পাঞ্জাবী তাম্বা আৰু কুৰ্তা
পাঞ্জাবী কুৰ্তা আৰু তাম্বা (ইংৰাজী: Punjabi Kurta and Tamba) পঞ্জাৱৰ পুৰুষৰ পৰম্পৰাগত সাজ-পোছাক।
পাঞ্জাবী তাম্বা
[সম্পাদনা কৰক]তাম্বা/তেহমেত
[সম্পাদনা কৰক]
টেম্বা, যাক তেহমত বুলিও কোৱা হয়[1][2]ই হৈছে লুঙি ৰ পাঞ্জাবী সংস্কৰণ যিটোৰ সন্মুখত ভাঁজ থাকে আৰু ই পাঞ্জাবী পুৰুষৰ বাবে পৰম্পৰাগত সাজ। তাম্বা ভাংৰা নৃত্যশিল্পীয়ে পিন্ধে। যদিও শেহতীয়া বছৰবোৰত পূব পঞ্জাবত পাঞ্জাবী তেহমতৰ ব্যৱহাৰ হ্ৰাস পাইছে, তাৰ ঠাইত পাইজামা পিন্ধা হৈছে । পুৰুষকসকলক এতিয়াও তেহমত পিন্ধা দেখা যায় আৰু ইয়াৰ ব্যৱহাৰ সম্পূৰ্ণৰূপে বন্ধ হোৱা নাই।[3] তাম্বা বা লুংগী পশ্চিম পঞ্জাব[4][5] আৰু ইয়াৰ কাষৰীয়া হাজাৰা,খাইবাৰ পাখতুনখোৱা ত, পাকিস্তানৰ পাঞ্জাবী পুৰুষসকলে পিন্ধে।।[6] টেহমত এটা ৰঙৰ বা বিভিন্ন ৰঙৰ হব পাৰে । টেহমত বা লাচা গোৰোহালৈকে দীঘলীয়া হ’ব পাৰে। ই আঁঠুৰ ঠিক তললৈও চুটি হ’ব পাৰে।[7]
লাচা
[সম্পাদনা কৰক]লাচা টেহমতৰ পৰা পৃথক কাৰণ ইয়াৰ এটা পাৰী থাকে আৰু ইয়াৰ ৰং এটাতকৈ অধিক হয়।[8] পশ্চিম পঞ্জাৱত লাচা জনপ্ৰিয়।[9] লাচাখন টেহমতৰ দৰেই পিন্ধা হয় কিন্তু ইয়াৰ ভাঁজ বেছি হয়। পঞ্জাৱৰ কিছুমান অঞ্চলৰ মহিলাসকলে বিশেষকৈ গুজৰাট, গুজৰাণৱালা, শ্বাহপুৰ আৰু মুজ্জাফৰগড় জিলাত তেহমত আৰু লাচা পিন্ধে।[10]
পাঞ্জাবী কুৰ্তা
[সম্পাদনা কৰক]পাঞ্জাবী কুৰ্তা[11] দুটা আয়তাকাৰ টুকুৰাৰে তৈয়াৰ কৰা হয় যাৰ কাষৰ ফাট থাকে, আৰু ডিঙিৰ তলত সন্মুখৰ ফালে খোলা[12] থাকে। আগতে পুৰুষে বুটামৰ চাৰিওফালে সোণ বা ৰূপৰ জিঞ্জিৰি পিন্ধাটো পৰম্পৰাগত আছিল।[13]
এই কুৰ্তাৰ ৰূপটোৱে যিটো আঁঠুলৈকে পৰি থাকে, ক্ৰমান্বয়ে পঞ্জাৱ অঞ্চলত পিন্ধা পুৰণি আংগৰখাৰ ঠাই ল'বলৈ আৰম্ভ কৰে।[14] ১৯৬০ চনৰ ভিতৰত পাঞ্জাবী কুৰ্তাই প্ৰায় আংগৰখাৰ ঠাই লৈছিল যদিও বৰ্তমানৰ হাৰিয়ানাত ই এতিয়াও জনপ্ৰিয়।[15]
পাঞ্জাবী কুৰ্তা সমগ্ৰ উপমহাদেশতে জনপ্ৰিয়। এই কাৰণেই, ভোজপুৰ, মিথিলা, পশ্চিম বংগ আৰু বাংলাদেশত[16] কুৰ্তাক 'পাঞ্জাবী' বুলি জনা যায় কাৰণ কুৰ্তাক পঞ্জাৱৰ সৈতে জড়িত[17] আৰু ইয়াক পাঞ্জাবী সাজ-পোছাকৰ প্ৰবন্ধ বুলি গণ্য কৰা হয়।[18] ১৭০৯ খ্ৰীষ্টাব্দৰ পৰা ১৭৪৯ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত কোনোবা এটা সময়ত মণিপুৰৰ ৰজা গৰিব নিৱাজে অসমত পাঞ্জাবী কুৰ্তা প্ৰৱৰ্তন কৰিছিল [19] য'ত ইয়াক পাঞ্জাবী বুলিও কোৱা হয়।[20] উত্তৰ প্ৰদেশতো ইয়াক পৰিধান কৰা হয়[21] আৰু ১৯৬০ চনৰ পৰা মধ্যপ্ৰদেশত পিন্ধা পৰম্পৰাগত চালুকা (চুটি চাৰ্ট)ৰ ঠাই লয়।[22]
ইতিহাস
[সম্পাদনা কৰক]কুৰ্তা শব্দটো পুৰুষে পিন্ধা বিভিন্ন ধৰণৰ ওপৰৰ কাপোৰক সামৰি লোৱা এটা সাধাৰণ শব্দ। কুৰ্তা বুলিলে দক্ষিণ এছিয়াত পিন্ধা ওপৰৰ কাপোৰক বুজোৱা হয় যিটো মধ্য এছিয়াৰ তুৰ্কীসকলে পিন্ধা কাপোৰৰ পৰা অনুপ্ৰাণিত হয় যিয়ে নিজৰ অঞ্চলৰ বাহিৰলৈও ইয়াৰ ব্যৱহাৰ বিয়পাই ভাৰত উপমহাদেশত উপনীত হয়।[23] ভাৰতত পুৰুষৰ বাবে পৰম্পৰাগত পুৰুষৰ সাজ-পোছাক আছিল ধোতি আৰু শৰীৰৰ ওপৰৰ অংশ ঢাকিবলৈ কান্ধৰ চাৰিওফালে মেৰিয়াই লোৱা চিলাই নোহোৱা কাপোৰ ।[24][25][26][27]
কিন্তু উত্তৰ ভাৰত বিশেষকৈ ৰাজস্থান আৰু পঞ্জাৱ অঞ্চলৰ পুৰুষসকলে[28] ৰাজপুত প্ৰকাৰৰ জামা চোলা [29] পিন্ধিছিল (যিটো পঞ্জাৱ অঞ্চলত ১৯৮০ চনৰ দৰে কিছু ঠাইত জনপ্ৰিয় হৈয়েই আছিল),[30] মোগল জামা আৰু আংগাৰখাক ওপৰৰ কাপোৰ হিচাপে লোৱা হয়, যাৰ ফলত অৱশেষত কুৰ্তাৰ বিভিন্ন সংস্কৰণৰ বিকাশ ঘটিছিল, যেনে পাঞ্জাবী আংগাৰখা, পাঞ্জাবী কুৰ্তা, গুজৰাটী আংগাৰখা আৰু ৰাজস্থানী আংগৰ্খাক ‘কুৰ্তা’ বুলিও কোৱা হয়।[31] হিমাচল প্ৰদেশ, উত্তৰাখণ্ড আৰু উত্তৰ প্ৰদেশৰ দৰে বিভিন্ন অঞ্চলতো নন-ৰিজিঅ’ন স্পেচিফিক আংগাৰখা পৰিধান কৰা হয়।
পাঞ্জাবী কুৰ্তাই মোগল কুৰ্তাৰ পৰাও প্ৰেৰণা লাভ কৰে,[32][33] যিটো অঞ্চলত সাধাৰণভাৱে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।[34] কিন্তু মোগল কুৰ্তা পাঞ্জাবী কুৰ্তাতকৈ বহুত ঢিলা আছিল, কাষৰ ফাট নাছিল আৰু মোগল কুৰ্তাৰ ওপৰৰ অংশটোও অতি ঢিলা আছিল।
পাঞ্জাবী কুৰ্তাৰ আন এটা প্ৰেৰণা হৈছে পাঞ্জাবী আংগৰ্খা যাক ২০ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে পুৰণি কুৰ্তা বুলি কোৱা হৈছিল।[35] আৰু ই এটা ঢিলা টিউনিক[36] যি আঁঠুৰ তললৈ পৰে।[37]
তথ্য সূত্ৰ
[সম্পাদনা কৰক]- ↑ বিকাশ: দুখন পৃথিৱীৰ কাহিনী: বিশ্বমভৰ নাথ ২০০২ (অশোক মুকাৰ মিট্টল পাব্লিচাৰ্ছ)
- ↑ লাহোৰ: এ চেন্টিমেণ্টেল জাৰ্নি প্ৰাণ নেভিল পেংগুইন বুকছ
- ↑ হৰকেশ সিং কেহাল (২০০৯) আলোপ হো ৰেহা পাঞ্জাবী বিৰচা।লোকগীত পাৰ্কাষণ। আই.এচ.বি.এন. 81-7142-869-X
- ↑ Malik, Iftikhar Haider (2006) Culture and Customs of Pakistan
- ↑ পশ্চিম পাকিস্তান। জনসংযোগ বিভাগ(১৯৬১) পশ্চিম পাকিস্তানৰ বছৰ পুথি [1]
- ↑ আজিজ, খুৰশ্বিদ কমল (১৯৯৩) ইতিহাসৰ হত্যা: পাকিস্তানত ব্যৱহৃত ইতিহাসৰ পাঠ্যপুথিৰ সমালোচনা [2]
- ↑ পাঞ্জাব জিলা গেজেটিয়াৰ - ফিৰোজপুৰ প্ৰকাশ বছৰ ১৯১৫
- ↑ Punjab District Gazetteers - Gujranwala District Year Published 1935
- ↑ Malik, Iftikhar Haider (2006) Culture and Customs of Pakistan
- ↑ Saini, B.S. (1975) The Social & Economic History of the Punjab, 1901-1939, Including Haryana & Himachal Pradesh
- ↑ Panjab University Research Bulletin: Arts, Volume 13, Issue 1 - Volume 14, Issue 1 (1982)
- ↑ Population Census of Pakistan, 1961: Dacca. 2.Chittagong. 3.Sylhet. 4.Rajshahi. 5.Khulna. 6.Rangpur. 7.Mymensingh. 8.Comilla. 9.Bakerganj. 10.Noakhali. 11.Bogra. 12.Dinajpur. 13.Jessore. 14.Pabna. 15.Kushtia. 16.Faridpur. 17.Chittagong Hill tracts
- ↑ Kehal, Harkesh Singh (2011) Alop ho riha Punjabi virsa bhag dooja. Lokgeet Parkashan
- ↑ Smith, Ronald Vivian (2008) Capital Vignettes: A Peep Into Delhi's Ethos
- ↑ Mohinder Singh Randhawa.(1960) Punjab: Itihas, Kala, Sahit, te Sabiachar aad.Bhasha Vibhag, Punjab, Patiala.
- ↑ "Indian clothes - Traditional Indian Dhoti, Dhoti Kurta, How to Wear a Dhoti, How to Tie Dhoti"
- ↑ Fraser, Bashabi (2008) Bengal Partition Stories: An Unclosed Chapter
- ↑ Arabinda Biswas, India. Ministry of Information and Broadcasting. Publications Division (1985) Indian Costumes
- ↑ Sen, Sirpa ( 1992) Tribes and Castes of Manipur: Description and Select Bibliography
- ↑ Narendra S. Bisht, T. S. Bankoti (2004) Encyclopaedic Ethnography of the Himalayan Tribes: A-D
- ↑ Kumar Suresh Singh (2005) People of India: Uttar Pradesh (3 pts.)
- ↑ Madhya Pradesh District Gazetteers: Raisen (1965)
- ↑ Rahman, Abdur (2002) India's Interaction with China, Central and West Asia
- ↑ Tarlo, Emma (1996) Clothing Matters: Dress and Identity in India
- ↑ Vaidya,Chintaman Vinayak (2001) Epic India, Or, India as Described in the Mahabharata and the Ramayana
- ↑ Punjab District Gazetteers: Ibbetson series, 1883-1884 (pub 1883)
- ↑ Punjab District Gazetteers - District Attock Year Published 1930 BK-000211-0160
- ↑ Cohn, Bernard S. (1996) Colonialism and Its Forms of Knowledge: The British in India
- ↑ Proceedings - Punjab History Conference (2006)
- ↑ Thesis by Renu Bala http://www.apnaorg.com/research-papers-pdf/thesis-8.pdf Archived 2023-07-12 at the Wayback Machine
- ↑ S. And Sahgal, Malik Gettingahead In Social Studies:, Book 3
- ↑ Impact Of Hindu Culture On Muslims Mohsen Saeidi Madani
- ↑ Mohsen Saeidi Madani (1993) Impact Of Hindu Culture On Muslims
- ↑ Thesis by Renu Bala http://www.apnaorg.com/research-papers-pdf/thesis-8.pdf Archived 2023-07-12 at the Wayback Machine
- ↑ Punjab District Gazetteers, Volume 4, Part 1 Gurgaon 1911
- ↑ Punjab District Gazetteers: Ibbetson series, 1883-1884]. [15]
- ↑ Punjab gazetteers, 1883, bound in 10 vols., without title-leaves (1883) [16]