বঙালী কবিৰ তালিকা

আধুনিক বঙালী কবিতাৰ প্ৰতিষ্ঠাপক

কবি	ছবি	ছদ্মনাম	জীৱনকাল	সাহিত্যকৰ্ম
ঈশ্বৰচন্দ্ৰ গুপ্ত			১৮১২–১৮৫৯ খ্ৰী.	বিদ্ৰূপমূলক কবিতা আৰু মধ্যযুগীয় শৈলীৰ পুনৰুজ্জীৱনৰ বাবে প্ৰসিদ্ধ।
মাইকেল মধুসূদন দত্ত			১৮২৪–১৮৭৩ খ্ৰী.	বঙালী কবিতাত মুক্তছন্দ (blank verse)ৰ প্ৰৱেশ ঘটোৱা; মেঘনাদবধ কাব্যৰ ৰচয়িতা।
নবীনচন্দ্ৰ সেন			১৮৪৭–১৯০৯ খ্ৰী.	ঐতিহাসিক মহাকাব্য পলাশীৰ যুদ্ধ আৰু ৰৈৱতকৰ বাবে জনাজাত।
কাৰেম আলী কুৰেশী		কায়কোবাদ	১৮৫৭–১৯৫১ খ্ৰী.	মহাশ্মশান কাব্য; ইছলামিক আৰু ৰাষ্ট্ৰীয়তাবাদী ভাবৰ কবিতা।
গিৰিন্দ্ৰমোহিনী দাসী			১৮৫৮–১৯২৪ খ্ৰী.	প্ৰথম বুলিব পৰা উল্লেখযোগ্য মহিলা বঙালী কবিসকলৰ ভিতৰত এগৰাকী।
অক্ষয় কুমাৰ বড়াল			১৮৬০–১৯১৯ খ্ৰী.	ৰোমাণ্টিক আৰু ভক্তিমূলক কবিতাৰ বাবে জনাজাত।
ৰবীন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰ		গুৰুদেৱ, কবিগুৰু, বিশ্বকবি	১৮৬১–১৯৪১ খ্ৰী.	বহুমুখী প্ৰতিভা— কবি, ঔপন্যাসিক, নাট্যকাৰ, গল্পলেখক, সঙ্গীতস্ৰষ্টা, প্ৰবন্ধকাৰ, দাৰ্শনিক, সমালোচক, সমাজ সংস্কাৰক, ৰাজনীতিজ্ঞ, চিত্ৰশিল্পী। ১৯১৩ চনত সাহিত্যৰ বাবে সাহিত্যত ন'বেল বঁটা লাভ কৰা প্ৰথম অ-ইউৰোপীয়।
দ্বিজেন্দ্ৰলাল ৰায়			১৮৬৩–১৯১৩ খ্ৰী.	মেওৱাৰ পতন আদি ৰাষ্ট্ৰীয় নাটক আৰু গানৰ বাবে জনাজাত।
যতীন্দ্ৰমোহন বাগচী			১৮৭৮–১৯৪৮ খ্ৰী.	সহজ আৰু আবেগপ্ৰবণ কবিতাৰ বাবে জনাজাত।
সত্যেন্দ্ৰনাথ দত্ত			১৮৮২–১৯২২ খ্ৰী.	ছন্দৰ যাদুকৰ নামেৰে পৰিচিত; ছন্দ আৰু শাস্ত্ৰীয় বিষয়ৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ।
যতীন্দ্ৰনাথ সেনগুপ্ত			১৮৮৭–১৯৫৪ খ্ৰী.	বিদ্ৰূপ আৰু মানবতাবাদী কবিতা; আধুনিকতাৰ অন্যতম মুখ।
মোহিতলাল মজুমদাৰ			১৮৮৮–১৯৫২ খ্ৰী.	ৰোমাণ্টিক আৰু দাৰ্শনিক কবি; সমালোচক হিচাপেও জনাজাত।
কাজী নজৰুল ইসলাম			১৮৯৯–১৯৭৬ খ্ৰী.	বিদ্ৰোহী কবি; বিদ্ৰোহীৰ দৰে বিপ্লবাত্মক কবিতা; ইছলামিক আৰু দেশাত্মবোধক গানৰ ৰচয়িতা।
জীবনানন্দ দাশ			১৮৯৯–১৯৫৪ খ্ৰী.	আধুনিকতাবাদৰ অগ্ৰদূত; বনলতা সেন, ৰূপসী বাংলাৰ বাবে জনাজাত।
অমিয় চক্ৰৱৰ্তী			১৯০১–১৯৮৬ খ্ৰী.	তত্ত্বময় কবিতা; ঠাকুৰৰ সংগী আৰু বিদ্বান।
সুধীন্দ্ৰনাথ দত্ত			১৯০১–১৯৬০ খ্ৰী.	জটিল আৰু চিন্তাশীল আধুনিক কবিতা।
জসীম উদ্দীন			১৯০৩–১৯৭৬ খ্ৰী.	পল্লীকবি; নকশীকাঁথাৰ মাঠৰ দৰে গ্ৰাম্য কবিতাৰ স্ৰষ্টা।
বুদ্ধদেৱ বসু			১৯০৮–১৯৭৪ খ্ৰী.	আধুনিক বাঙালি সাহিত্যৰ অন্যতম নেতৃত্ব; কবিতা আলোচনীৰ সম্পাদক।
বিষ্ণু দে			১৯০৯–১৯৮২ খ্ৰী.	আধুনিকতা আৰু বাওঁপন্থী ধাৰা একত্ৰিত কৰা কবি।
আছান হাবিব			১৯১৭–১৯৮৫ খ্ৰী.	পৰিহাসাত্মক আৰু সুমধুৰ কবিতা; ঠাকুৰ-পৰবৰ্তী যুগৰ মুখ।
ফাৰুখ আহমেদ			১৯১৮–১৯৭৪ খ্ৰী.	ইছলামিক আৰু ঔপনিবেশিক-বিৰোধী ভাব; ছইমুম কবি নামেৰে জনাজাত।
ছয়দ আলী আহসান			১৯২২–২০০২ খ্ৰী.	কবি, সমালোচক আৰু অনুবাদক; বঙালী সাহিত্যৰ ইংৰাজী অনুবাদক।
সুকান্ত ভট্টাচাৰ্য			১৯২৬–১৯৪৭ খ্ৰী.	তৰুণ সমাজবাদী কবি; ছাড়পত্ৰৰ দৰে ৰচনা।
শামসুৰ ৰহমান			১৯২৯–২০০৬ খ্ৰী.	বাংলাদেশৰ অন্যতম আধুনিক কবি; নগৰ জীৱন, ৰাজনীতি আৰু প্ৰেমৰ ছাঁ।
আল মাহমুদ			১৯৩৬–২০১৯ খ্ৰী.	গ্ৰাম্য জীৱনৰ কাব্যিকতা; সোণালী কাবিনৰ বাবে জনাজাত।
আবুল হাসান			১৯৪৭–১৯৭৫ খ্ৰী.	আবেগপূৰ্ণ, বেদনাময় কবিতা; অল্পবয়সতে মৃত্যু।
ৰুদ্ৰ মুহম্মদ শাহিদুল্লাহ			১৯৫৬–১৯৯১ খ্ৰী.	বিদ্ৰোহ আৰু প্ৰেমমূলক কবিতা; গভীৰ আবেগৰ প্ৰকাশ।

বিদেশত বাস কৰা বঙালী কবি

কবি	ছবি	ছদ্মনাম	জীৱনকাল	সাহিত্যকৰ্ম
আবদুল গাফ্‌ফাৰ চৌধুৰী			১৯৩৪–২০২২ খ্ৰী.	বঙালী ভাষা আন্দোলনৰ সময়ত লেখা "আমাৰ ভাইয়েৰ ৰক্তে ৰাঙানো" গানৰ গীতিকাৰ হিচাপে জনাজাত।
শামীম আজাদ			১৯৫২–বৰ্তমান	বংলাদেশী-ব্ৰিটিছ কবি আৰু কাহিনিকাৰ; বঙালী আৰু ইংৰাজী দুয়ো ভাষাতে লেখে; সাংস্কৃতিক সংমিশ্ৰণৰ বাবে জনাজাত।
তছলিমা নাছৰিন			১৯৬২–বৰ্তমান	নাৰীবাদী আৰু ধৰ্মনিৰপেক্ষ লেখনীৰ বাবে বিশ্বজনীন খ্যাতি; নিৰ্বাসিত অৱস্থাত লেখাসকল লিখা। লজ্জা আৰু বহু প্ৰভাৱশালী গ্ৰন্থৰ লেখিকা।
আবিদ আজাদ			১৯৫২–২০০৫ খ্ৰী.	আধুনিক বঙালী কবিতাৰ অন্যতম কণ্ঠস্বৰ; সমালোচক আৰু সম্পাদক হিচাপেও জনাজাত।

হাংৰি আন্দোলনৰ কবিসকল

কবি	ছবি	ছদ্মনাম	জীৱনকাল	সাহিত্যকৰ্ম
শক্তি চট্টোপাধ্যায়			১৯৩৩–১৯৯৫ খ্ৰী.	হাংগ্ৰিয়ালিষ্ট আন্দোলনৰ মুখ্য কবি; হে প্ৰেম, হে নৈঃশব্দ্যৰ বাবে জনাজাত।
বিনয় মজুমদাৰ			১৯৩৪–২০০৬ খ্ৰী.	গণিতবিদৰ পৰা কবিতালৈ আহা; ফিৰে এসো চক্ৰ আৰু বৈজ্ঞানিক ভংগীৰ কবিতাৰ বাবে জনাজাত।
সমীৰ ৰায়চৌধুৰী			১৯৩৩–২০১৬ খ্ৰী.	হাংগ্ৰিয়ালিষ্ট আন্দোলনৰ সহ-প্ৰতিষ্ঠাপক; পৰীক্ষামূলক আৰু বিদ্ৰোহী কবিতা লিখা।
মলয় ৰায়চৌধুৰী			১৯৩৯–বৰ্তমান	আন্দোলনৰ প্ৰতিষ্ঠাতা; আন্দোলনৰ ঘোষণা-পত্ৰ লিখা; প্ৰচণ্ড বৈদ্যুতিক ছুতাৰ কবিতাৰ বাবে জনাজাত।
সুবিমল বসাক			১৯৪০–বৰ্তমান	অলৌকিক আৰু কল্পনাপ্ৰসূত কবিতা আৰু গল্পৰ বাবে জনাজাত; আন্দোলনৰ সক্ৰিয় সদস্য।

ছন্দোবদ্ধ কবিসকল

কবি	ছবি	ছদ্মনাম	জীৱনকাল	সাহিত্যকৰ্ম
অন্নদাশংকৰ ৰায়			১৯০৪–২০০২ খ্ৰী.	প্ৰবন্ধকাৰ, কবি, আৰু বিদ্ৰূপকাৰী; ছন্দোবদ্ধ প্ৰবন্ধ আৰু শাস্ত্ৰীয় কবিতাৰ বাবে জনাজাত।
সুকুমাৰ ৰায়			১৮৮৭–১৯২৩ খ্ৰী.	শিশুসুলভ ছন্দৰ কবিতা যেনে অবল তবল; সাহিত্যিক নিষিদ্ধতাবাদৰ পৰিচালক।
ফাৰুখ আহমেদ			১৯১৮–১৯৭৪ খ্ৰী.	ইছলামিক ৰোমাণ্টিকতা আৰু ছন্দোবদ্ধ গঠন; ছইমুম কবি নামেৰ পৰা জনাজাত।
শামসুৰ ৰহমান			১৯২৯–২০০৬ খ্ৰী.	আধুনিক মুক্তছন্দক শাস্ত্ৰীয় ছন্দৰ সৈতে সংমিশ্ৰণ কৰিছিল; বাংলাদেশত ব্যাপক প্ৰভাৱশালী।
মতিউৰ ৰহমান মল্লিক			১৯৫০–২০১০ খ্ৰী.	ইছলামিক ছন্দোবদ্ধ কবিতা; বংলাদেশী আধুনিক ছন্দোযুক্ত কবিতাৰ স্থাপন কৰা।
আবু জাফৰ ওবায়দুল্লাহ			১৯৩৪–২০০১ খ্ৰী.	কোনো এক মাকে-ৰ দৰে কবিতা লিখা; শক্তিশালী ঐতিহ্যগত ছন্দ ব্যৱহাৰ কৰিছিল।
ৰফিকুল হক			১৯৩৭–২০২১ খ্ৰী.	ডাদু ভাই নামে জনাজাত; শিশুৰ কবিতাত ছন্দযুক্ত ৰূপৰ জন্য প্ৰসিদ্ধ।
ফায়েজ আহমেদ			অজ্ঞাত তাৰিখ	ছন্দযুক্ত কবিতা আৰু কাহিনীত ছন্দ ব্যৱহাৰকাৰী কবি; শিক্ষা বিষয়ক শিশুৰ কবিতাৰ জন্য জনাজাত।
একলাসুদ্দিন আহমেদ			১৯৪০–২০১৪ খ্ৰী.	ছন্দযুক্ত শিশুৰ সাহিত্য আৰু হাস্যৰ কবিতাৰ জন্য খ্যাত।
আবদুৰ ৰহমান			১৯১৮–১৯৮১ খ্ৰী.	আধ্যাত্মিক আৰু ৰাজনৈতিক বিষয়ৰ ওপৰত ছন্দযুক্ত কবিতাৰ জন্য জনাজাত।
নিৰ্মলেন্দু গুণ			১৯৪৫–বৰ্তমান	প্ৰেম আৰু ৰাজনীতিৰ ওপৰত সহজ, সঙ্গীতময়, ছন্দযুক্ত কবিতাৰ জন্য প্ৰসিদ্ধ।
আসাদ চৌধুৰী			১৯৪৩–বৰ্তমান	ছন্দ, ৰায়ম আৰু আবৃত্তিত খ্যাত; আধুনিক ছন্দৰ মঞ্চৰ মুখ্য কণ্ঠ।
বিমল গুহ			১৯৫২–বৰ্তমান	৭০ৰ দশক পৰৰ কবিতাত অগ্ৰণী; আধুনিক বিষয়সমূহৰ সৈতে ছন্দ ব্যৱহাৰ কৰে।
শাহাবুদ্দিন নগৰী			১৯৫৫–বৰ্তমান	সঙ্গীতময় ছন্দৰ সৈতে ৰোমাণ্টিক আৰু ৰাজনৈতিক চিত্ৰণৰ কবিতা লিখা।

গীতস্ৰষ্টাসকল

গীতস্ৰষ্টা	ছবি	জীৱনকাল	সাহিত্যকৰ্ম
লালন শাহ		১৭৭৪–১৮৯০ খ্ৰী.	বাউল ধৰ্মীয় গীত-সংস্কৃতিৰ প্ৰবক্তা; মৌখিক পৰম্পৰাত বাউলগীতৰ সৃষ্টি।
ৰবীন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰ		১৮৬১–১৯৪১ খ্ৰী.	দুহেজাৰতকৈ অধিক গীত ৰচনা কৰিছে (ৰবীন্দ্ৰসঙ্গীত); আধুনিক বঙালী সংগীতত গভীৰ প্ৰভাৱ।
দ্বিজেন্দ্ৰলাল ৰায়		১৮৬৩–১৯১৩ খ্ৰী.	"কৃষ্ণ চাৰায়ে চাঁদ" আদি ৰাষ্ট্ৰীয় আৰু ভক্তিমূলক গীতৰ বাবে জনাজাত।
অতুলপ্ৰসাদ সেন		১৮৭১–১৯৩৪ খ্ৰী.	বঙালী গজল আৰু লোক-প্ৰেৰিত প্ৰেম/ভক্তিমূলক গীতৰ পথিকৃৎ।
ৰজনীকান্ত সেন		১৮৬৫–১৯১০ খ্ৰী.	মধুৰ ভক্তিমূলক আৰু দেশাত্মবোধক গীতৰ বাবে জনাজাত।
কাজী নজৰুল ইছলাম		১৮৯৯–১৯৭৬ খ্ৰী.	বিদ্ৰোহী কবি; শতাধিক গীত ৰচনা কৰিছে—নজৰুল গীতি।
হাছন ৰাজা		১৮৫৪–১৯২২ খ্ৰী.	চিলেটৰ সুফী লোকগীতৰ কবি; দাৰ্শনিক বাণীৰ গীত লিখা।
কাঙাল হৰিনাথ		১৮৩৩–১৮৯৬ খ্ৰী.	বিপ্লবী লোকগীত আৰু কাব্য-গাথা।
শাহ আব্দুল কৰিম		১৯১৬–২০০৯ খ্ৰী.	বাংলাদেশী বাউল সংগীতজ্ঞ; প্ৰায় ১৬০টা গীত ৰচনা।
আবু হেনা মোস্তফা কামাল		১৯৩৬–১৯৮৯ খ্ৰী.	"সেই চাঁপা নদীৰ তীৰে" আদি গীতৰ ৰচয়িতা; কবি, গীতিকাৰ, শিক্ষক।
শাহাবুদ্দিন নগৰী		১৯৫৫–বৰ্তমান	আধুনিক গীতিকাৰ আৰু সুৰসাজক; লোকগীতৰ ছন্দ ব্যৱহাৰ কৰে।
মতিউৰ ৰহমান মল্লিক		১৯৫০–২০১০ খ্ৰী.	বাংলাদেশী কবি-সঙ্গীত সৃষ্টিকাৰক; ইছলামিক গীতিকাৰ ৰূপে জনাজাত।
ৰুদ্ৰ মুহম্মদ শাহিদুল্লাহ		১৯৫৬–১৯৯১ খ্ৰী.	প্ৰেমিক আৰু আধুনিক গীতৰ জনপ্ৰিয় কবি; তৰুণ প্ৰজন্মত অতি জনপ্ৰিয়।
অঞ্জন দত্ত		১৯৫৮–বৰ্তমান	বঙালী গায়ক-গীতিকাৰ, চিনেমা পৰিচালক; আধুনিক বঙালী পপ সংগীতৰ পথিকৃৎ।
কবীৰ চুমন		১৯৪৯–বৰ্তমান	শহৰভিত্তিক আধুনিক গীতৰ সূচনা কৰিছে; বহু গীতিকাৰ আৰু সুৰকাৰ।
নচিকেতা চক্ৰৱৰ্তী		১৯৬৪–বৰ্তমান	ভাৰতীয় বঙালী গীতিকাৰ-গায়ক; যুৱ সমাজত অতি জনপ্ৰিয়।
গোবিন্দ হালদাৰ		১৯৩০–২০১৫ খ্ৰী.	প্ৰায় ৩,৫০০ গীত ৰচনা; ১৯৭১ৰ মুক্তিযুদ্ধৰ সময়ত ৰাষ্ট্ৰীয় গীতৰ জনপ্ৰিয় ৰচয়িতা।

কলকাতাৰ কবিসকল

কবি	ছবি	ছদ্মনাম	জীৱনকাল	সাহিত্যকৰ্ম
জয় গোস্বামী			১৯৫৪–বৰ্তমান	আধুনিক বঙালী কবিতাৰ অন্যতম মুখ; পাগলী তোমাৰ সৈতেৰ বাবে জনপ্ৰিয়।
সুনীল গঙ্গোপাধ্যায়			১৯৩৪–২০১২ খ্ৰী.	বহুমুখী প্ৰতিভাৰ অধিকাৰী কবি আৰু ঔপন্যাসিক; ১৯৫০ৰ পাছৰ সাহিত্যৰ মুখ্য কণ্ঠ; কৃত্তিবাস গোটৰ সদস্য।
শক্তি চট্টোপাধ্যায়			১৯৩৩–১৯৯৫ খ্ৰী.	ঠাকুৰ-পৰৱৰ্তী যুগৰ উল্লেখযোগ্য কবি; হাংগ্ৰী জেনাৰেছনৰ লগত জড়িত।
একৰাম আলি			১৯৫০ৰ দশক–বৰ্তমান	কবি আৰু প্ৰবন্ধকাৰ; পৰিচয়, প্ৰান্তিকতা, ভাষা-ৰাজনীতিত লেখনি।
সুবোধ সৰকাৰ			১৯৫৮–বৰ্তমান	আধুনিক নগৰ-কেন্দ্ৰিক থীম, সাহসী কাব্যিক ছবি; কবি আৰু অধ্যাপক।
শ্ৰীজাত			১৯৭৫–বৰ্তমান	উপলব্ধযোগ্য, যৌৱনকেন্দ্ৰিক কবিতাৰ বাবে জনপ্ৰিয়; উৰন্ত সব জোকাৰ আদি ৰচয়িতা।

উত্তৰ বংগৰ কবিসকল

কবি	ছবি	ছদ্মনাম	জীৱনকাল	সাহিত্যকৰ্ম
বিকাশ সৰকাৰ			১৯৬৫–বৰ্তমান	দুয়াৰ্স অঞ্চলৰ কবি, লেখক, সাংবাদিক আৰু সম্পাদক; ২০১০ চনৰ যুগশঙ্খ সাহিত্য বঁটা লাভ কৰিছে; কনিষ্কৰ মথা আৰু গৈৰকাটাসমগ্ৰ আদি কাব্যসংগ্ৰহৰ বাবে জনাজাত।