সমললৈ যাওক

ফতেহপুৰ ছিক্ৰী

অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ পৰা
ফতেহপুৰ ছিক্ৰী
চহৰ
বুলণ্ড দৰৱাজা, ৫৪-মিটাৰ-উচ্চ (১৭৭ ফাটে) প্ৰৱেশদ্বাৰৰ পৰা ছিক্ৰিৰ জামা মছজিদৰ প্ৰৱেশদ্বাৰ
ফতেহপুৰ ছিক্ৰী is located in Uttar Pradesh
ফতেহপুৰ ছিক্ৰী
ফতেহপুৰ ছিক্ৰী
ফতেহপুৰ ছিক্ৰী is located in ভাৰত
ফতেহপুৰ ছিক্ৰী
ফতেহপুৰ ছিক্ৰী
স্থানাংক: 27°05′28″N 77°39′40″E / 27.091°N 77.661°E / 27.091; 77.661স্থানাংক: 27°05′28″N 77°39′40″E / 27.091°N 77.661°E / 27.091; 77.661
Country ভাৰত
State উত্তৰ প্ৰদেশ
District আগ্ৰা
প্ৰতিস্থাপক আকবৰ
জনসংখ্যা
[1]
 • মুঠ
 ৩২,৯০৫
২১ নং ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথৰ আগ্ৰা–ফতেহপুৰ ছিক্ৰী ৰোড অংশৰ ১৯ কিলোমিটাৰ পইণ্টত কোছ মিনাৰ#৭৯৩

ফতেহপুৰ ছিক্ৰী (ইংৰাজী: Fatehpur Sikri) ভাৰতৰ উত্তৰ প্ৰদেশৰ আগ্ৰা জিলাৰ এখন চহৰ। আগ্ৰাৰ জিলা সদৰৰ পৰা ৩৫.৭ কিলোমিটাৰ (২২.২ মাইল) দূৰত্বত অৱস্থিত।[2] ফতেহপুৰ ছিক্ৰী ১৫৭১ চনত সম্ৰাট আকবৰে মোগল সাম্ৰাজ্যৰ ৰাজধানী হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল আৰু ১৫৭১ চনৰ পৰা ১৫৮৫ চনলৈকে এই ভূমিকা পালন কৰিছিল, যেতিয়া পঞ্জাৱত চলোৱা অভিযানৰ বাবে আকবৰে ইয়াক পৰিত্যাগ কৰিছিল আৰু পিছলৈ ১৬১০ চনত ইয়াক সম্পূৰ্ণৰূপে পৰিত্যাগ কৰা হৈছিল।[3]

পূৰ্বতে এই স্থান দখল কৰা ছিক্ৰি নামৰ গাঁওখনৰ পৰাই এই চহৰৰ নামটো উদ্ভৱ হৈছে। ১৯৯৯ চনৰ পৰা ২০০০ চনলৈ ভাৰতীয় প্ৰত্নতাত্ত্বিক জৰীপ (ASI)ৰ খনন কাৰ্য্যত দেখা গৈছে যে আকবৰে ৰাজধানী ৰাজধানী হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰাৰ আগতে এই স্থানত আৱাস, মন্দিৰ আৰু বাণিজ্যিক কেন্দ্ৰ আছিল বুলি ইংগিত পোৱা গৈছে। খ্ৰীষ্টীয় ৭ম শতিকাৰ পৰা ১৬ শতিকালৈকে এই অঞ্চলত সকাৰৱাৰ বংশৰ বসতি আৰু শাসন আছিল আৰু খানৱা যুদ্ধ (১৫২৭)লৈকে ই তেওঁলোকৰ দুৰ্গ হিচাপে কাম কৰিছিল।[4][5][6][7][8][9][10]

এই স্থানত পূৰ্বতে শ্বেইখ চেলিম চিষ্টিৰ খানকাহ আছিল। আকবৰৰ পুত্ৰ জাহাংগীৰৰ জন্ম হৈছিল ছিক্ৰি গাঁৱত ১৫৬৯ চনত তেওঁৰ প্ৰিয় পত্নী মৰিয়াম-উজ-জামানীৰ ঘৰত,[11] আৰু, সেই বছৰতে আকবৰে জন্মৰ ভৱিষ্যদ্বাণী কৰা শ্বেখজনৰ স্মৃতিত এটা ধৰ্মীয় চৌহদ নিৰ্মাণ আৰম্ভ কৰে। জাহাংগীৰৰ দ্বিতীয় জন্মদিনৰ পিছত তেওঁ ইয়াত এখন দেৱালযুক্ত নগৰ আৰু ৰাজপ্ৰসাদ নিৰ্মাণৰ কাম আৰম্ভ কৰে। ১৫৭৩ চনত আকবৰৰ বিজয়ী গুজৰাট অভিযানৰ পিছত এই চহৰখন ফতেহপুৰ ছিক্ৰী, "বিজয় নগৰ" নামেৰে জনাজাত হয়।

১৮০৩ চনত আগ্ৰা দখল কৰাৰ পিছত ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীয়ে ইয়াত এটা প্ৰশাসনিক কেন্দ্ৰ স্থাপন কৰে আৰু ১৮৫০ চনলৈকে তেনেকৈয়ে থাকে।১৮১৫ চনত হেষ্টিংছৰ মাৰ্কুৱেছে ছিক্ৰিত কীৰ্তিচিহ্ন মেৰামতিৰ নিৰ্দেশ দিয়ে।

মোগল সাম্ৰাজ্যৰ ৰাজধানী হিচাপে ইয়াৰ ঐতিহাসিক গুৰুত্ব আৰু ইয়াৰ অসাধাৰণ স্থাপত্যৰ বাবে ফতেহপুৰ ছিক্ৰীক ১৯৮৬ চনত ইউনেস্কোৰ বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰৰ মৰ্যাদা প্ৰদান কৰা হয়।[12][13]

ইতিহাস

[সম্পাদনা কৰক]

প্ৰত্নতাত্ত্বিক প্ৰমাণে পেইণ্টেড গ্ৰে ৱেৰ যুগৰ পৰাই এই অঞ্চলত বসতি স্থাপনৰ কথা সূচায়। ইতিহাসবিদ চৈয়দ আলী নাদীম ৰেজাৱীৰ মতে, ছুংগা শাসনৰ অধীনত আৰু তাৰ পিছত সাকাৰৱাৰ বংশৰ অধীনত এই অঞ্চলটো গঢ়ি উঠে, যিসকলে ৭ম শতিকাৰ পৰা ১৬ শতিকালৈকে এই অঞ্চল নিয়ন্ত্ৰণ কৰাৰ সময়ত খানৱা যুদ্ধ (১৫২৭)লৈকে এটা দুৰ্গ নিৰ্মাণ কৰিছিল।[14][15][16][17][18] পিছলৈ এই অঞ্চলটো দিল্লী চুলতানতাৰ শাসনৰ অধীনলৈ আহে আৰু এই ঠাইত কেইবাটাও মছজিদ নিৰ্মাণ কৰা হয়, যিবোৰৰ আকাৰ খালজী বংশৰ সময়ছোৱাত বৃদ্ধি পায়।[19][20]

তথ্য সংগ্ৰহ

[সম্পাদনা কৰক]
  1. ↑ "Census of India: Fatehpur Sikri". www.censusindia.gov.in. http://censusindia.gov.in/pca/SearchDetails.aspx?Id=144061। আহৰণ কৰা হৈছে: 8 December 2019.
  2. ↑ "Fatehpur Sikri". www.tajmahal.gov.in. https://www.tajmahal.gov.in/fatehpur-sikri.aspx। আহৰণ কৰা হৈছে: 8 March 2022.
  3. ↑ Andrew Petersen (11 March 2002). Dictionary of Islamic Architecture. Routlegde. পৃষ্ঠা. 82. ISBN 9781134613656. https://books.google.com/books?id=9A-EAgAAQBAJ&pg=PA82.
  4. ↑ Downs, Troy (2002). "Rural Insurgency During the Indian Revolt of 1857-59: Meghar Singh and the Uprising of the Sakarwars". South Asia Research খণ্ড 22 (2): 123–143. doi:10.1177/026272800202200202. https://journals.sagepub.com/doi/abs/10.1177/026272800202200202.
  5. ↑ Patil, Devendrakumar Rajaram (1963) (en ভাষাত). The Antiquarian Remains in Bihar. Kashi Prasad Jayaswal Research Institute. পৃষ্ঠা. 75. https://books.google.com/books?id=9xNXAAAAMAAJ&q=sakarwar+rajputs+fatehpur+sikri.
  6. ↑ "Evolution and Spatial Organization of Clan Settlements: A Case Study of (Kanyakubja Bhumihar Rajput Pathan)". https://books.google.co.in/books?id=dxDWbsztdVQC&q=Kanyakubja+Bhumihar+Rajput+Pathan&redir_esc=y#v=onepage&q=Kanyakubja%20Bhumihar%20Rajput%20Pathan&f=false.
  7. ↑ "The Baburnama: Memoirs of Babur, Prince and Emperor". https://books.google.co.in/books/about/The_Baburnama.html?id=CymNEAAAQBAJ&redir_esc=y.
  8. ↑ "BRAHMINS WHO REFUSED TO BEG: BRIEF HISTORY OF BHUMIHARS, “AYACHAK” BRAHMINS ...". https://books.google.co.in/books?id=zVmaEAAAQBAJ&dq=Battle+of+Madarpur&pg=PT46&redir_esc=y#v=onepage&q=Battle%20of%20Madarpur&f=false.
  9. ↑ "Jagran-news/uttar-pradesh/ghazipur". Archived from the original on 2025-02-24. https://web.archive.org/web/20250224204253/https://www.jagran.com/uttar-pradesh/ghazipur-9765789.html। আহৰণ কৰা হৈছে: 2025-12-06.
  10. ↑ "कमसारनामा". http://mediamorcha.com/entries/%E0%A4%AA%E0%A5%81%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%95-%E0%A4%B8%E0%A4%AE%E0%A5%80%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B7%E0%A4%BE/%E0%A4%95%E0%A4%AE%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%A8%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%83-%E0%A4%95%E0%A4%AE%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%B0-%E0%A4%B5-%E0%A4%AC%E0%A4%BE%E0%A4%B0-%E0%A4%95%E0%A4%BE-%E0%A4%85%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B8.
  11. ↑ Hindu Shah, Muhammad Qasim. Gulshan-I-Ibrahimi. পৃষ্ঠা. 223.
  12. ↑ "Fatehpur Sikri" (en ভাষাত). UNESCO World Heritage Centre. https://whc.unesco.org/en/list/255/। আহৰণ কৰা হৈছে: 15 February 2022.
  13. ↑ "30 Years as World Heritage Site: Fatehpur Sikri". 22 March 2016. https://www.makeheritagefun.com/30-years-world-heritage-site-fatehpur-sikri/। আহৰণ কৰা হৈছে: 13 January 2022.
  14. ↑ "Fatehpur Sikri was once a Jain pilgrimage centre: Book", Zee News, 27 February 2013, http://zeenews.india.com/news/uttar-pradesh/fatehpur-sikri-was-once-a-jain-pilgrimage-centre-book_831821.html, আহৰণ কৰা হৈছে: 29 March 2016
  15. ↑ "Fatehpur Sikri was once a Jain pilgrimage centre", The Free Press Journal, 28 February 2013, archived from the original on 6 February 2022, https://web.archive.org/web/20220206132019/https://www.freepressjournal.in/fatehpur-sikri-was-once-a-jain-pilgrimage-centre/154050, আহৰণ কৰা হৈছে: 6 December 2025
  16. ↑ "Evolution and Spatial Organization of Clan Settlements: A Case Study of (Kanyakubja Bhumihar Rajput Pathan)". https://books.google.co.in/books?id=dxDWbsztdVQC&q=Kanyakubja+Bhumihar+Rajput+Pathan&redir_esc=y#v=onepage&q=Kanyakubja%20Bhumihar%20Rajput%20Pathan&f=false.
  17. ↑ "The Baburnama: Memoirs of Babur, Prince and Emperor". https://books.google.co.in/books/about/The_Baburnama.html?id=CymNEAAAQBAJ&redir_esc=y.
  18. ↑ "BRAHMINS WHO REFUSED TO BEG: BRIEF HISTORY OF BHUMIHARS, “AYACHAK” BRAHMINS". https://books.google.co.in/books?id=zVmaEAAAQBAJ&dq=Battle+of+Madarpur&pg=PT46&redir_esc=y#v=onepage&q=Battle%20of%20Madarpur&f=false.
  19. ↑ Rezavi, Syed Ali Nadeem (2013). Sikri before Akbar. Oxford University Press. ISBN 978-0-19-908256-8. https://www.oxfordscholarship.com/view/10.1093/acprof:oso/9780198084037.001.0001/acprof-9780198084037-chapter-2। আহৰণ কৰা হৈছে: 13 January 2020.
  20. ↑ Safvi, Rana (10 December 2017). "The secrets about Fatehpur Sikri" (en-IN ভাষাত). The Hindu. https://www.thehindu.com/opinion/columns/the-secrets-about-fatehpur-sikri/article21381895.ece.
"https://as.wikipedia.org/w/index.php?title=ফতেহপুৰ_ছিক্ৰী&oldid=625571"ৰ পৰা অনা হৈছে