ভূতেশ্বৰৰ যক্ষীসকল

ভূতেশ্বৰ যক্ষীসকল
ভূতেশ্বৰৰ যক্ষীসকল, মথুৰা, দ্বিতীয় শতিকা খ্ৰীষ্টাব্দ। স্তম্ভবোৰৰ পিছফালৰ বৌদ্ধ ৰিলিফবোৰ পিছফালে থকা আইনাখনত দেখা যায়। ভাৰতীয় সংগ্ৰহালয়, কলকাতা। মথুৰা সংগ্ৰহালয়ত থকা ভূতেশ্বৰৰ যক্ষীসকল।
উপাদান	ৰঙা শিল
আৱিষ্কাৰৰ ঠাই	27°36′00″N 77°39′00″E
সময়কাল / সংস্কৃতি	দ্বিতীয় শতিকা খ্ৰীষ্টাব্দ
স্থান	মথুৰা, ভাৰত।
বৰ্তমান অৱস্থান	ভাৰতীয় সংগ্ৰহালয়, কলকাতা, ভাৰত। লগতে মথুৰা সংগ্ৰহালয়, মথুৰা।

বৌদ্ধ ভাস্কৰ্য্যৰ সৈতে স্তম্ভসমূহৰ পিছফালে (ভাৰতীয় সংগ্ৰহালয়, কলকাতা)। ক্ৰছ-বাৰবোৰৰ বাবে ছিদ্ৰবোৰ কাষৰ ফালে দেখা পোৱা যায়।

ভূতেশ্বৰৰ যক্ষীসকল (ইংৰাজী: Bhutesvara Yakshis) যাক ভূতেসৰৰ যক্ষী বুলিও বানান কৰা হয় হ'ল কুশন সাম্ৰাজ্যৰ সময়ত খ্ৰীষ্টীয় দ্বিতীয় শতিকাৰ ৰেলিঙত থকা যক্ষীৰ ৰিলিফ শৃংখলা। মথুৰাৰ বাহিৰত বৌদ্ধ স্তুপৰ অৱশিষ্টসমূহ আশে-পাশে থকা ভূতেশ্বৰ টিলাত এই ৰিলিফবোৰ পোৱা গৈছিল আৰু বৰ্তমান কলকাতা ভাৰতীয় সংগ্ৰহালয়ত তিনিটা স্তম্ভ, আৰু তিনিটা স্তম্ভৰ লগতে এটা খণ্ড (এটা স্তম্ভৰ আধা) মথুৰা সংগ্ৰহালয়ত সংগৃহীত কৰ‍ি থোৱা হৈছে‍। এইবোৰ মথুৰা শিল্পৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ উদাহৰণ, যাৰ এইবোৰ আৰু অন্যান্য যক্ষী ৰূপৰ "হয়তো আটাইতকৈ পৰিচিত উদাহৰণ।"

স্তম্ভবোৰৰ পিছফালে বুদ্ধৰ জীৱনৰ দৃশ্যৰে ৰিলিফ আছে আৰু তেওঁৰ পূৰ্বৰ জীৱনক লৈ জাতক কাহিনীৰ সৈতে খোদিত চিত্ৰ আছে।

ভূতেশ্বৰ টিলাটো মূলতঃ মথুৰা চহৰৰ ঠিক বাহিৰত থকা এটা শাৰীৰ বৃহৎ টিলাবোৰৰ ভিতৰত এটা, কিন্তু এতিয়া আধুনিক চহৰখনৰ ভিতৰত বাৰুকৈয়ে অন্তৰ্ভুক্ত। কংকালী টিলা দুটা ঢিপৰ তলত, ই গুৰুত্বপূৰ্ণ জৈন স্থান।

ইতিহাস

মথুৰা জিলাৰ জিলা সংগ্ৰাহক তথা ১৮৭৪ চনত মথুৰা সংগ্ৰহালয়ৰ প্ৰতিষ্ঠাপক ছাৰ এফ. এছ. গ্ৰ’জৰ স্মৃতিগ্ৰন্থত উল্লেখ কৰা হৈছে যে তেওঁৰ সময়ত ইয়াৰে পাঁচটা খুঁটা ঠাইখনৰ "কাষৰ এটা চৌপালৰ বাৰাণ্ডাত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।" ইতিমধ্যে এটাক আলেকজেণ্ডাৰ কানিংহামে কলিকতালৈ (কলকাতা) লৈ গৈছিল আৰু গ্ৰ'জে আৰু দুটা পঠিয়াইছিল, তিনিটা মথুৰা সংগ্ৰহালয়লৈ এৰি দিছিল "য'ত সম্ভৱতঃ এতিয়া সেইবোৰ ৰখা হৈছে।"

• 
  ইয়াৰে পাঁচটা স্তম্ভ, ১৮৯৭ চন।
• 
  চৰাইৰ পিঞ্জৰা ধৰি থকা ভদ্ৰমহিলা।
• 
  তৰোৱাল লৈ যক্ষী, মথুৰাত অৰ্ধস্তম্ভ।
• 
  কেন্দ্ৰৰ স্তম্ভটোৰ ওপৰত বিতং দৃশ্য।
• 
  ভূতেশ্বৰৰ স্থান (ইয়াত "বুটেশ্বৰ", কংকলী টিলাৰ কাষতে), পুৰণি মথুৰাৰ ঠিক বাহিৰত।

স্তম্ভসমূহৰ পিছফাল

স্তম্ভবোৰৰ পিছফালে বুদ্ধৰ জীৱনৰ দৃশ্যৰে ৰিলিফ আছে, আৰু তেওঁৰ পূৰ্বৰ জীৱনৰ জাতক কাহিনীৰ দৃশ্য। মথুৰাৰ এটাত আছে এগৰাকী নাৰীৰ দ্বাৰা প্ৰলোভিত ঋষ্যশ্ৰীংগ ঋষিৰ কাহিনী।

উল্লেখ নকৰাকৈ কলকাতাৰ ছবি

• 
  ১ক: ছিবি জাতক। ৰজা ছিবি পূৰ্বৰ জীৱনত বুদ্ধ আছিল।
• 
  ১খ: ছিবি জাতক। ৰজা ছিবিয়ে আহতসকলক নিজৰ মাংসৰ কিছু অংশ দিয়ে।
• 
  ২ক: ছিবি জাতক, বিশ্বকৰ্মা ৰজা ছিবিৰ কৰ্মৰ সাক্ষী হৈ স্বৰ্গলৈ উভতি যায়, ৰজা ছিবি অতি সোনকালে বুদ্ধ হ’ব বুলি।
• 
  ২খ: কপিলবস্তুৰ পৰা বুদ্ধ হ’বলগীয়া সিদ্ধাৰ্থৰ মহান প্ৰস্থান।
• 
  ২গ: উৎসৱ আৰু দানৱ (সম্ভৱতঃ কপিলাবাস্তু চহৰত)।
• 
  ৩ক: নলাগিৰিক বশ কৰা।
• 
  ৩খ: বুদ্ধই হাতী নলগিৰিক বশ কৰা।
• 
  ৩গ: হাতী নলাগিৰিয়ে কাৰোবাক আক্ৰমণ কৰিছে‍।
• 
  ঋষ্যশ্ৰীংগৰ কাহিনী; মথুৰা যক্ষীৰ ওলোটাকৈ সুৰাৰ পাত্ৰ কঢ়িয়াই লৈ ফুৰিছে আৰু আঙুৰৰ গোট ধৰিছে
• 
  গা ধোৱাৰ পিছত কাপোৰ পিন্ধা ওলোটা মথুৰা যক্ষী