | ৪৪১,৩৯৭ | ৮.২০% | ২৭১,৭৭৭ | ৫.০৫% | ৪,৭৩৭ | ০.০৯% | ৫,৩৮১,১৯৭ |
| ২০১২ লোকপিয়ল | ৪,২৮৮,৭৯৭ | ৭৩.৬৭% | ৭৫২,৯৯৩ | ১২.৯৩% | ৫০০,৯৯২ | ৮.৬১% | ২৭৪,৩৩৬ | ৪.৭১% | ৪,৫৯২ | ০.০৮% | ৫,৮২১,৭১০ |
বৌদ্ধ ধৰ্ম হৈছে বৃহত্তম ধৰ্ম, যিটো সিংহলী গৰিষ্ঠসংখ্যক লোকে পালন কৰে। কেথলিক ধৰ্ম মূলত সিংহলীসকলে পালন কৰে, আনহাতে মুছলমানসকল মুৰ আৰু মালয় জনসংখ্যাৰ মাজত পোৱা যায়।[19]
অৰ্থনীতি
[সম্পাদনা কৰক]
পশ্চিম প্ৰদেশে দেশৰ মুঠ ঘৰুৱা উৎপাদনত (GDP) সৰ্বাধিক বৰঙণি যোগায়। ২০১৫ চনলৈকে এই প্ৰদেশে প্ৰাদেশিক মুঠ ঘৰুৱা উৎপাদনৰ ৪১.২% যোগান ধৰিছিল আৰু ইয়াৰ নামমাত্ৰ বৃদ্ধিৰ হাৰ আছিল ৫.৮%। এই প্ৰদেশত কৃষিখণ্ডৰ অৱদান আছিল মাত্ৰ ১.৭%, যিটো দেশৰ ৯খন প্ৰদেশৰ ভিতৰত সৰ্বনিম্ন। আনহাতে উদ্যোগখণ্ডৰ অৱদান আছিল ৩৪.৬% (দেশৰ ভিতৰত সৰ্বোচ্চ) আৰু সেৱাখণ্ডৰ অৱদান আছিল ৫৬.৫%।[22]
প্ৰদেশখনত বৰ্তমান কেইবাটাও বৃহৎ আন্তঃগাঁথনি উন্নয়ন প্ৰকল্পৰ জৰিয়তে দ্ৰুত বিকাশ ঘটিছে। ইয়াৰ ভিতৰত কলম্বো আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিত্তীয় চহৰ (CIFC) আৰু পশ্চিম অঞ্চল মেগাপলিছ পৰিকল্পনা প্ৰকল্প (WRMPP) অন্যতম।[23][24][25][26] ইয়াৰ উপৰিও পশ্চিম প্ৰদেশত গৃহ নিৰ্মাণ আৰু বাণিজ্যিক অট্টালিকাৰ এক ব্যাপক উত্থান ঘটিছে, যিয়ে কলম্বো আৰু ৰাজাগিৰিয়াৰ দৰে চহৰসমূহৰ ৰূপ সলনি কৰি দিছে। কেইবাটাও বৃহৎ আৱাসিক প্ৰকল্প, কাৰ্যালয়, হোটেল আৰু শ্বপিং মলৰ নিৰ্মাণ কাৰ্য বৰ্তমান চলি আছে।[27][28][29]
দক্ষিণ এছিয়াৰ আটাইতকৈ ব্যস্ত বন্দৰ কলম্বো বন্দৰেও প্ৰদেশখনৰ অৰ্থনৈতিক বৃদ্ধিত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছে।[30][31]
শিক্ষা
[সম্পাদনা কৰক]
দ্বীপৰাষ্ট্ৰখনৰ প্ৰায় সকলোবোৰ অগ্ৰণী শিক্ষানুষ্ঠান পশ্চিম প্ৰদেশত অৱস্থিত। এই প্ৰদেশত থকা বিশ্ববিদ্যালয়সমূহৰ ভিতৰত কলম্বো বিশ্ববিদ্যালয়, কেলানিয়া বিশ্ববিদ্যালয়, মোৰাটুৱা বিশ্ববিদ্যালয়, শ্ৰী জয়ৱৰ্ধনেপুৰা বিশ্ববিদ্যালয়, শ্ৰীলংকাৰ মুক্ত বিশ্ববিদ্যালয়, শ্ৰীলংকাৰ বৌদ্ধ আৰু পালি বিশ্ববিদ্যালয়, জেনেৰেল ছাৰ জন কোটেলৱালা প্ৰতিৰক্ষা বিশ্ববিদ্যালয়, নেচনেল ইনষ্টিটিউট অফ বিজনেছ মেনেজমেণ্ট আৰু শ্ৰীলংকা ইনষ্টিটিউট অফ ইনফৰ্মেশ্যন টেকন’লজী অন্যতম। আটাইকৈ বেছি জনসংখ্যা থকাৰ বাবে পশ্চিম প্ৰদেশত দেশৰ ভিতৰত সৰ্বাধিক সংখ্যক বিদ্যালয় আছে, য’ত ৰাষ্ট্ৰীয়, প্ৰাদেশিক, ব্যক্তিগত আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিদ্যালয় অন্তৰ্ভুক্ত হৈ আছে।
টোকা
[সম্পাদনা কৰক]- ↑ ৰোমান কেথলিক আৰু অন্যান্য খ্ৰীষ্টান।
তথ্য সংগ্ৰহ
[সম্পাদনা কৰক]- 1 2 3 4 "Area of Sri Lanka by province and district". Statistical Abstract 2011. Department of Census & Statistics, Sri Lanka. http://www.statistics.gov.lk/Abstract2011/CHAP1/AB1-1.pdf.
- 1 2 3 "A2 : Population by ethnic group according to districts, 2012". Census of Population & Housing, 2011. Department of Census & Statistics, Sri Lanka. Archived from the original on 28 April 2017. https://web.archive.org/web/20170428063924/http://www.statistics.gov.lk/PopHouSat/CPH2011/index.php?fileName=pop42&gp=Activities&tpl=3। আহৰণ কৰা হৈছে: 8 December 2013.
- ↑ "Provinces of Sri Lanka". Statoids. http://www.statoids.com/ulk.html.
- ↑ "Provincial Councils". Government of Sri Lanka. Archived from the original on 2009-07-07. https://web.archive.org/web/20090707214924/http://www.priu.gov.lk/ProvCouncils/ProvicialCouncils.html। আহৰণ কৰা হৈছে: 2025-11-29.
- ↑ Mills, Lennox A. (1933). Ceylon Under British Rule (1795 - 1932). প্ৰকাশক London: Oxford University Press. পৃষ্ঠা. 67–68. http://www.noolaham.org/wiki/index.php?title=Ceylon_Under_British_Rule_%281795_-_1932%29.
- ↑ Mendis, G. C. (1946). Ceylon Under the British (2nd (revised) সম্পাদনা). প্ৰকাশক Colombo: The Colombo Apothecaries Co.. পৃষ্ঠা. 39–40. http://www.noolaham.org/wiki/index.php?title=Ceylon_Under_the_British.
- ↑ Medis, G. C. (1946). Ceylon Under the British (2nd (revised) সম্পাদনা). প্ৰকাশক Colombo: The Colombo Apothecaries Co.. পৃষ্ঠা. 51. http://www.noolaham.org/wiki/index.php?title=Ceylon_Under_the_British.
- ↑ Medis, G. C. (1946). Ceylon Under the British (2nd (revised) সম্পাদনা). প্ৰকাশক Colombo: The Colombo Apothecaries Co.. পৃষ্ঠা. 85. http://www.noolaham.org/wiki/index.php?title=Ceylon_Under_the_British.
- ↑ "What is the Singapore-styled Western Region Megapolis plan for Colombo? | Adaderana Biz English | Sri Lanka Business News". bizenglish.adaderana.lk. 5 May 2015. http://bizenglish.adaderana.lk/what-is-the-western-region-megapolis-plan-to-make-colombo-a-singapore/। আহৰণ কৰা হৈছে: 2016-01-30.
- ↑ "Project Megapolis explained - Colombo, Gampaha, Kalutara to merge - Newsfirst" (en-US ভাষাত). Sri Lanka News - Newsfirst | News1st | newsfirst.lk | Breaking. 26 January 2016. http://newsfirst.lk/english/2016/01/project-megapolis-explained-colombo-gampaha-kalutara-to-merge/126380। আহৰণ কৰা হৈছে: 2016-01-30.
- ↑ Integrating urban agriculture and forestry into climate change action plans: Lessons from Sri Lanka, Marielle Dubbeling, the Climate and Environment Knowledge Network, 2014
- ↑ "Grama Niladhari Divisions". Colombo District Secretariat. Archived from the original on 12 December 2013. https://web.archive.org/web/20131212071538/http://www.colombo.dist.gov.lk/index.php?option=com_content&view=article&id=35&Itemid=71&lang=en। আহৰণ কৰা হৈছে: 8 December 2013.
- ↑ "Grama Niladhari Divisions". Gampaha District Secretariat. Archived from the original on 12 December 2013. https://web.archive.org/web/20131212071123/http://www.gampaha.dist.gov.lk/index.php?option=com_content&view=article&id=35&Itemid=71&lang=en। আহৰণ কৰা হৈছে: 8 December 2013.
- ↑ "Grama Niladhari Divisions". Kalutara District Secretariat. Archived from the original on 12 December 2013. https://web.archive.org/web/20131212071442/http://www.kalutara.dist.gov.lk/index.php?option=com_content&view=article&id=35&Itemid=71&lang=en। আহৰণ কৰা হৈছে: 8 December 2013.
- ↑ "Area, Population, Registered voters and Employees of Municipalities, 2011 - 2012". Department of Census and Statistics Sri LankaStatistics Statistical Abstract 2013. http://www.statistics.gov.lk/Abstract%202013/CHAP15/15.1.pdf। আহৰণ কৰা হৈছে: 5 December 2014.
- ↑ "Table 2.4# Population of Municipal Councils and Urban Councils by sex Census, 2012". Department of Census and Statistics. http://www.statistics.gov.lk/abstract2019/CHAP2/2.4.
- 1 2 3 "Population by ethnicity according to Divisional Secretariat Divisions, 2024". Department of Census & Statistics, Sri Lanka. 2024. https://www.statistics.gov.lk/Population/StaticalInformation/CPH2024/PopulationA/A6.
- ↑ "Population by ethnic group and district, Census 1981, 2001". Statistical Abstract 2011. Department of Census & Statistics, Sri Lanka. http://www.statistics.gov.lk/Abstract2011/CHAP2/AB2-11.pdf.
- 1 2 "Population by religion according to Divisional Secretariat Divisions, 2024". Department of Census & Statistics, Sri Lanka. 2024. https://www.statistics.gov.lk/Population/StaticalInformation/CPH2024/PopulationA/A7.
- ↑ "A3 : Population by religion according to districts, 2012". Census of Population & Housing, 2011. Department of Census & Statistics, Sri Lanka. Archived from the original on 7 January 2019. https://web.archive.org/web/20190107065148/http://www.statistics.gov.lk/PopHouSat/CPH2011/index.php?fileName=pop43&gp=Activities&tpl=3। আহৰণ কৰা হৈছে: 8 December 2013.
- ↑ "Population by religion and district, Census 1981, 2001". Statistical Abstract 2011. Department of Census & Statistics, Sri Lanka. http://www.statistics.gov.lk/Abstract2011/CHAP2/AB2-15.pdf.
- ↑ "Provincial Gross Domestic Product – 2015". cbsl.gov.lk. Archived from the original on 3 February 2017. https://web.archive.org/web/20170203101919/http://www.cbsl.gov.lk/pics_n_docs/02_prs/_docs/press/press_20160805ef.pdf। আহৰণ কৰা হৈছে: 29 January 2017.
- ↑ "Government Signs Tripartite Agreement for Colombo International Financial City". Archived from the original on 22 April 2019. https://web.archive.org/web/20190422173319/https://www.news.lk/news/sri-lanka/item/14152-government-signs-tripartite-agreement-for-colombo-international-financial-city.
- ↑ "Sri Lanka to create international financial zone where people can also park their money". https://www.newindianexpress.com/world/2016/aug/12/sri-lanka-to-create-international-financial-zone-where-people-can-also-park-their-money-1508579.html.
- ↑ "Megapolis: Part 1 ‒ What To Expect". Archived from the original on 2017-01-23. https://web.archive.org/web/20170123082024/http://roar.lk/reports/megapolis-part-1-%E2%80%92-expect/.
- ↑ "The Western Region Megapolis Master Plan and the Megapolis Authority". Archived from the original on 2026-01-06. https://web.archive.org/web/20260106052432/https://www.cpalanka.org/the-western-region-megapolis-master-plan-and-the-megapolis-authority/.
- ↑ Nizar, Ahamed. "The Colombo Skyline - Roar.lk" (en-GB ভাষাত). roar.lk. Archived from the original on 2016-06-27. https://web.archive.org/web/20160627134513/http://roar.lk/srilanka-life/colombo-skyline/। আহৰণ কৰা হৈছে: 2017-01-29.
- ↑ Haniff, Hakiem. "Colombo's Changing Skyline (Part II) - Roar.lk" (en-GB ভাষাত). roar.lk. Archived from the original on 2016-05-19. https://web.archive.org/web/20160519213555/http://roar.lk/srilanka-life/colombos-changing-skyline-part-ii/। আহৰণ কৰা হৈছে: 2017-01-29.
- ↑ "Real Estate Market Update: Roaring Rajagiriya | The Sunday Times Sri Lanka". www.sundaytimes.lk. http://www.sundaytimes.lk/141214/business-times/real-estate-market-update-roaring-rajagiriya-131951.html। আহৰণ কৰা হৈছে: 2017-01-29.
- ↑ "Colombo breaks through as South Asia's next big transshipment port" (en ভাষাত). www.joc.com. Archived from the original on 2017-01-11. https://web.archive.org/web/20170111054956/http://www.joc.com/port-news/asian-ports/port-colombo/colombo-breaks-through-south-asia%E2%80%99s-next-big-transshipment-port_20151020.html। আহৰণ কৰা হৈছে: 2017-01-31.
- ↑ "Sri Lanka: An Emerging Logistics Hub in South Asia | Hong Kong Means Business" (en ভাষাত). Hong Kong Means Business. http://hkmb.hktdc.com/en/1X0A2JRO/hktdc-research/Sri-Lanka-An-Emerging-Logistics-Hub-in-South-Asia.