বাল্টি লোক
বাল্টিলোকসকল এটা তিব্বতী জনগোষ্ঠী, যি পাকিস্তানী প্ৰশাসিত গিলগিট−বাল্টিস্তান আৰু ভাৰতীয় প্ৰশাসিত ভূ-খণ্ড লাডাখৰ স্থানীয়, প্ৰধানকৈ কাৰ্গিল জিলাত আৰু লেহ জিলাত পাতলীয়াকৈ আছে। কাশ্মীৰ অঞ্চলৰ বাহিৰত বাল্টিসকল সমগ্ৰ পাকিস্তানত সিঁচৰতি হৈ আছে, প্ৰব্ৰজনকাৰীৰ অধিকাংশই লাহোৰ, কৰাচী, ইছলামাবাদ আৰু ৰাৱালপিণ্ডিৰ দৰে বিশিষ্ট নগৰ কেন্দ্ৰত বাস কৰে।
মূল
[সম্পাদনা কৰক]বাল্টি নামৰ উৎপত্তি অজ্ঞাত।[1] বাল্টি জনগোষ্ঠীৰ প্ৰথম লিখিত উল্লেখ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব দ্বিতীয় শতিকাত আলেকজেণ্ড্ৰিয়াৰ জ্যোতিৰ্বিজ্ঞানী আৰু ভূগোলবিদ ট’লেমীয়ে এই অঞ্চলক বায়ালটাই বুলি উল্লেখ কৰে।[2] বাল্টি জনসাধাৰণে নিজেই নিজৰ জন্মভূমিক বাল্টি-ইউল (অনুবাদ ‘বাল্টিছৰ দেশ’) বুলি কয়; বাল্টিস্তানৰ আধুনিক নাম হৈছে এই নামৰ পাৰ্চী অনুবাদ।[3]
ভাষা
[সম্পাদনা কৰক]বাল্টি ভাষা তিব্বতী ভাষা পৰিয়ালৰ অন্তৰ্গত। ৰিডে (১৯৩৪) ইয়াক লাডাখীৰ উপভাষা বুলি গণ্য কৰে,[4] আনহাতে নিকোলাছ টুৰ্নাড্ৰে (২০০৫) ইয়াৰ পৰিৱৰ্তে ইয়াক লাডাখীৰ ভগ্নী ভাষা বুলি গণ্য কৰে।[5] বাল্টি ভাষা অতি প্ৰাচীন আৰু ৰক্ষণশীল হৈয়ে আছে, অন্যান্য তিব্বতী ভাষাতকৈ ধ্ৰুপদী তিব্বতী ভাষাৰ ওচৰত।[6]
ধৰ্ম
[সম্পাদনা কৰক]বাল্টিসকলে এতিয়াও নিজৰ সমাজৰ ভিতৰত প্ৰাক-ইছলামিক ব’ন(en:Bon) আৰু তিব্বতী বৌদ্ধ আচাৰ-অনুষ্ঠানৰ বহুতো সাংস্কৃতিক বৈশিষ্ট্য ধৰি ৰাখিছে, যাৰ ফলত তেওঁলোক পাকিস্তানৰ এক অনন্য জনগাঁথনিগত গোট হৈ পৰিছে।[7]
খ্ৰীষ্টীয় চতুৰ্দশ শতিকাৰ আশে-পাশে বাল্টিস্তানত ইছলামৰ আগমনলৈকে বাল্টি জনগোষ্ঠীৰ লোকসকলে ব’ন আৰু তিব্বতী বৌদ্ধ ধৰ্ম প্ৰধান ধৰ্ম পালন কৰিছিল, প্ৰধানকৈ মিৰ ছায়িদ আলী হামাদানীৰ দৰে চুফী মিছনেৰীসকলৰ জৰিয়তে। নূৰবাক্সিয়া চুফী সম্প্ৰদায়ে এই অঞ্চলত ইছলামিক বিশ্বাসৰ প্ৰচাৰ আৰু অধিক প্ৰচাৰ কৰিছিল আৰু ১৭ শতিকাৰ শেষৰফালে বাল্টিৰ বেছিভাগেই ইছলাম ধৰ্ম গ্ৰহণ কৰিছিল।[8] ষোড়শ শতিকাৰ শেষৰফালৰপৰা বাল্টিস্তানত ছিয়া ইছলামৰ উপস্থিতি আছিল যদিও[9] চুন্নী মিছনেৰীসকলৰ সৈতে ছিয়াসকলে ১৯ শতিকাৰ আশে-পাশে আৰু ২০ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে বাল্টিসকলৰ মাজত সক্ৰিয়ভাৱে ধৰ্মান্তৰকৰণ আৰম্ভ কৰে।[10]
বাল্টিসকলৰ প্ৰায় ৬০% ছিয়া মুছলমান, আনহাতে প্ৰায় ৩০% নূৰবাক্ষিয়া চুফী ইছলাম আৰু ১০% চুন্নী মুছলমান।[11][8]
তথ্যসূত্ৰ
[সম্পাদনা কৰক]- ↑ Backstrom, Peter The Balti people belong to the Tibetan–Kargil branch of the Kamboj tribe. The Kamboj have their roots in the ancient Iranian–Aryan stock. One branch of this tribe migrated from the Pamirs and Hindukush into Tibet and the Karakoram, where they later became known as the Baltis C.; Radloff, Carla F. (1992). O’Leary, Clare F.. ed. Languages of Northern Areas. Sociolinguistic Survey of Northern Pakistan. 2. প্ৰকাশক Quaid-i-Azam University: National Institute of Pakistani Studies. পৃষ্ঠা. 5. ISBN 9698023127. https://books.google.com/books?id=zRpiAAAAMAAJ.
- ↑ Afridi, Banat Gul (1988). Baltistan in history. প্ৰকাশক Peshawar, Pakistan: Emjay Books International. পৃষ্ঠা. 9. https://books.google.com/books?id=mQFuAAAAMAAJ.
- ↑ Kazmi, Syed Muhamad Abbas (1996). "The Balti Language". In Pushp, P. N.; Warikoo, K.. Jammu, Kashmir and Ladakh: Linguistic predicament. Himalayan Research and Cultural Foundation. প্ৰকাশক New Delhi: Har-Anand Publications. পৃষ্ঠা. 135–153]. ISBN 8124103453. http://www.koshur.org/Linguistic/7.html.
- ↑ Balti Grammar, by A. F. C. Read. London: The Royal Asiatic society, 1934.
- ↑ * N. Tournadre (2005) "L'aire linguistique tibétaine et ses divers dialectes." Lalies, 2005, n°25, p. 7–56 [1] Archived 2011-06-28 at the Wayback Machine
- ↑ Zeisler, Bettina (2005), "On the Position of Ladakhi and Balti in the Tibetan Language Family" (en ভাষাত), Ladakhi Histories (Brill): pp. 41–64, ISBN 978-90-474-0809-3, https://brill.com/display/book/edcoll/9789047408093/B9789047408093_s006.xml
- ↑ "The Nurbakhshi religion in Baltistan". Baltistan Foundation. Archived from the original on 3 June 2019. https://web.archive.org/web/20190603134645/https://www.baltistan.eus/news/articles/the-nurbakhshi-religion-in-baltistan/। আহৰণ কৰা হৈছে: 7 March 2018.
- ↑ 8.0 8.1 "Little Tibet: Renaissance and Resistance in Baltistan" (en-GB ভাষাত). Himal Southasian. 1998-04-30. https://www.himalmag.com/little-tibet-renaissance-and-resistance-in-baltistan/। আহৰণ কৰা হৈছে: 2020-05-20.
- ↑ Rieck, Andreas (1995). "The Nurbakhshis of Baltistan — Crisis and Revival of a Five Centuries Old Community". Die Welt des Islams খণ্ড 35 (2): 159–188. doi:10.1163/1570060952597761. ISSN 0043-2539. https://doi.org/10.1163/1570060952597761.
- ↑ Abbas, Mohsin; Ahmad, Mujeeb (2021). "The Development of the Nūrbakhshī Sufi Order in Gilgit-Baltistan". Islamic Studies খণ্ড 60 (4): 365–398. doi:10.52541/isiri.v60i4.1892. ISSN 2710-5326. https://doi.org/10.52541/isiri.v60i4.1892.
- ↑ Bakshi, S. R. (1997-01-01) (en ভাষাত). Kashmir: History and People. Sarup & Sons. ISBN 9788185431963. https://archive.org/details/bub_gb_U1LEY1yWmagC.