বস্তুবাদ
 |
বস্তুবাদ (ইংৰাজী: Materialism) হৈছে দাৰ্শনিক একতাবাদৰ এক প্ৰকাৰ যাৰ মতে পদাৰ্থই প্ৰকৃতিৰ মৌলিক পদাৰ্থ, আৰু মানসিক অৱস্থা আৰু চেতনাকে ধৰি সকলো বস্তু বস্তুগত বস্তুৰ বস্তুগত পাৰস্পৰিক ক্ৰিয়াৰ ফল। দাৰ্শনিক বস্তুবাদৰ মতে মন আৰু চেতনা শাৰীৰিক প্ৰক্ৰিয়াৰ দ্বাৰা সৃষ্টি হয়, যেনে মানুহৰ মগজু আৰু স্নায়ুতন্ত্ৰৰ স্নায়ুৰসায়ন, যাৰ অবিহনে ইহঁতৰ অস্তিত্ব থাকিব নোৱাৰে। বস্তুবাদৰ প্ৰত্যক্ষ বিপৰীতমুখী একক আদৰ্শবাদ, যাৰ মতে চেতনা হ'ল প্ৰকৃতিৰ মৌলিক পদাৰ্থ।
বস্তুবাদৰ লগত ভৌতিকতাবাদৰ ওতঃপ্ৰোত সম্পৰ্ক আছে —যিখিনি আছে সকলো শেষত ভৌতিক। ভৌতিক বিজ্ঞানৰ তত্ত্বৰ সৈতে বস্তুবাদৰ পৰা দাৰ্শনিক ভৌতিকতাবাদৰ বিকাশ ঘটি সাধাৰণ পদাৰ্থৰ উপৰিও ভৌতিকতাৰ ৰূপসমূহ (যেনে স্থানকাল, ভৌতিক শক্তি আৰু বল, আৰু বাহ্যিক পদাৰ্থ) অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। এইদৰে কিছুমানে বস্তুবাদতকৈ ভৌতিকতাবাদ শব্দটো পছন্দ কৰে, আনহাতে কিছুমানে ইয়াক প্ৰতিশব্দ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰে।
চেতনা আৰু মগজুৰ মাজৰ স্নায়ুৰ সম্পৰ্কৰ আৱিষ্কাৰক বস্তুবাদৰ অভিজ্ঞতাভিত্তিক সমৰ্থন হিচাপে লোৱা হয়, কিন্তু মনৰ কিছুমান দাৰ্শনিকে সেই সংযোগক ভ্ৰান্ত বুলি বিবেচনা কৰে বা ইয়াক অবস্তুবাদী ধাৰণাসমূহৰ সৈতে সামঞ্জস্যপূৰ্ণ বুলি গণ্য কৰে।[1][2] বস্তুবাদ বা ভৌতিকবাদৰ বিৰোধী বা বিকল্প বিকল্প দৰ্শনসমূহৰ ভিতৰত আদৰ্শবাদ, বহুত্ববাদ, দ্বৈতবাদ, প্যানচাইচিজম আৰু অন্যান্য এককবাদ আদি অন্তৰ্ভুক্ত।
ইপিকিউৰিয়ানবাদ হৈছে ধ্ৰুপদী প্ৰাচীন কালৰ বস্তুবাদৰ এক দৰ্শন যি আধুনিক বিজ্ঞানৰ এক প্ৰধান পূৰ্বসূৰী আছিল। ধ্ৰুপদী পৰমাণুবাদ ইপিকুৰাছৰ পূৰ্বৰ : খ্ৰীষ্টপূৰ্ব পঞ্চম শতিকাৰ চিন্তাবিদ লিউচিপাছ আৰু ডেম'ক্ৰাইটাছে সকলো পৰিৱৰ্তনক শূন্যতাত গতি কৰা অবিভাজ্য পৰমাণুৰ সংঘৰ্ষ বুলি ব্যাখ্যা কৰিছিল।[3] এপিকিউৰিয়ানবাদে এই বস্তুবাদী ছবিখনক পৰিশোধন কৰিছিল। ইপিকুৰাছে ধাৰণা কৰিছিল যে সকলো বস্তুৱেই—মনকে ধৰি—কেৱল শূন্যতাত গতি কৰা পৰমাণুৰে গঠিত; তেখেতে ক্লিনামেন বুলি ধাৰণা কৰিছিল, যিটো এটা অতি সামান্য পাৰ্শ্বীয় বিচ্যুতি যিয়ে অলৌকিক কাৰণৰ আমন্ত্ৰণ নকৰাকৈ সংঘৰ্ষৰ সূচনা কৰে আৰু ইয়াৰ অৰ্থ প্ৰকৃত অনিৰ্দিষ্টতাবাদৰ প্ৰয়োজন নাই।[4][5]
তথ্যসূত্ৰ
[সম্পাদনা কৰক]- ↑ "Edward Feser: Against "Neurobabble"". 20 January 2011. https://edwardfeser.blogspot.com/2011/01/against-neurobabble.html.
- ↑ "Tyler Burge, A Real Science of Mind - The New York Times". 19 December 2010. https://archive.nytimes.com/opinionator.blogs.nytimes.com/2010/12/19/a-real-science-of-mind/.
- ↑ "Ancient Atomism". Stanford Encyclopedia of Philosophy. https://plato.stanford.edu/entries/atomism-ancient/। আহৰণ কৰা হৈছে: 17 April 2025.
- ↑ "Epicurus (section 4.2: The Swerve and Collisions)". Stanford Encyclopedia of Philosophy. https://plato.stanford.edu/entries/epicurus/। আহৰণ কৰা হৈছে: 17 April 2025.
- ↑ Tim O’Keefe (2005). "5 “The swerve and collisions”". Epicurus on Freedom. Cambridge University Press. পৃষ্ঠা. 95‑118.