মাধৱ (বিষ্ণু)

মাধৱ (সংস্কৃত: माधव) বিষ্ণু বা কৃষ্ণৰ অন্যতম প্ৰাথমিক উপনাম। সংস্কৃতত মাধৱ শব্দটো মধু (সংস্কৃত: मधु) শব্দৰ ব্যুৎপত্তি হৈছে, যাৰ অৰ্থ মৌ। তেওঁৰ বংশক 'মধু বংশৰ আবিৰ্ভাৱ হোৱা' বুলি উল্লেখ কৰি ই কৃষ্ণৰ উপাধি।^[1]

ভাগৱতত অৰ্জুনে কৃষ্ণক মাধৱ বুলি সম্বোধন কৰিছে (অৰ্থাৎ "ভাগ্যৰ অধিপতি"; গৌণ নাম মধুসুদন, যাৰ অৰ্থ "মধু অসুৰ হত্যাকাৰী"ৰ সৈতে বিভ্ৰান্ত নহ'ব।)^[2]

বিষ্ণু সহস্ৰনাম আৰু নাৰদ পঞ্চৰাত্ৰৰ ওপৰত আদি শংকৰৰ টীকা অনুসৰি মাধৱ মানে মাতৃ (মা)ৰ পত্নী (ধৱ) , লক্ষ্মীক বুজায়, যি দেৱীক ‘ব্ৰহ্মাণ্ডৰ মাতৃ’ বুলি কোৱা হয়। নতুবা ইয়াৰ অৰ্থ হ'ল 'মধু-বিদ্যাৰ দ্বাৰা জনাজাত হোৱাজন' বা 'মা বা জ্ঞানৰ প্ৰভু'।^[3]

সাহিত্যত

স্কন্দ পুৰাণত শিৱই মাধৱক বিষ্ণুৰ উপনাম হিচাপে উল্লেখ কৰিছে, যাক শংখ, চক্ৰ আৰু গদা ধাৰণ কৰা বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।^[4]

গৰুড় পুৰাণত মাৰ্কণ্ডেয়ই ৰচনা কৰা বিষ্ণুৰ গীতত "মই মাধৱ আৰু জনাৰ্দনৰ কৃপা লাভ কৰোঁ, মৃত্যুৱে মোক কি কৰিব?"^[5]

হৰিবংশ পুৰাণত ৰাজকুমাৰী ৰুক্মিণীৰ সৈতে কৃষ্ণৰ পলায়নৰ খণ্ডৰ সময়ত ৰুক্মিৰ বিৰুদ্ধে তেওঁৰ যুদ্ধৰ সময়ত এই উপনামৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে:

যদিও ৰুক্মী অতি সাৱধান আছিল অতিশয় শক্তিশালী আৰু বীৰ মাধৱে তেওঁৰ ৰথৰ ৰথীজনৰ মূৰটো শৰীৰৰ পৰা কাটি পেলালে। — হৰিবংশ পুৰাণ, অধ্যায়- ৬১

তথ্যসূত্ৰ

↑ www.wisdomlib.org (2009-04-12). "Madhava, Mādhava, Mādhavā: 29 definitions" (en ভাষাত). www.wisdomlib.org. https://www.wisdomlib.org/definition/madhava। আহৰণ কৰা হৈছে: 2022-08-02.
↑ Maharishi Mahesh Yogi on the Bhagavad-Gita, a New Translation and Commentary, Chapter 1-6. Penguin Books, 1969, p 37 (v 14)
↑ "Narada Pancharatra [relj32kmyvn1"] (en ভাষাত). idoc.pub. https://idoc.pub/documents/narada-pancharatra-relj32kmyvn1। আহৰণ কৰা হৈছে: 2022-08-02.
↑ www.wisdomlib.org (2021-04-16). "Greatness of Mādhava [Chapter 299"] (en ভাষাত). www.wisdomlib.org. https://www.wisdomlib.org/hinduism/book/the-skanda-purana/d/doc627087.html। আহৰণ কৰা হৈছে: 2022-08-02.
↑ www.wisdomlib.org (2015-04-16). "The hymn to Vishnu composed by the holy Markandeya [Chapter CCXLIII"] (en ভাষাত). www.wisdomlib.org. https://www.wisdomlib.org/hinduism/book/the-garuda-purana-dutt/d/doc122723.html। আহৰণ কৰা হৈছে: 2022-08-02.

[1] www.wisdomlib.org (2009-04-12). "Madhava, Mādhava, Mādhavā: 29 definitions" (en ভাষাত). www.wisdomlib.org. https://www.wisdomlib.org/definition/madhava। আহৰণ কৰা হৈছে: 2022-08-02.

[2] Maharishi Mahesh Yogi on the Bhagavad-Gita, a New Translation and Commentary, Chapter 1-6. Penguin Books, 1969, p 37 (v 14)

[3] "Narada Pancharatra [relj32kmyvn1"] (en ভাষাত). idoc.pub. https://idoc.pub/documents/narada-pancharatra-relj32kmyvn1। আহৰণ কৰা হৈছে: 2022-08-02.

[4] www.wisdomlib.org (2021-04-16). "Greatness of Mādhava [Chapter 299"] (en ভাষাত). www.wisdomlib.org. https://www.wisdomlib.org/hinduism/book/the-skanda-purana/d/doc627087.html। আহৰণ কৰা হৈছে: 2022-08-02.

[5] www.wisdomlib.org (2015-04-16). "The hymn to Vishnu composed by the holy Markandeya [Chapter CCXLIII"] (en ভাষাত). www.wisdomlib.org. https://www.wisdomlib.org/hinduism/book/the-garuda-purana-dutt/d/doc122723.html। আহৰণ কৰা হৈছে: 2022-08-02.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]