বলিউড
 |
জনপ্ৰিয়ভাৱে বলিউড (ইংৰাজী: Bollywood) আৰু পূৰ্বতে বম্বে চিনেমা বুলি জনাজাত হিন্দী চিনেমা[1] প্ৰধানকৈ মুম্বাইত নিৰ্মাণ কৰা হয়। জনপ্ৰিয় শব্দ বলিউড হৈছে "বম্বে" (মুম্বাইৰ পূৰ্বৰ নাম) আৰু "হলিউড"ৰ এটা সংযুক্ত শব্দ। হিন্দী ভাষাত চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাণ কৰা এই উদ্যোগটো বৃহত্তৰ ভাৰতীয় চিনেমা উদ্যোগৰ এটা অংশ, য'ত দক্ষিণ ভাৰতীয় চিনেমা আৰু অন্যান্য সৰু সৰু চলচ্চিত্ৰ উদ্যোগসমূহো অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে।[2][3][4] সামগ্ৰিকভাৱে ভাৰতীয় চিনেমাক বুজাবলৈ প্ৰায়ে ভুলকৈ ব্যৱহাৰ কৰা ‘বলিউড’ শব্দটোৱে কেৱল হিন্দী ভাষাৰ চিনেমাকহে বুজায়৷ ভাৰতীয় চিনেমা হৈছে দেশৰ সকলো চলচ্চিত্ৰ উদ্যোগকে সামৰি লোৱা এটা ছাতিসদৃশ শব্দ, য'ত প্ৰত্যেক উদ্যোগেই বিভিন্ন ভাষা আৰু শৈলীৰ ছবি আগবঢ়ায়।
২০১৭ চনত ভাৰতীয় চিনেমাই ১৯৮৬ খন বৈশিষ্ট্যপূৰ্ণ ছবি নিৰ্মাণ কৰে, ইয়াৰে সৰ্বাধিক ৩৬৪ খন হিন্দী ভাষাৰ।[2] ২০২২ চনত হিন্দী চিনেমাই বক্স অফিচৰ ৰাজহৰ ৩৩% প্ৰতিনিধিত্ব কৰে, তাৰ পিছত তেলেগু আৰু তামিলে ক্ৰমে ২০% আৰু ১৬% লাভ কৰে।[5] মুম্বাই বিশ্বৰ অন্যতম বৃহৎ চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাণ কেন্দ্ৰ।[6][7][8] ২০১৯ চনত ভাৰতত হিন্দী ছবিৰ আনুমানিক ৩৪.১ কোটি টিকট বিক্ৰী হৈছিল।[9][10] পূৰ্বৰ হিন্দী ছবিসমূহত স্থানীয়ভাষা হিন্দুস্তানী ব্যৱহাৰ কৰাৰ প্ৰৱণতা আছিল, যিটো হিন্দী বা উৰ্দু ভাষা কোৱা লোকসকলে পাৰস্পৰিকভাৱে বুজিব পৰা যায়, আনহাতে আধুনিক হিন্দী প্ৰডাকচনত ক্ৰমান্বয়ে হিংলিছৰ উপাদানসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।[11]
১৯৭০ চনৰ পৰা হিন্দী চিনেমাৰ আটাইতকৈ জনপ্ৰিয় বাণিজ্যিক ধাৰাটো হৈছে মছলা ছবি, য'ত একচন, কমেডী, ৰোমাঞ্চ, নাটক আৰু মেলোড্ৰামাকে ধৰি বিভিন্ন ধাৰাসমূহৰ লগতে সংগীতৰ সংখ্যাও মুক্তভাৱে মিশ্ৰিত কৰা হৈছে।[12][13] মছলাধৰ্মী ছবিসমূহ সাধাৰণতে সংগীত চলচ্চিত্ৰ ধাৰাটোৰ অন্তৰ্গত, যাৰ ১৯৬০ চনৰ পৰা ভাৰতীয় চিনেমাই সৰ্বাধিক প্ৰযোজক হিচাপে পৰিগণিত হৈছে যেতিয়া ই পশ্চিমীয়া দেশত সংগীত ছবিৰ অৱনতি ঘটাৰ পিছত আমেৰিকাৰ চলচ্চিত্ৰ উদ্যোগৰ মুঠ সংগীত উৎপাদন অতিক্ৰম কৰিছিল। হলিউডৰ প্ৰথমখন শব্দ চলচ্চিত্ৰ দ্য জাজ চিংগাৰ (১৯২৭)ৰ চাৰি বছৰৰ পিছত হিন্দুস্তানী ভাষাত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল প্ৰথম ভাৰতীয় টকী আলম আৰা৷
বাণিজ্যিক মছলা ছবিৰ সমান্তৰালভাৱে সমান্তৰাল চিনেমা নামেৰে পৰিচিত কলা ছবিৰ এক সুকীয়া ধাৰাও আছে, য’ত বাস্তৱিক বিষয়বস্তু উপস্থাপন কৰা হৈছে আৰু সংগীতৰ সংখ্যা পৰিহাৰ কৰা হৈছে। শেহতীয়া বছৰবোৰত বাণিজ্যিক মছলা আৰু সমান্তৰাল চিনেমাৰ মাজৰ পাৰ্থক্য ক্ৰমান্বয়ে ম্লান হৈ আহিছে, ক্ৰমান্বয়ে মূলসুঁতিৰ ছবিয়ে সেই নিয়মসমূহ গ্ৰহণ কৰিছে যিবোৰ এসময়ত সমান্তৰাল চিনেমাৰ সৈতে কঠোৰভাৱে জড়িত আছিল।
তথ্যসূত্ৰ
[সম্পাদনা কৰক]- ↑ Gulzar, Nihalani & Chatterjee 2003.
- ↑ 2.0 2.1 "Indian Feature Films Certified During The Year 2017". Film Federation of India. 31 March 2017. Archived from the original on 24 November 2018. https://web.archive.org/web/20181124213649/https://filmfed.org/IFF2017.HTML। আহৰণ কৰা হৈছে: 25 November 2017.
- ↑ "'The word B'wood is derogatory'". The Indian Express. https://expressindia.indianexpress.com/news/fullstory.php?newsid=88966। আহৰণ কৰা হৈছে: 11 November 2016.
- ↑ Richard Corliss (16 September 1996). "Hooray for Bollywood!". Time. Archived from the original on 19 January 2007. https://web.archive.org/web/20070119022300/https://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,985129,00.html.
- ↑ "Distribution of the Indian box office in 2022, by language". Statista. https://www.statista.com/statistics/948615/india-box-office-share-by-language/। আহৰণ কৰা হৈছে: 4 October 2023.
- ↑ de Bruyn, Pippa; Venkatraman, Niloufer; Bain, Keith (2006). Frommer's India. Frommer's. পৃষ্ঠা. 579. ISBN 978-0-471-79434-9. https://archive.org/details/frommersindia0000debr/page/579.
- ↑ Wasko, Janet (2003). How Hollywood works. Sage. পৃষ্ঠা. 185. ISBN 978-0-7619-6814-6. https://archive.org/details/howhollywoodwork0000wask/page/185/mode/2up.
- ↑ Jha, Subhash K. (2005). The Essential Guide to Bollywood. Roli Books. পৃষ্ঠা. 1970. ISBN 978-81-7436-378-7. https://archive.org/details/essentialguideto00jhas/page/1970.
- ↑ Jha, Lata (2023-01-31). "Footfalls for Hindi films slump up to 50%" (en ভাষাত). Mint. https://www.livemint.com/industry/media/footfallsforhindifilmsslumpupto50-11675188279041.html। আহৰণ কৰা হৈছে: 2023-02-14. "Footfalls for Hindi cinema fell to 189 million in 2022 from 341 million in 2019, 316 million in 2018 and 301 million in 2017, according to media consulting firm Ormax."
- ↑ "Despite slowdown, theatres see 8.9% jump in footfalls in 2019" (en ভাষাত). Moneycontrol. 17 February 2020. https://www.moneycontrol.com/news/trends/entertainment/despite-slowdown-theatres-see-8-9-jump-in-footfalls-in-2019-4953151.html। আহৰণ কৰা হৈছে: 2023-02-14.
- ↑
- Saxena, Akshya (March 2022) (en ভাষাত). Vernacular English: Reading the Anglophone in Postcolonial India. Princeton University Press. পৃষ্ঠা. 170–171. ISBN 978-0-691-22313-1. https://books.google.com/books?id=Z3xIEAAAQBAJ&pg=PA171. "Scholars of Hindi-Urdu film noted a gradual replacement of Urdu with English in these films ... the 'ideological work' of Urdu— its evocation of a pre-Partition composite culture and business practices—'has now been challenged by English, which provides the ideological coordinates of the new world of the Hindi film.'"
- Varia, Kush (31 January 2013) (en ভাষাত). Bollywood: Gods, Glamour, and Gossip. Columbia University Press. পৃষ্ঠা. 33. ISBN 978-0-231-50260-3. https://books.google.com/books?id=DAtnAgAAQBAJ&pg=PA33. "The specific use of Hindi/Urdu has shifted through time with the films produced in the pre-independence era having a leaning towards Urdu and those of the post independence era leaning towards Hindi ... The use of Urdu has gradually declined since independence ..."
- M Madhava, Prasad (1 August 2008). "Surviving Bollywood". In Kavoori, Anandam P.; Punathambekar, Aswin (en ভাষাত). Global Bollywood. NYU Press. পৃষ্ঠা. 45. ISBN 978-0-8147-2944-1. https://books.google.com/books?id=2CqERCzWn5gC&pg=PA45.
- Ganti, Tejaswini (2004) (en ভাষাত). Bollywood: A Guidebook to Popular Hindi Cinema. Psychology Press. পৃষ্ঠা. 69. ISBN 978-0-415-28854-5. https://books.google.com/books?id=GTEa93azj9EC&pg=PA69.
- Virdi, Jyotika (2003) (en ভাষাত). The Cinematic ImagiNation [sic: Indian Popular Films as Social History]. Rutgers University Press. পৃষ্ঠা. 20–21. ISBN 978-0-8135-3191-5. https://books.google.com/books?id=u8PKObcYMDIC&pg=PA20. "... the extent of Urdu used in commercial Hindi cinema has not been stable ... Although the shift was gradual and two generations communicated with each other through a blend of Urdu and Hindi, known as Hindustani, the ultimate victory of Hindi in the official sphere has been more or less complete. .. The decline of Urdu is mirrored in Hindi films ... It is true that many Urdu words have survived and have become part of Hindi cinema's popular vocabulary. But that is as far as it goes."
- ↑ Tejaswini Ganti (2004). Bollywood: a guidebook to popular Hindi cinema. Psychology Press. পৃষ্ঠা. 22–23. ISBN 978-0-415-28854-5. https://books.google.com/books?id=GTEa93azj9EC। আহৰণ কৰা হৈছে: 25 April 2011.
- ↑ Nelmes, Jill. An introduction to film studies. p. 367.