বামাচাৰ
বামাচাৰ এটা তান্ত্ৰিক শব্দ, যাৰ অৰ্থ হৈছে 'বাওঁহাতৰ পথ' আৰু ই সংস্কৃত বামমাৰ্গ শব্দৰ সমাৰ্থক।[1][2] ইয়াক বিশেষ পূজাৰ ধৰণ বা সাধনা (আধ্যাত্মিক অনুশীলন) বৰ্ণনা কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়, যিয়ে আধ্যাত্মিক বিকাশৰ বাবে শ্ৰেষ্ঠতম হ’বলৈ হেটেৰ’ডক্স বস্তু ব্যৱহাৰ কৰে।
এই প্ৰথাবোৰ সাধাৰণতে প্ৰায়ে অভিমুখীতাত তান্ত্ৰিক বুলি গণ্য কৰা হয়। ইয়াৰ বিপৰীত শব্দটো হৈছে দক্ষিণাচাৰ "সোঁহাতৰ পথ", যিটো কেৱল গতানুগতিক সম্প্ৰদায়ক নহয়, বৈদিক নিষেধাজ্ঞাৰ সৈতে মিল থকা আৰু সাধাৰণতে যথাৰ্থ অৱস্থাৰ সৈতে সন্মত আধ্যাত্মিক অনুশীলনত লিপ্ত হোৱা আধ্যাত্মিকতাৰ ধৰণকো বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়।
হিন্দু, জৈন, শিখ আৰু বৌদ্ধ ধৰ্মৰ দৰে ভাৰতীয় ধৰ্মৰ গতানুগতিক আৰু বৈষম্যমূলক উভয় প্ৰথাত বাওঁহাতৰ আৰু সোঁহাতৰ পদ্ধতি স্পষ্ট হ’ব পাৰে আৰু ই ৰুচি, সংস্কৃতি, প্ৰৱণতা, দীক্ষা, সাধনা আৰু বংশ (গুৰু-শিষ্য পৰম্পৰা)ৰ বিষয়।
নামকৰণ আৰু ব্যুৎপত্তি
[সম্পাদনা কৰক]এন এন ভট্টাচাৰ্যই সংস্কৃত শব্দ আচাৰৰ ব্যাখ্যা এনেদৰে কৰিছে।
আধ্যাত্মিক প্ৰাপ্তিৰ মাধ্যম যি ব্যক্তিভেদে দক্ষতা অনুসৰি ভিন্ন হয়....আচাৰ সাধাৰণতে সাত প্ৰকাৰৰ -- বেদ, বৈষ্ণৱ, শৈৱ, দক্ষিণ, বাম, সিদ্ধান্ত, আৰু কৌল- যাক দুটা বহল ভাগ ভগোৱা হয় - দক্ষিণ আৰু বাম। আচাৰৰ প্ৰকৃতি আৰু গোটৰ সন্দৰ্ভত ব্যাখ্যাৰ ভিন্নতা আছে। সাধাৰণতে ধৰা হয় যে যিসকলে পাঁচ তত্ত্বৰ আচাৰ-অনুষ্ঠানত অংশগ্ৰহণ কৰে তেওঁলোক বামাচাৰ শ্ৰেণীৰ অন্তৰ্গত।[3]
বামৰ অৰ্থ হৈছে "সুখদায়ক, প্ৰিয়, সন্মত" আৰু দক্ষিণৰ অৰ্থ হৈছে "সোঁ"। উদীয়মান সূৰ্য্যৰ ফালে পূব দিশলৈ মুখ কৰি থিয় হ’লে দক্ষিণ সোঁফাল হ’ব। এই কাৰণে বামাচাৰ শব্দটোক প্ৰায়ে "বাওঁহাতৰ পথ" বুলি অনুবাদ কৰা হয়, আনহাতে দক্ষিণাচাৰক "সোঁহাতৰ পথ" বুলি অনুবাদ কৰা হয়। এটা বিকল্প ব্যুৎপত্তি হ’ল বামাচাৰ অভিব্যক্তিৰ প্ৰথম শব্দটো বাম বা ‘বাওঁ’ নহয়, বামা বা ‘নাৰী’ হোৱাটো সম্ভৱ। এন এন ভট্টাচাৰ্যই লক্ষ্য কৰিছে যে তন্ত্ৰসমূহৰ এটা মূল বৈশিষ্ট্য হৈছে আদি শক্তিৰ প্ৰতিনিধিত্ব হিচাপে নাৰীৰ মৰ্যাদাৰ প্ৰতি সন্মান, আৰু যদি এইটোৱেই বামাচাৰৰ অন্তৰ্নিহিত ধাৰণা আছিল, ইয়াৰ বিপৰীত শব্দ দক্ষিণাচাৰ হয়তো পিছৰ বিকাশ হ'ব পাৰে।[4]
বামমাৰ্গ ("বাওঁ পথ") এটা বিকল্প শব্দও ব্যৱহাৰ কৰা হয়।[1] এই যৌগটোত বাম আৰু বামাৰ মাজৰ অস্পষ্টতা নাই কাৰণ চূড়ান্ত -ক স্পষ্টভাৱে চুটি।
ব্ৰহ্মযামলত
[সম্পাদনা কৰক]ব্ৰহ্ম যামল, দক্ষিণাচাৰ বৈষ্ণৱ তান্ত্ৰিক গ্ৰন্থত কোৱা হৈছে যে, পৰম্পৰাৰ তিনিটা সোঁত আছে: দক্ষিণ, বাম আৰু মধ্যম। এইবোৰৰ বৈশিষ্ট্য হৈছে সত্ত্ব, ৰজঃ, তমঃ আদি তিনিটা গুণৰ প্ৰত্যেকৰে প্ৰাধান্য। এই গ্ৰন্থ অনুসৰি দক্ষিণৰ বৈশিষ্ট্য হৈছে সত্ত্ব, আৰু ই বিশুদ্ধ; ৰজৰ বৈশিষ্ট্যযুক্ত মধ্যম মিশ্ৰিত; আৰু তমৰ বৈশিষ্ট্যযুক্ত বাম অশুদ্ধ। প্ৰতিটো শ্ৰেণীৰ তন্ত্ৰসমূহে আধ্যাত্মিক অনুশীলনৰ এটা বিশেষ ৰেখা অনুসৰণ কৰে।[5]
অভ্যাস
[সম্পাদনা কৰক]বামাচাৰ বিশেষভাৱে পঞ্চমকৰৰ সৈতে জড়িত, যাক পঞ্চতত্ত্ব বুলিও কোৱা হয়। আক্ষৰিক অৰ্থত সেইবোৰ হ'ল: মদ্য('মদ'), মাংস, মৎস্য ('মাছ'), মুদ্ৰা ('শস্য'), আৰু মৈথুন ('যৌন')।[6] মুদ্ৰাৰ অৰ্থ সাধাৰণতে ইংগিত, কিন্তু পঞ্চতত্ত্বৰ অংশ হিচাপে ই শুকান শস্য।[7]
বামাচাৰ পৰম্পৰাত এই আক্ষৰিক ৰূপসমূহৰ ব্যৱহাৰৰ ওপৰত কঠোৰ আচাৰ-অনুষ্ঠানৰ সীমা নিৰ্ধাৰণ কৰা হয় আৰু অনুমোদনহীন ব্যৱহাৰৰ বিৰুদ্ধে সতৰ্ক কৰা হয়। যদি তেনেকুৱা ব্যৱহাৰ কৰা হয়, তেন্তে তেওঁলোকে ব্যক্তিজনক পাপ কৰিবলৈ উৎসাহিত কৰে।[8] বামাচাৰ অনুষ্ঠানৰ অনুশীলনকাৰীসকলে এই আক্ষৰিক বস্তুবোৰৰ প্ৰতীকী বিকল্প ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰে, যিবোৰ গতানুগতিক হিন্দু অনুশীলনত অনুমোদিত নহয়।[9][10] আক্ষৰিক পঞ্চমকৰৰ সৈতে জড়িত নোহোৱাকৈ তান্ত্ৰিক পদ্ধতিসমূহ কৰিব পৰা যায় বুলি স্বামী মাধৱানন্দই গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছে, আৰু অসংখ্য সন্তই ইয়াক চৰ্চা কৰা বুলি কোৱা হৈছে।[11]
অঘোৰী
[সম্পাদনা কৰক]- প্ৰধান প্ৰবন্ধ -অঘোৰী
বেৰেটে আঘোৰী অনুশীলনকাৰীসকলৰ ভয়ংকৰ ভূমি সাধনাৰ বাওঁ আৰু সোঁৰ প্ৰৱণতা দুয়োটাতে আলোচনা কৰিছে আৰু ইয়াক মূলতঃ আভ্যন্তৰীণ আদিমতাক আগস্থান দিবলৈ মোহ আৰু বিদ্বেষৰ মাজেৰে কাটি যোৱা বুলি চিনাক্ত কৰিছে, যিটো দৃষ্টিভংগী সংস্কৃতি বা বশীকৰণৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱিত:
অঘোৰৰ গুৰু আৰু শিষ্যসকলে তেওঁলোকৰ অৱস্থা আদিম আৰু সাৰ্বজনীন বুলি বিশ্বাস কৰে। তেওঁলোকৰ মতে সকলো মানুহ প্ৰাকৃতিক জন্মতে অঘোৰী। হৰি বাবাই কেইবাবাৰো কৈছে যে সকলো সমাজৰ মানৱ কেঁচুৱা বৈষম্যহীন, নিজৰ মল-মূত্ৰত যিমান খেলিব, চৌপাশৰ খেলনাবোৰৰ লগত সিমানেই খেলিব। শিশুসকল বয়স বাঢ়ি অহাৰ লগে লগে ক্ৰমান্বয়ে বৈষম্যমূলক হৈ পৰে আৰু পিতৃ-মাতৃৰ সাংস্কৃতিকভাৱে নিৰ্দিষ্ট মোহ আৰু বিদ্বেষ শিকে। শিশুৱে মূৰত খুন্দা মাৰি মাটিত পৰিলে তেওঁলোকৰ মৃত্যুৰ হাৰ ক্ৰমান্বয়ে সচেতন হৈ পৰে। তেওঁলোকৰ মনত নিজৰ মৃত্যুৰ ভয় আহে আৰু তাৰ পিছত এই ভয়ক সম্পূৰ্ণৰূপে অস্বীকাৰ কৰাৰ উপায় বিচাৰি লাঘৱ কৰে। এই অৰ্থত অঘোৰ সাধনা হৈছে গভীৰভাৱে আভ্যন্তৰীণ সাংস্কৃতিক আৰ্হিসমূহ অশিক্ষিত হোৱাৰ এক প্ৰক্ৰিয়া। এই সাধনাই যেতিয়া শ্মশান সাধনাৰ ৰূপ লয়, তেতিয়া অঘোৰীয়ে অতি সৰু শিশু হিচাপে মৃত্যুৰ সন্মুখীন হয়, একেলগে জীৱনৰ সৰ্বমুঠতাক ইয়াৰ দুটা চৰমত ধ্যান কৰে। এই আদৰ্শ উদাহৰণে আচাৰ-ব্যৱহাৰ আৰু দৈনন্দিন জীৱনত বাওঁ আৰু সোঁ উভয় ধৰণৰ অন্যান্য অঘোৰ প্ৰথাৰ বাবে আৰ্হি হিচাপে কাম কৰে।[12]
তথ্যসূত্ৰ
[সম্পাদনা কৰক]- ↑ 1.0 1.1 Bhattacharyya (1999), পৃষ্ঠা. 81, 447.
- ↑ Saraswati (2010).
- ↑ Bhattacharyya (1999), পৃষ্ঠা. 368-69.
- ↑ Bhattacharyya (1999), পৃষ্ঠা. 113.
- ↑ Bagchi (2017).
- ↑ Bhattacharyya (1999), পৃষ্ঠা. 294, 296-7, 423-25.
- ↑ Mahanirvana Tantra of the Great Liberation
- ↑ Tripurā Upaniṣadbhāsya, v. 15.
- ↑ Bhattacharyya (1999), পৃষ্ঠা. 86-7.
- ↑ Brooks (1990), পৃষ্ঠা. 113.
- ↑ Madhavananda (2017).
- ↑ Barrett (2008), পৃষ্ঠা. 161.