ভীম ৰথ
| ভীম ৰথ | |
|---|---|
,_Mahabalipuram.jpg) ভীম ৰথ | |
| স্থান | |
| দেশ | ভাৰত |
| ৰাজ্য | তামিলনাডু |
| জিলা | কাঞ্চীপুৰম জিলা |
| স্থান | মহাবলীপুৰম |
| প্ৰতিষ্ঠাকাল | প্ৰায় 650[1] Common era[2] |
ভীম ৰথ (ইংৰাজী: Bhim rath) ভাৰতৰ তামিলনাডু ৰাজ্যৰ কাঞ্চীপুৰম জিলাৰ বংগ উপসাগৰৰ কৰ’মেণ্ডেল উপকূলৰ মহাবলীপুৰমত পঞ্চৰাথাছ কমপ্লেক্সত অৱস্থিত এক কীৰ্তিচিহ্ন। ই একক ভাৰতীয় শিল কাটি স্থাপত্যৰ উদাহৰণ। সপ্তম শতিকাৰ শেষৰ ফালৰ পৰা পল্লৱ ৰাজ্যৰ ৰজা প্ৰথম মহেন্দ্ৰবৰ্মান আৰু তেওঁৰ পুত্ৰ প্ৰথম নৰসিংহবৰ্মান (৬৩০–৬৮০ খ্ৰীষ্টাব্দ; ইয়াক মমল্ল বা "মহাযোদ্ধা" বুলিও কোৱা হয়) ৰাজত্বকালৰ বুলি কোৱা হয়। সমগ্ৰ কমপ্লেক্সটো ভাৰতৰ প্ৰত্নতাত্ত্বিক জৰীপ (ASI)ৰ তত্বাৱধানত আছে আৰু ১৯৮৪ চনৰ পৰা ইউনেস্কোৰ বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ হিচাপে নিৰ্ধাৰণ কৰা মহাবলীপুৰমৰ স্মৃতিসৌধৰ গোটৰ ভিতৰত অন্যতম।[3]
ইয়াক এনে এটা ৰূপত নিৰ্মাণ কৰা হৈছে যিটো লোক-গৃহৰ দৰে আৰু ইয়াৰ চাল ঢালযুক্ত আৰু ইয়াৰ কাষেৰে বাৰাণ্ডা থকা আয়তাকাৰ কোঠা এটাৰ ওপৰত এটা বক্ৰ গেবলৰ দৰে খিলান গঠন কৰা হয়।[4][5] সম্ভৱতঃ মমল্লপুৰম মন্দিৰৰ উন্নত ডিজাইনৰ বাবে মন্দিৰ নিৰ্মাণৰ উন্নয়নৰ যথেষ্ট প্ৰক্ৰিয়া চলিছিল আৰু মন্দিৰসমূহে পূৰ্বৰ কাঠৰ মন্দিৰৰ পৰা পিছৰ গাঁথনিগত স্মৃতিসৌধলৈ দ্ৰুত পৰিৱৰ্তনৰ চিন স্বৰূপে ইয়াক শিলত খোদিত কৰা হৈছে।[3][6][7] যদিও কেতিয়াবা ভুলতে মন্দিৰ বুলিও কোৱা হয়, তথাপিও প্ৰথম নৰসিংহবৰ্মানৰ মৃত্যুৰ পিছত সম্পূৰ্ণ নোহোৱাৰ বাবে এই গঠনটো পবিত্ৰ কৰা হোৱা নাছিল।[8][6][7][9] মহাকাব্য মহাভাৰত খ্যাতিৰ পঞ্চপাণ্ডৱসকলৰ এজনৰ নামেৰে এই গঠনৰ নামকৰণ কৰা হৈছে,[3][7][10] যদিও নামকৰণ ইয়াৰ প্ৰতিমূৰ্তিৰ দ্বাৰা সমৰ্থিত নহয়। ইয়াক বিষ্ণুৰ বাবে উৎসৰ্গিত কৰা হৈছে।
ভূগোল
[সম্পাদনা কৰক]এই স্মৃতিসৌধটো কাঞ্চীপুৰম জিলাৰ ভাৰত মহাসাগৰৰ বংগ উপসাগৰৰ কৰ’মেণ্ডেল উপকূলৰ মহাবলীপুৰম (পূৰ্বতে মমল্লপুৰম নামেৰে জনাজাত)ত অৱস্থিত। ই ৰাজধানী চহৰ চেন্নাই (পূৰ্বতে মাদ্ৰাজ নামেৰে জনাজাত)ৰ পৰা প্ৰায় ৩৫ মাইল (৫৬ কিলোমিটাৰ) দক্ষিণে অৱস্থিত,[11] আনহাতে চেংগলপট্টু প্ৰায় ২০ মাইল (৩২ কিলোমিটাৰ) দূৰত।[12]
ইতিহাস
[সম্পাদনা কৰক]
আন চাৰিটা পঞ্চৰথৰ দৰেই এই শিলৰ গঠনটোও পূৰ্বৰ কাঠৰ সংস্কৰণৰ প্ৰতিলিপি।[13] এই স্মৃতিসৌধটো অসম্পূৰ্ণ।[14]
স্থাপত্য
[সম্পাদনা কৰক]সকলো পঞ্চৰথ উত্তৰ–দক্ষিণ দিশত প্ৰান্তিককৃত আৰু এটা উমৈহতীয়া প্লিন্থ ভাগ। শিলৰ ভাৰতীয় স্থাপত্যত ইহঁতৰ কোনো নজিৰ নাই আৰু দক্ষিণ ভাৰতীয় দ্ৰাবিড় মন্দিৰ স্থাপত্যৰ পৰম্পৰাত বৃহৎ মন্দিৰ নিৰ্মাণৰ বাবে ইহঁতৰ "টেমপ্লেট" বুলি প্ৰমাণিত হৈছে।[10] যদিও একক শিলৰ পৰা কাটি উলিওৱা হয়, ইয়াক নিয়মীয়া অট্টালিকাৰ ৰূপত গাঁথনিগত মন্দিৰৰ আকাৰত খোদিত কৰা হয় আৰু সেয়েহে ইয়াক "অৰ্ধএক শিলৰ ৰূপ" বুলি কোৱা হয়।
বিন্যাস
[সম্পাদনা কৰক]
অৰ্জুন আৰু ধৰ্মৰাজ ৰথৰ দৰেই এই শিলৰ মন্দিৰটোও ইয়াৰ পূৰ্বৰ কাঠৰ সংস্কৰণৰ প্ৰতিৰূপ।[13] ভীমৰথ হৈছে একস্তৰীয় বা একস্তৰীয় আয়তাকাৰ মন্দিৰ, যাৰ চাল বেৰেলযুক্ত আৰু অলংকৃত স্তম্ভ। দ্ৰৌপদী আৰু অৰ্জুন ৰথৰ পিছত দীঘলীয়া দীঘলীয়া গোলাপী গ্ৰেনাইট শিলত খোদিত কৰা তৃতীয় ৰথ যিটো ক্ৰমান্বয়ে উত্তৰৰ পৰা দক্ষিণলৈ ওপৰলৈ উঠি যায়। ইয়াক ৪২ বাই ২৪ ফুট (১২.৮ মিটাৰ × ৭.৩ মিটাৰ) ভিত্তি পৰিকল্পনাত কাটি উলিওৱা হয়, আৰু দুটা মহলাত ২৫ ফুট (৭.৬ মিটাৰ) উচ্চতালৈ ওপৰলৈ উঠিছে। তলৰ মহলাটো আধৰুৱা হৈয়েই আছে। তলৰ মহলাৰ অসমাপ্ত বৈশিষ্ট্যবোৰে কি নিৰ্মাণ কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছিল তাৰ ছবি এখন দিয়ে, অৰ্থাৎ ভিত্তি হিচাপে সিংহৰ খুঁটা লগোৱা খুঁটাবোৰৰ ওপৰত সমৰ্থিত এটা প্ৰদক্ষিণ পথ। বিন্যাসৰ দীঘলীয়া আঁচনিখনক এনে এক পৰিকল্পনা বুলি অনুমান কৰা হৈছে যিটোৰ উদ্দেশ্য আছিল এজন অনন্তশায়ন বিষ্ণু (বিষ্ণু দেৱতাৰ হেলান প্ৰতিমূৰ্তি) ৰখাৰ উদ্দেশ্য।[15]
লগতে চাওক
[সম্পাদনা কৰক]তথ্য সংগ্ৰহ
[সম্পাদনা কৰক]- ↑ The Culture of India. The Rosen Publishing Group. 2010. পৃষ্ঠা. 315. ISBN 9780852297629.
- ↑ Ramchandani, Indu (2000). Student Britannica India 7 Vols. Popular Prakashan. পৃষ্ঠা. 5. ISBN 9780852297629.
- ↑ 3.0 3.1 3.2 "Group of Monuments at Mahabalipuram". World Heritage. https://whc.unesco.org/en/list/249/। আহৰণ কৰা হৈছে: 2007-02-08.
- ↑ Coombes, J. W. (1999) (en ভাষাত). The Seven Pagodas. Asian Educational Services. পৃষ্ঠা. 32. ISBN 978-81-206-1424-6.
- ↑ Guides, Insight (1 March 2017) (en ভাষাত). Insight Guides South India (Travel Guide eBook). Apa Publications (UK) Limited. পৃষ্ঠা. 130. ISBN 978-1-78671-692-7.
- ↑ 6.0 6.1 "File:Five Rathas, Mahabalipuram.jpg". Archaeological Survey of India, Chennai Circle. http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Five_Rathas,_Mahabalipuram.jpg। আহৰণ কৰা হৈছে: 9 April 2013.
- ↑ 7.0 7.1 7.2 "Pancha Rathas, Mamallapuram". Archaeological Survey of India. http://www.art-and-archaeology.com/india/mamallapuram/mam01.html। আহৰণ কৰা হৈছে: 23 October 2012.
- ↑ Stokstad, Marilyn (2008). Art history. Pearson Education. পৃষ্ঠা. 333. ISBN 9780131577046.
- ↑ "Mahabalipuram". UCLA Education, South Asia. http://www.sscnet.ucla.edu/southasia/Culture/Archit/Mahaba.html। আহৰণ কৰা হৈছে: 30 December 2012.
- ↑ 10.0 10.1 "The Rathas, monolithic [Mamallapuram"]. Online Gallery of the British Library. http://www.bl.uk/onlinegallery/onlineex/apac/photocoll/t/019pho0000472s1u00027000.html। আহৰণ কৰা হৈছে: 19 February 2013.
- ↑ Gunther, Michael D.. "Pancha Rathas, Mamallapuram". art-and-archaeology.com. http://www.art-and-archaeology.com/india/mamallapuram/mam01.html। আহৰণ কৰা হৈছে: 23 October 2012.
- ↑ Ayyar, P. V. Jagadisa (1982). South Indian Shrines: Illustrated. Asian Educational Services. পৃষ্ঠা. 157–. ISBN 978-81-206-0151-2. https://books.google.com/books?id=NLSGFW1uZboC&pg=PA157। আহৰণ কৰা হৈছে: 7 February 2013.
- ↑ 13.0 13.1 Moffett, Marian; Fazio, Michael W.; Wodehouse, Lawrence (2003). World History of Architecture. Laurence King Publishing. পৃষ্ঠা. 75. ISBN 978-1-85669-371-4. https://books.google.com/books?id=IFMohetegAcC&pg=PT75। আহৰণ কৰা হৈছে: 9 January 2013.
- ↑ Stokstad, Marilyn (2008). Art history. Pearson Education. পৃষ্ঠা. 333. ISBN 9780131577046.
- ↑ Singh, Upinder (2008). A History of Ancient and Early Medieval India: From the Stone Age to the 12th Century. Pearson Education India. পৃষ্ঠা. 636. ISBN 978-81-317-1677-9. https://books.google.com/books?id=GW5Gx0HSXKUC&pg=PA636। আহৰণ কৰা হৈছে: 9 January 2013.
