বিছে (বতাহ)
বিছে বা বিজে (ফৰাচী: La Bise) চুইজাৰলেণ্ডৰ এক ঠাণ্ডা, শুকান বতাহ যি চুইজাৰলেণ্ডৰ মালভূমিৰ মাজেৰে উত্তৰ-পূবৰপৰা দক্ষিণ-পশ্চিমলৈ বৈ যায়।[1] ই সাধাৰণতে তেতিয়াই হয় যেতিয়া উত্তৰ বা পূব ইউৰোপৰ ওপৰত উচ্চ চাপৰ ব্যৱস্থাই বায়ুৰ চাপৰ পাৰ্থক্য সৃষ্টি কৰে যিয়ে জুৰা পৰ্বতমালা আৰু আল্পছৰ মাজত বতাহৰ সোঁতৰ সৃষ্টি কৰে।[1] গোটেই বছৰটোত দেখা দিয়া ই গ্ৰীষ্মকালত শুকান বতৰ আনে আৰু শীতকালত প্ৰায়ে নিম্ন স্তৰৰ ডাৱৰ গঠন কৰে। ভ্ৰমণত ব্যাঘাত জন্মা, কৃষিৰ ক্ষতি আৰু বতৰৰ লগত জড়িত শাৰীৰিক লক্ষণ যেনে মূৰৰ বিষৰ সৈতে বিছে জড়িত হৈ আছে।[1]
গঠন আৰু প্ৰভাৱ
[সম্পাদনা কৰক]উত্তৰ বা পূব ইউৰোপৰ ওপৰত থকা বায়ুৰ উচ্চ চাপ ভূমধ্যসাগৰৰ ওপৰত থকা নিম্ন চাপৰ সৈতে মিলি যোৱাৰ ফলত পূবৰপৰা উত্তৰ-পূবলৈ বতাহৰ সৃষ্টি হয় আৰু চুইছ মালভূমিৰ ওপৰেৰে পশ্চিম দিশলৈ গতি কৰে।[1] ই জুৰা পৰ্বত আৰু আল্পছৰ মাজৰ প্ৰাকৃতিক কৰিডৰৰ মাজেৰে বৈ যায়, য’ত এই ব্যৱধান সংকুচিত হয়, বিশেষকৈ পশ্চিম চুইজাৰলেণ্ডত শক্তি লাভ কৰে।[1] গ্ৰীষ্মকালত বিছে শুকান বায়ু আৰু ঋতুৰ সাধাৰণ উষ্ণতা আনে। শীতকালত ইয়াৰ ফলত মালভূমিৰ ওপৰেৰে উচ্চ কুঁৱলীৰ সৃষ্টি হ'ব পাৰে আৰু জেনিভা হ্ৰদ অঞ্চলত ঘণ্টাত ১০০ কিলোমিটাৰ বেগত প্ৰচণ্ড বতাহৰ সৃষ্টি হ’ব পাৰে।[1]
পৃষ্ঠ-স্তৰৰ প্ৰভাৱৰ উপৰি বিছে প্ৰায়ে শীতকালত ঠাণ্ডা, আৰ্দ্ৰ বায়ু আনে যি এটা ওলোটা স্তৰৰ তলত আবদ্ধ হৈ পৰে। এনে পৰিস্থিতিত উচ্চতাৰ লগে লগে উষ্ণতা বৃদ্ধি পায় আৰু উলম্ব বায়ুৰ বিনিময় সীমিত হয়।[2] ইয়াৰ ফলত চুইজাৰলেণ্ডৰ মালভূমিত ব্যাপকভাৱে নিম্ন স্তৰৰ ডাৱৰ বা কুঁৱলীৰ বিকাশ ঘটে। যেতিয়া বিছে শক্তিশালী হয়, তেতিয়া একেধৰণৰ মেঘময় আকাশৰ পৰিৱৰ্তে "ডাৱৰৰ ৰাস্তা" নামেৰে জনাজাত ডাৱৰৰ ভঙা বেণ্ড গঠন হ’ব পাৰে।[2] যদিও সাধাৰণতে শুকান বতৰৰ সৈতে জড়িত, বিছে আলপাইনৰ নিম্ন চাপৰ ব্যৱস্থাৰপৰাও আৰ্দ্ৰতা কঢ়িয়াই নিব পাৰে, যাৰ ফলত মেঘময় পৰিস্থিতি আৰু বৰষুণৰ সৃষ্টি হয়, যিটো ভিন্নতাক "ব্লেক বিছে" বুলি জনা যায়।[2] পশ্চিম চুইজাৰলেণ্ডত বিছে ধুমুহাৰ শক্তিৰ তীব্ৰতা লাভ কৰিব পাৰে, চাংগিনত ১০০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টাত আৰু লা ড’লত ১৫৪ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টাত ধুমুহাৰ ৰেকৰ্ড কৰা হৈছে।[2]
বিছে কেতিয়াবা জেনিভা আৰু ওচৰৰ অঞ্চলত শীতকালত তীব্ৰ বৰফৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে।[3] এই চুইজাৰলেণ্ড চহৰলৈ অহা বহুতো বিদেশী ভ্ৰমণকাৰীয়ে বিছেৰ বিষয়ে মন্তব্য কৰিছে।[4][5]
বতাহৰ আৰ্হি আৰু জোখ-মাখ
[সম্পাদনা কৰক]থুৰ্গাউ কেণ্টনত জেনিভা আৰু গুটিংগেনৰ মাজৰ বায়ুৰ চাপৰ পাৰ্থক্য (হেক্টোপাস্কেল [hPa] ত) বিশ্লেষণ কৰি বিছে বতাহৰ শক্তি নিৰ্ণয় কৰিব পাৰি। জেনিভাতকৈ গুটিংগেনত (TG) বায়ুৰ চাপ বেছি হোৱাৰ লগে লগে বিছেৰ সৃষ্টি হয়। এই বায়ুৰ চাপৰ পাৰ্থক্য যিমানেই বেছি হ’ব সিমানেই বিছে চুইজাৰলেণ্ডৰ মালভূমিৰ মাজেৰে শক্তিশালীভাৱে বৈ যায়। ওলোটা বায়ুৰ চাপৰ পাৰ্থক্যৰ ক্ষেত্ৰত (গুটিংগেনত কম বায়ুৰ চাপ (TG) আৰু জেনেভাত উচ্চ বায়ুৰ চাপ) বিছেৰ বিপৰীতটো ঘটে:দক্ষিণ-পশ্চিমৰ পৰা চুইজাৰলেণ্ডৰ মালভূমিৰ মাজেৰে বতাহ বয়।[6]
ব্যুৎপত্তি আৰু সাংস্কৃতিক উল্লেখ
[সম্পাদনা কৰক]ইংৰাজীত এটা বিকল্প ৰূপ হৈছে বিজ।[7] ফৰাচী bise ৰ পৰা এই শব্দটো মধ্য ইংৰাজীত প্ৰৱেশ কৰিছিল। ইয়াৰ উৎপত্তি অজ্ঞাত।[8]
আইৰিছ গায়ক ক্ৰীছ ডি বাৰ্গে লিখা আৰু গোৱা "ল’নলি স্কাই" গীতটোত জেনিভা হ্ৰদৰ লগতে বতাহ লা বিজৰ কথাও উল্লেখ কৰা হৈছে। ১৯৭৫ চনত "স্পেনিছ ট্ৰেইন এণ্ড অদাৰ ষ্ট'ৰীজ" এলবামত মুক্তি পায় এই গীতটো। গেষ্টন ভিলেমাৰ [fr] আৰু লুচিয়ান ডেলৰমেল [fr]ৰ ফৰাচী দেশপ্ৰেমমূলক গীত লা ষ্ট্ৰাছবাৰ্জোৱাইজ [fr]ৰ কথাতো লা বিছেৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে।
তথ্যসূত্ৰ
[সম্পাদনা কৰক]- 1 2 3 4 5 6 "The bise, the ill wind unique to Switzerland". Swissinfo. 22 February 2025. https://www.swissinfo.ch/eng/swiss-oddities/the-bise-a-unique-swiss-weather-phenomenon/88892819। আহৰণ কৰা হৈছে: 15 July 2025.
- 1 2 3 4 "Bise". Swiss Federal Office for Meteorology and Climatology (MeteoSwiss). https://www.meteoswiss.admin.ch/weather/weather-and-climate-from-a-to-z/bise.html। আহৰণ কৰা হৈছে: 15 July 2025.
- ↑ "La bise va se calmer après une journée chaotique, mais plusieurs écoles vont rester fermées" (fr ভাষাত). প্ৰকাশক Geneva: RTS Radio Télévision Suisse. 17 January 2017. https://www.rts.ch/info/suisse/8314926-la-bise-va-se-calmer-apres-une-journee-chaotique-mais-plusieurs-ecoles-vont-rester-fermees.html.
- ↑ Fredrika Bremer, Two Years in Switzerland and Italy, Hurst and Blackett 1861, p.258
- ↑ The Century: A Popular Quarterly by Making of America Project, The Century Co. 1909, p.463
- ↑ "Bisendiagramm". প্ৰকাশক Appenzell, Switzerland: MeteoGroup Schweiz AG. Archived from the original on 2020-02-03. https://web.archive.org/web/20200203032706/http://www.meteocentrale.ch/en/weather/foehn-and-bise/bise.html। আহৰণ কৰা হৈছে: 2018-02-25.
- ↑ Mary Shelley, The Last Man, vol. 3 ch. 8.
- ↑ W. R. Trumble; A. Stevenson, eds.,Shorter Oxford Dictionary, Oxford University Press 2002