মৃগশিৰা
মৃগশিৰা (দেৱনাগৰী: मृगशीर्ष) হৈছে হিন্দু জ্যোতিষ আৰু জ্যোতিষ বিজ্ঞানত ব্যৱহৃত চন্দ্ৰ ভৱনৰ ৫ম নক্ষত্ৰ[1] ইয়াৰ অৱস্থান সূৰ্য্য সিদ্ধান্তত বৰ্ণনা কৰা হৈছে।[উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন]
এই নক্ষত্ৰৰ প্ৰথম দুটা পদ বৃষভ ৰাশিৰ অংশ, যিটো হৈছে বৃষ ৰাশি। এই তৰাটোৰ পিছৰ দুই পদ মিথুন ৰাশিৰ অন্তৰ্গত, যি মিথুন ৰাশি (২৩°২০’ বৃষ ৰাশিৰপৰা ৬°৪০’ মিথুন ৰাশিৰ পৰা), λ, φ1, φ2 অৰিয়নত থকা তৰাৰ সৈতে মিল থকা দেখা যায়।
ব্যুৎপত্তিবিজ্ঞান
[সম্পাদনা কৰক]মৃগশিৰ (मृगशिर) শব্দটো দুটা সংস্কৃত শব্দৰ সংমিশ্ৰণ, মৃগ(मृग) অৰ্থাৎ হৰিণ আৰু শিৰ (शिर) অৰ্থাৎ মূৰ বা হুবহু মূৰৰ ওপৰ অংশ।
মৃগশিৰ (मृगशिर) আৰু মৃগশিৰ্ষ/মৃগশিৰ্ষ (शीर्ष) নামবোৰ কেতিয়াবা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ব্যাকৰণগতভাৱে মৃগশিৰ্ষৰ অৰ্থ হৈছে "মৃগশিৰৰ" বা "মৃগশিৰৰ সৈতে জড়িত"। এইদৰে মৃগশি তৰাটোৰ শুদ্ধ নাম, আনহাতে মৃৰ্গশিৰ্ষ (मार्गशीर्ष) হৈছে মৃগশিৰৰ সৈতে জড়িত মাহৰ নাম, অৰ্থাৎ যি মাহত চন্দ্ৰ ইচ্ছা মৃগশিৰ নক্ষত্ৰৰ সৈতে সংগতি ৰাখি থাকে। মালয়ালম ভাষাত ইয়াক মাকাইৰাম বুলি কোৱা হয়।
নামকৰণৰ নীতি
[সম্পাদনা কৰক]ব্যক্তিৰ নামকৰণৰ পৰম্পৰাগত হিন্দু নীতিমতে এই নক্ষত্ৰৰ সৈতে তলত দিয়া সংস্কৃত বৰ্ণসমূহ মিল খায়, আৰু প্ৰথম নামৰ আৰম্ভণিৰ বৰ্ণসমূহ হ'ব: ৱে, ৱো, ক আৰু কি।
মৃগশিৰা নক্ষত্ৰ বৃষভ ৰাশিত ২৩°২০'ৰ পিছৰপৰা মিথুন ৰাশিৰ ৬°৪০'লৈকে বিস্তৃত। এই তৰাটো মংগলৰদ্বাৰা শাসিত আৰু পৰিচালকি দেৱতা চন্দ্ৰ। তেওঁ অমৃত (অমৰত্বৰ অমৃত) ধৰি ৰাখিছে আৰু তেওঁৰ ঘোঁৰাৰদ্বাৰা টনা পৰ্বত ৰথ আছে। তেওঁ মানৱ শৰীৰৰ তলত দিয়া অংশবোৰত প্ৰভাৱ বিস্তাৰ কৰে: মুখ, থুঁতৰি, গাল, কণ্ঠনলী, তালু, ডিঙি, কণ্ঠস্বৰ, বাহু, কান্ধ, থাইমাছ গ্ৰন্থি, ওপৰৰ হনু।
মৃগ শব্দই বনাঞ্চল, বাগিছা, অনুসন্ধান, বিচাৰি উলিওৱা, অৰণ্যত ঘূৰি ফুৰা আৰু চিকাৰী, পথ জ্বলাই দিবলৈ বিচৰা, পথ-প্ৰদৰ্শক আৰু গুৰুক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। মৃগশিৰ্ষ আংশিকভাৱে বৃষভত আৰু আংশিকভাৱে মিথুনত আছে। ইয়াত ধুনীয়া মুখ বিচাৰি ফুৰা, বিয়াত ছোৱালী এজনীক লগ ধৰা বা প্ৰস্তাৱ দিয়াৰ সম্ভাৱনা বহন কৰা হয়। এই নক্ষত্ৰত জন্ম লোৱা লোকৰ শৰীৰ সবল আৰু ৰং মধ্যমীয়া।
তথ্যসূত্ৰ
[সম্পাদনা কৰক]- ↑ Andrew Mason (2014). Rasa Shastra: The Hidden Art of Medical Alchemy. Singing Dragon. পৃষ্ঠা. 436. https://books.google.com/books?id=woJIAwAAQBA.