লুইজ ব’ৰ্চিয়াৰ
| ' | |
|---|---|
| জন্ম | 1563 Faubourg Saint-Germain |
| মৃত্যু | ১৬৩৬ (বয়স ৭২–৭৩) |
| ক্ষেত্ৰ | ধাত্ৰী, স্ত্ৰীৰোগ |
| কৰ্মস্থান | ফ্ৰান্সৰ চতুৰ্থ হেনৰী আৰু ফ্ৰান্সৰ ত্ৰয়োদশ লুইৰ দৰবাৰ |
| জনা যায় | ধাত্ৰী আৰু স্ত্ৰীৰোগ বিশেষজ্ঞৰ ওপৰত বিদ্বান আৰু অভিজ্ঞতাভিত্তিক লেখা যিয়ে ভুল উপস্থাপন কৰা ভ্ৰুণ প্ৰসৱৰ বাবে উদ্ভাৱনীমূলক প্ৰট'কল অন্তৰ্ভুক্ত কৰে। ফৰাচী ৰাজকীয় পৰিয়ালৰ ৰাজক ধাত্ৰী হৈ ভৱিষ্যতৰ ত্ৰয়োদশ লুই আৰু তেওঁৰ পাঁচজন ভাই-ভনীক প্ৰসৱ কৰে। বুৰ্জোৱাই ভৱিষ্যতৰ ত্ৰয়োদশ লুইৰ সফল ডেলিভাৰীয়ে বহু দশকৰ বংশগত আৰু ধৰ্মীয় যুদ্ধৰ পিছত ৰাজ্যখনত শান্তি আৰু সমৃদ্ধি অনাত সহায় কৰিছিল। ফ্ৰান্সত ছপা চিকিৎসা গ্ৰন্থ লিখা প্ৰথম মহিলা হিচাপে পৰিচিত। |
| দাম্পত্যসঙ্গী | মাৰ্টিন বৌৰ্চিয়েৰ, সেনাৰ অস্ত্ৰোপচাৰ বিশেষজ্ঞ |
লুইজ (বুৰ্জোঁৱা) ব’ৰ্চিয়াৰ (১৫৬৩-১৬৩৬) ফ্ৰান্সৰ ৰজা চতুৰ্থ হেনৰীৰ দৰবাৰত ৰাজকীয় ধাত্ৰী আছিল আৰু সেই দেশৰ প্ৰথমগৰাকী মহিলা লেখিকা যিয়ে চিকিৎসা গ্ৰন্থ প্ৰকাশ কৰিছিল।[1] ১৬০১ চনত ৰাণী মেৰী ডি মেডিচিছৰ সেৱা কৰিবলৈ অহাৰ আগতে তেওঁ সকলো সামাজিক শ্ৰেণীৰ পেৰিছৰ মহিলাসকলৰ বাবে শিশু প্ৰসৱ কৰিছিল আৰু প্ৰসূতি আৰু স্ত্ৰীৰোগ বিশেষজ্ঞৰ সেৱা আগবঢ়াইছিল।[2] বুৰ্জোঁৱাই ত্ৰয়োদশ লুই (১৬০১) আৰু তেওঁৰ পাঁচজন ৰাজকীয় ভাই-ভনীক সফলতাৰে প্ৰসৱ কৰে: স্পেইনৰ ৰাণী এলিজাবেথ (১৬০২); ক্ৰীষ্টিন মেৰী, ডাচেছ অৱ চেভয় (১৬০৭); নিকোলাছ হেনৰী, ড্যুক অৱ অৰ্লিয়ানছ (১৬০৭); গেষ্টন, ড্যুক অৱ অৰ্লিয়ানছ (১৬০৮); আৰু ইংলেণ্ডৰ ৰাণী, স্কটৰ ৰাণী আৰু আয়াৰলেণ্ডৰ ৰাণী হেনৰিটা মাৰিয়া (১৬০৯)। ১৬০৯ চনত বুৰ্জোঁৱাই প্ৰসূতি বিজ্ঞানৰ ওপৰত একেৰাহে তিনিটা খণ্ডৰ ভিতৰত প্ৰথম খণ্ড প্ৰকাশ কৰে: (sur la sterilité, perte de fruict, foecondite, accouchements et maladies des femmes et enfants nouveaux naiz / Amplement traictees et heureusement praticquees par L. Bourgeois dite Boursier) পৰ্যবেক্ষণৰ বৈচিত্ৰ্যপূৰ্ণ বন্ধ্যাত্ব, গৰ্ভপাত, উৰ্বৰতা প্ৰসৱ, আৰু মহিলা আৰু নৱজাতকৰ ৰোগৰ ওপৰত বিভিন্ন পৰ্যবেক্ষণ amply চিকিৎসা আৰু সফলতাৰে অনুশীলন কৰা। পৰৱৰ্তী খণ্ডসমূহ ১৬১৭ আৰু ১৬২৬ চনত প্ৰকাশ পাইছিল, পেৰিছতো।
এই প্ৰকাশনসমূহত কঠিন জন্ম পৰিচালনাৰ বাবে পৰ্যবেক্ষণ ভিত্তিক, উদ্ভাৱনীমূলক প্ৰসূতি প্ৰট’কলৰ লগতে গৰ্ভৱতী আৰু প্ৰসৱৰ পিছৰ মাতৃ আৰু নৱজাতকৰ বাবে পৰামৰ্শও অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। বুৰ্জোঁৱাই বিভিন্ন ধৰণৰ ঔষধৰ ৰেচিপিও আগবঢ়াইছিল যিবোৰ এগৰাকী মহিলাই নিজে বনোৱাটো সহজ হ’লহেঁতেন। এই তিনিটা খণ্ডত চাৰি ডজনতকৈও অধিক বিশদ কেছ ইতিহাস সন্নিৱিষ্ট কৰা হৈছে যিয়ে সোতৰ শতিকাৰ ইউৰোপীয় বিজ্ঞান আৰু চিকিৎসা বিজ্ঞানৰ উদীয়মান অভিজ্ঞতাবাদত যথেষ্ট অৰিহণা যোগাইছিল।[3]
সামগ্ৰিকভাৱে বুৰ্জোৱাৰ লক্ষ্য আছিল ধাত্ৰীসকলক শিক্ষা দিয়া যাতে তেওঁলোকে মহিলাৰ প্ৰসূতি আৰু স্ত্ৰীৰোগ বিশেষজ্ঞৰ প্ৰয়োজনীয়তাসমূহৰ যত্ন লোৱাত অধিক দক্ষ হ’ব পাৰে আৰু লগতে মহিলাসকলক নিজেই নিজৰ শৰীৰৰ যত্ন কেনেকৈ ল’ব লাগে সেই বিষয়েও অৱগত কৰিব পাৰে।[4] যি সময়ত পেৰিছৰ শ্ৰেষ্ঠ প্ৰশিক্ষিত আৰু দক্ষ ধাত্ৰীসকলে অভিজাত ক্লায়েণ্টৰ বাবে প্ৰতিযোগিতাত নামিছিল—যিসকলে কেৱল কঠিন জন্মৰ বাবেই নহয়, স্বাভাৱিক জন্মৰ বাবেও পুৰুষ অস্ত্ৰোপচাৰ বিশেষজ্ঞক পছন্দ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল[5]—তেতিয়া বুৰ্জোৱাসকলে গৰ্ভৱতী, প্ৰসৱ আৰু প্ৰসৱৰ পিছৰ যত্নৰ ক্ষেত্ৰত ধাত্ৰী, অস্ত্ৰোপচাৰ বিশেষজ্ঞ আৰু চিকিৎসকসকলক একেদৰেই মাতিছিল মাতৃসকল।[6] ইয়াৰ উপৰি বুৰ্জোঁৱাই প্ৰশিক্ষিত ধাত্ৰী, অস্ত্ৰোপচাৰ বিশেষজ্ঞ আৰু চিকিৎসকৰ মাজত স্তৰভিত্তিক সম্পৰ্কৰ পৰিৱৰ্তে সহযোগিতামূলক সম্পৰ্কৰ কল্পনা কৰিছিল, যিয়ে মাতৃ আৰু শিশুৰ স্বাৰ্থৰ সেৱা কৰিব।[7]
বুৰ্জোৱাৰ ৰচনাসমূহ তেওঁৰ দিনত এম্ব্ৰ'ইজ পেৰে আৰু জেক গুইলেম'ৰ দৰে পুৰুষ চিকিৎসা লেখকৰ দৰেই জনপ্ৰিয় আছিল।[8] মৃত্যুৰ পাছতো তেওঁ ফ্ৰান্স আৰু ইয়াৰ বাহিৰত খ্যাতি আৰু প্ৰভাৱ লাভ কৰিছিল। তেওঁৰ কাম জেন শ্বাৰ্পৰ দ্য মিডৱাইভছ বুক: অৰ দ্য হোল আৰ্ট অৱ মিডৱাইফ্ৰা ডিস্কভাৰড (১৬৭১)ত প্ৰতিফলিত হৈছে; মাৰ্গাৰেট ডু টেৰ্ট্ৰে দে লা মাৰ্চেৰ নিৰ্দেশনা পৰিয়াল আৰু উপযোগী অক্স ঋষি-ফেমছ pour bien pratiquer les accouchemens (১৬৭৭); আৰু জাষ্টিন ছিগমুণ্ডৰ ডাই চাৰ্-ব্ৰেণ্ডেবাৰ্গিচ হফ-ৱেহে-মাটাৰ (১৬৯০)।[9] বুৰ্জোঁৱাৰ আদৰ্শ অনুসৰণ কৰিছিল এঞ্জেলিক মাৰ্গাৰেট লে ব’ৰ্চিয়েৰ ডু ক’ড্ৰেই (প্ৰায় ১৭১২–১৭৯৪); ডু ক’ড্ৰে বুৰ্জোঁৱাৰ সৈতে সম্পৰ্কিত আছিল নে নাই সেয়া জনা নাযায়।[10]
ৰজাৰ দৰবাৰৰ ধাত্ৰী হিচাপে বুৰ্জোৱাৰ কেৰিয়াৰ ছয়কুৰি বছৰতকৈও অধিক সময় ধৰি চলিছিল। ত্ৰয়োদশ লুইৰ শেষৰ চাৰিটা ভাই-ভনীৰ জন্মৰ প্ৰতিটোৰ বাবে তেওঁক ৯০০ লিভাৰ দিয়া হৈছিল, যিটো গড় পৌৰসভাৰ ধাত্ৰীৰ দৰমহাৰ তুলনাত আঠগুণ বেছি।[11] ১৬০৮ চনত তেওঁ ৬০০০ লিভাৰৰ অতিৰিক্ত ধন লাভ কৰে, সম্ভৱতঃ ৰাজপৰিয়ালৰ প্ৰতি তেওঁৰ উচ্চমানৰ সেৱাৰ স্বীকৃতি হিচাপে।[12] ১৬০৯ চনত মেৰী ডি মেডিচিছৰ শেষ সন্তানৰ জন্মৰ পাছত বুৰ্জোঁৱাই পেঞ্চন বিচাৰিছিল। চতুৰ্থ হেনৰীয়ে ৯০০ লিভাৰৰ বাবে সন্মতি দিছিল, যিটোক অৱসৰৰ সময়ত যুক্তিসংগত আয় বুলি গণ্য কৰা হৈছিল।[13]
তথ্যসূত্ৰ
[সম্পাদনা কৰক]- ↑ Worth-Stylianou, Valerie, Les Traités d’obstétrique en langue française au seuil de la modernité: Bibliographie critique des Divers travaulx d’Euchaire Rösslin (1536) à l’Apologie de Louyse Bourgeois (1627), (Geneva: Droz, 2007), 27
- ↑ Bourgeois writes that she “began to study Paré” after deciding to become a midwife. Paré was an obstetrical innovator and battle wound surgeon; Bourgeois does not indicate that she apprenticed under another midwife. See Bourgeois, Louise, Midwife to the Queen of France: Diverse Observations (1626 edition), ed. Alison Klairmont Lingo, trans. Stephanie O’Hara (Toronto and Tempe, AZ: Iter and Arizona Center for Medieval and Renaissance Studies, 2017), 234. All quotations and summaries from Bourgeois’s Observations diverses are taken from this first critical edition of the three volumes and their complete English translation, hereafter referred to as Bourgeois, Midwife to the Queen of France. All translations of the original French in this article are by Stephanie O’Hara.
- ↑ Smith, Pamela, The Body of the Artisan: Art and Experience in the Scientific Revolution (Chicago, IL: University of Chicago Press, 2004); Gianna Pomata, “Praxis Historialis: The Uses of Historia in Early Modern Medicine,” in Historia: Empiricism and Erudition in Early Modern Europe, ed. Gianna Pomata and Nancy G. Siraisi (Cambridge, MA: MIT Press, 2005), 105–146
- ↑ Klairmont Lingo, Alison, “Louise Bourgeois’s School of Learning and Action,” Women’s Studies: An Interdisciplinary Journal 49, no. 2 (2020): 3
- ↑ Klairmont Lingo, Alison, Editor’s Introduction to Bourgeois, Midwife to the Queen of France, 36, 43, 56. See also Perkins, Wendy, Midwifery and Medicine in Modern France (Exeter, UK: University of Exeter Press, 1996), 99–120; Sheridan, Bridgette, “Whither Childbearing: Gender, Status, and the Professionalization of Medicine in Early Modern France,” in Gender and Scientific Discourse in Early Modern Culture, ed. Kathleen P. Long (Farnham, UK: Ashgate, 2010), 239–259; Sheridan, Bridgette, “At Birth: The Modern State, Modern Medicine, and the Royal Midwife Louise Bourgeois in Seventeenth-Century France,” in Dynamis: acta hispanica ad medicinal scientifiarumque historiam illustrandam 19 (1999), 147
- ↑ Bourgeois, Midwife to the Queen of France, 167, 178, 211–213, 299–301
- ↑ There are many instances where Bourgeois emphasizes the importance of collaboration in the birthing room; see for example Bourgeois, Midwife to the Queen of France, 108–110, 122, and 200.
- ↑ Worth-Stylianou, Les Traités d’obstétrique, 259
- ↑ Klairmont Lingo, Editor’s Introduction to Bourgeois, Midwife to the Queen of France, 47
- ↑ Gelbart, Nina, The King’s Midwife: A History and Mystery of Madame du Coudray (Berkeley: University of California Press, 1998), 20
- ↑ Gélis, Jacques, La sage femme ou le médecin: une nouvelle conception de la vie (Paris: Fayard, 1988), 23, 26–37
- ↑ Perkins, Midwifery and Medicine, 23–24
- ↑ Klairmont Lingo, Editor’s Introduction to Bourgeois, Midwife to the Queen of France, 43