পশ্চিম প্ৰদেশ, শ্ৰীলংকা
Western Province
බස්නාහිර පළාත மேல் மாகாணம் | |
|---|---|
 | |
.png){kind=small} পতাকা | |
 Location within Sri Lanka | |
| স্থানাংক: 06°50′N 80°05′E / 6.833°N 80.083°Eস্থানাংক: 06°50′N 80°05′E / 6.833°N 80.083°E | |
| Country | Sri Lanka |
| Created | 1 October 1833 |
| Provincial council | 14 November 1987 |
| Capital | Colombo |
| Largest City | Colombo |
| Major Cities | |
| Districts | |
| চৰকাৰ | |
| • ধৰণ | Provincial council |
| • পৰিচালনা | Western Provincial Council |
| • Governor | Hanif Yusuf |
| কালি | |
• মুঠ |
৩,৬৮৪ বৰ্গকিমি (১,৪২২ বৰ্গমাইল) |
| • ভূমি | ৩,৫৯৩ বৰ্গকিমি (১,৩৮৭ বৰ্গমাইল) |
| • স্থান | 9th (5.61% of total area) |
| জনসংখ্যা (2021 census)[2] | |
• মুঠ |
৬২,১৯,০০০ |
| • স্থান | 1st (28.73% of total pop.) |
| • ঘনত্ব | ১,৭০০/km২ (৪,৪০০/sq mi) |
পশ্চিম প্ৰদেশ (ইংৰাজী: Western Province) শ্ৰীলংকাৰ ৯খন প্ৰদেশৰ ভিতৰত অন্যতম, দেশৰ প্ৰথম পৰ্যায়ৰ প্ৰশাসনিক বিভাগ। ১৯ শতিকাৰ পৰাই এই প্ৰদেশসমূহৰ অস্তিত্ব আছিল যদিও ১৯৮৭ চনত শ্ৰীলংকাৰ সংবিধানৰ ত্ৰয়োদশ সংশোধনীৰ ফলত প্ৰাদেশিক পৰিষদ গঠন হোৱালৈকে ইয়াৰ কোনো আইনী মৰ্যাদা নাছিল।[4][5]
পশ্চিম প্ৰদেশ দেশৰ ভিতৰতে আটাইতকৈ ঘন জনবসতিপূৰ্ণ প্ৰদেশ আৰু ইয়াত বিধানসভাৰ ৰাজধানী শ্ৰী জয়ৱৰ্ধনেপুৰা কোট্টেৰ লগতে দেশৰ প্ৰশাসনিক আৰু ব্যৱসায়িক কেন্দ্ৰ কলম্বো আছে।
ইতিহাস
[সম্পাদনা কৰক]বৰ্তমানৰ পশ্চিম প্ৰদেশৰ কিছু অংশ প্ৰাক-ঔপনিৱেশিক কোট্টে ৰাজ্যৰ অংশ আছিল। ইয়াৰ পিছত এই প্ৰদেশখন পৰ্তুগীজ, ডাচ আৰু ব্ৰিটিছৰ নিয়ন্ত্ৰণলৈ আহে। ১৮১৫ চনত ব্ৰিটিছে সমগ্ৰ চিলন দ্বীপটোৰ ওপৰত নিয়ন্ত্ৰণ লাভ কৰে। তেওঁলোকে দ্বীপটোক তিনিটা জাতিভিত্তিক প্ৰশাসনিক গাঁথনিত ভাগ কৰিছিল: নিম্ন দেশ সিংহলী, কাণ্ডিয়ান সিংহলী আৰু তামিল। পশ্চিম প্ৰদেশ নিম্ন দেশ সিংহলী প্ৰশাসনৰ অংশ আছিল। ১৮৩৩ চনত কলব্ৰুক-কেমেৰন আয়োগৰ পৰামৰ্শ অনুসৰি জনগোষ্ঠীয় ভিত্তিক প্ৰশাসনিক গাঁথনিসমূহক একত্ৰিত কৰি পাঁচখন ভৌগোলিক প্ৰদেশত বিভক্ত একক প্ৰশাসনত পৰিণত কৰা হয়।[6] চিলাও, কলম্বো, কালুটাৰা, পুটালাম, চেভেন কোৰালেছ (বৰ্তমানৰ কুৰুনেগালা জিলা), থ্ৰী কোৰালেছ, ফোৰ কোৰালেছ আৰু লোয়াৰ বুলাটগামা (বৰ্তমানৰ কেগালে জিলা) জিলাই নতুন পশ্চিম প্ৰদেশ গঠন কৰে।[7] ১৮৪৫ চনত চিলাও জিলা, পুত্তলাম জিলা আৰু সাতটা কোৰালেছক নতুনকৈ সৃষ্টি হোৱা উত্তৰ-পশ্চিম প্ৰদেশলৈ বদলি কৰা হয়।[8] ১৮৮৯ চনত তিনিটা কোৰালে, চাৰিটা কোৰালে আৰু লোয়াৰ বুলাটগামা নতুনকৈ সৃষ্টি হোৱা ছাবাৰগামুৱা প্ৰদেশলৈ স্থানান্তৰ কৰা হয়।[9]
চুৰবানাই ডিজাইন কৰা পশ্চিম প্ৰদেশত পশ্চিম অঞ্চল মেগাপলিছ পৰিকল্পনাৰ অধীনত এখন পৰিকল্পিত মেগাচিটি সৃষ্টি কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছে। মূলতঃ ২০০৪ চনত ৰানিল উইক্ৰেমচিঙে আৰম্ভ কৰা এই প্ৰকল্পটো নিৰ্বাচনী পৰাজয়ৰ পিছত বন্ধ কৰি দিয়া হয় আৰু ২০১৫ চনত ক্ষমতালৈ ঘূৰি অহাৰ পিছত পুনৰ আৰম্ভ কৰা হয়।[10][11]
ভূগোল আৰু জলবায়ু
[সম্পাদনা কৰক]পশ্চিম প্ৰদেশ শ্ৰীলংকাৰ দক্ষিণ-পশ্চিম অংশত অৱস্থিত। ইয়াৰ আয়তন ৩,৬৮৪ বৰ্গ কিলোমিটাৰ (১,৪২২ বৰ্গমাইল), যাৰ ফলত ই দেশৰ ৯খন প্ৰদেশৰ ভিতৰত আটাইতকৈ সৰু।[1] প্ৰদেশখনৰ পশ্চিমে লেকাডিভ সাগৰ, উত্তৰে উত্তৰ-পশ্চিম প্ৰদেশ, পূবে সবাৰাগামুৱা প্ৰদেশ আৰু দক্ষিণে দক্ষিণ প্ৰদেশ।
অৰ্থনীতি
[সম্পাদনা কৰক]
পশ্চিম প্ৰদেশখনে মুঠ ঘৰুৱা উৎপাদনত সৰ্বাধিক অৱদান প্ৰদান কৰে যিয়ে প্ৰাদেশিক মুঠ ঘৰুৱা উৎপাদন(পিজিডিপি)ৰ ৪১.২% অৰিহণা যোগায় আৰু ২০১৫ চনৰ হিচাপত নামমাত্ৰ পিজিডিপি বৃদ্ধিৰ হাৰ ৫.৮% ৫৬.৫% প্ৰতিনিধিত্ব কৰিছিল।[12]
প্ৰদেশখনৰ কেইবাটাও বৃহৎ আন্তঃগাঁথনি উন্নয়ন প্ৰকল্পৰ সৈতে প্ৰদেশখনৰ দ্ৰুত উন্নয়ন চলি আছে যেনে কলম্বো আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিত্তীয় চহৰ(CIFC) যিখন আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিত্তীয় মণ্ডল আৰু পশ্চিম অঞ্চলৰ মেগাপলিছ পৰিকল্পনা প্ৰকল্প(WRMPP)[13][14][15][16] পশ্চিম প্ৰদেশখনেও আৱাসিক আৰু বাণিজ্যিক অট্টালিকা আৰু আকাশচুম্বী ঘৰসমূহে চহৰসমূহৰ আকাশৰ ৰেখা সলনি কৰি এক বৃহৎ ৰিয়েল এষ্টেট আৰু নিৰ্মাণৰ উত্থান ঘটাইছে যেনে কলম্বো আৰু ৰাজাগিৰিয়া।
তথ্য সংগ্ৰহ
[সম্পাদনা কৰক]- ↑ 1.0 1.1 "Area of Sri Lanka by province and district". Statistical Abstract 2011. Department of Census & Statistics, Sri Lanka. http://www.statistics.gov.lk/Abstract2011/CHAP1/AB1-1.pdf.
- ↑ 2.0 2.1 "A2 : Population by ethnic group according to districts, 2012". Census of Population & Housing, 2011. Department of Census & Statistics, Sri Lanka. Archived from the original on 28 April 2017. https://web.archive.org/web/20170428063924/http://www.statistics.gov.lk/PopHouSat/CPH2011/index.php?fileName=pop42&gp=Activities&tpl=3। আহৰণ কৰা হৈছে: 8 December 2013.
- ↑ "A3 : Population by religion according to districts, 2012". Census of Population & Housing, 2011. Department of Census & Statistics, Sri Lanka. Archived from the original on 7 January 2019. https://web.archive.org/web/20190107065148/http://www.statistics.gov.lk/PopHouSat/CPH2011/index.php?fileName=pop43&gp=Activities&tpl=3। আহৰণ কৰা হৈছে: 8 December 2013.
- ↑ "Provinces of Sri Lanka". Statoids. http://www.statoids.com/ulk.html.
- ↑ "Provincial Councils". Government of Sri Lanka. http://www.priu.gov.lk/ProvCouncils/ProvicialCouncils.html.
- ↑ Mills, Lennox A. (1933). Ceylon Under British Rule (1795 - 1932). প্ৰকাশক London: Oxford University Press. পৃষ্ঠা. 67–68. http://www.noolaham.org/wiki/index.php?title=Ceylon_Under_British_Rule_%281795_-_1932%29.
- ↑ Mendis, G. C. (1946). Ceylon Under the British (2nd (revised) সম্পাদনা). প্ৰকাশক Colombo: The Colombo Apothecaries Co.. পৃষ্ঠা. 39–40. http://www.noolaham.org/wiki/index.php?title=Ceylon_Under_the_British.
- ↑ Medis, G. C. (1946). Ceylon Under the British (2nd (revised) সম্পাদনা). প্ৰকাশক Colombo: The Colombo Apothecaries Co.. পৃষ্ঠা. 51. http://www.noolaham.org/wiki/index.php?title=Ceylon_Under_the_British.
- ↑ Medis, G. C. (1946). Ceylon Under the British (2nd (revised) সম্পাদনা). প্ৰকাশক Colombo: The Colombo Apothecaries Co.. পৃষ্ঠা. 85. http://www.noolaham.org/wiki/index.php?title=Ceylon_Under_the_British.
- ↑ "What is the Singapore-styled Western Region Megapolis plan for Colombo? | Adaderana Biz English | Sri Lanka Business News". bizenglish.adaderana.lk. 5 May 2015. http://bizenglish.adaderana.lk/what-is-the-western-region-megapolis-plan-to-make-colombo-a-singapore/। আহৰণ কৰা হৈছে: 2016-01-30.
- ↑ "Project Megapolis explained - Colombo, Gampaha, Kalutara to merge - Newsfirst" (en-US ভাষাত). Sri Lanka News - Newsfirst | News1st | newsfirst.lk | Breaking. 26 January 2016. http://newsfirst.lk/english/2016/01/project-megapolis-explained-colombo-gampaha-kalutara-to-merge/126380। আহৰণ কৰা হৈছে: 2016-01-30.
- ↑ "Provincial Gross Domestic Product – 2015". cbsl.gov.lk. Archived from the original on 3 February 2017. https://web.archive.org/web/20170203101919/http://www.cbsl.gov.lk/pics_n_docs/02_prs/_docs/press/press_20160805ef.pdf। আহৰণ কৰা হৈছে: 29 January 2017.
- ↑ "Government Signs Tripartite Agreement for Colombo International Financial City". Archived from the original on 22 April 2019. https://web.archive.org/web/20190422173319/https://www.news.lk/news/sri-lanka/item/14152-government-signs-tripartite-agreement-for-colombo-international-financial-city.
- ↑ "Sri Lanka to create international financial zone where people can also park their money". https://www.newindianexpress.com/world/2016/aug/12/sri-lanka-to-create-international-financial-zone-where-people-can-also-park-their-money-1508579.html.
- ↑ "Megapolis: Part 1 ‒ What To Expect". http://roar.lk/reports/megapolis-part-1-%E2%80%92-expect/.
- ↑ "The Western Region Megapolis Master Plan and the Megapolis Authority". http://www.cpalanka.org/the-western-region-megapolis-master-plan-and-the-megapolis-authority/.