লুই চতুৰ্থ
| লুই চতুৰ্থ | |
|---|---|
| ফ্ৰান্সৰ ৰজা
| |
| |
| হায়াচিন্থে ৰিগাউডৰ দ্বাৰা নিৰ্মিত প্ৰতিকৃতি, ১৭০১ | |
| ৰাজত্ব | ১৪ মে ১৬৪৩ – ১ ছেপ্টেম্বৰ ১৭১৫ |
| অভিষেক | ৭ জুন ১৬৫৪, ৰেইমছ |
| পূৰ্বসূৰী | লুই তৃতীয় |
| উত্তৰাধিকাৰী | লুই পঞ্চম |
| দাম্পত্য সঙ্গী | মাৰিয়া তেৰেছা অৱ স্পেইন |
| সন্তান | |
| লুই, দফিন অৱ ফ্ৰান্স আৰু আন বহু সন্তান | |
| বাসগৃহ | বুৰবন |
| মাতৃ | এনা অৱ অষ্ট্ৰিয়া |
| পিতৃ | লুই তৃতীয় |
| ধৰ্ম | ৰোমান কেথলিক |
লুই চতুৰ্থ (ফৰাচী: Louis XIV, ফৰাচী উচ্চাৰণ: [lwi katɔʁz]; ৫ ছেপ্টেম্বৰ ১৬৩৮ – ১ ছেপ্টেম্বৰ ১৭১৫) আছিল ফ্ৰান্সৰ ৰজা, যিয়ে ১৬৪৩ চনৰ পৰা ১৭১৫ চনলৈকে শাসন কৰিছিল। তেওঁক সাধাৰণতে সূৰ্য ৰজা (Roi Soleil) নামেৰে জনা যায়। তেওঁৰ ৰাজত্বকাল আছিল ইউৰোপৰ ইতিহাসৰ ভিতৰত আটাইতকৈ দীঘল — ৭২ বছৰ ১১০ দিন।[1]
ৰাজত্ব আৰু ৰাজশক্তি
[সম্পাদনা কৰক]লুই চতুৰ্থৰ ৰাজত্বকালত ফ্ৰান্স কেন্দ্ৰীয়কৃত, শক্তিশালী এক ৰাজতান্ত্ৰিক ৰাষ্ট্ৰ হিচাপে গঢ়ি উঠিছিল। তেওঁ নিজৰ ৰাজসিংহাসনক ঈশ্বৰৰ আশীৰ্বাদ হিচাপে বিবেচনা কৰিছিল আৰু কয় – আমি হৌঁ ৰাজ্য ("L'État, c'est moi") বুলি বিখ্যাত উক্তি দিছিল।[2]
তেওঁ ৰাজদৰবাৰৰ কেন্দ্ৰ ভেৰ্সাইলৈ স্থানান্তৰ কৰে আৰু তাত এখন বিলাসবহুল ৰাজপ্ৰাসাদ গঢ়ি তোলে। সেই ভেৰ্সাই প্ৰাসাদ ফ্ৰান্সৰ ৰাজদৰবাৰৰ কেন্দ্ৰ হৈ পৰে আৰু ইউৰোপৰ শাসকসকলৰ অনুকৰণীয় ৰূপ হৈ উঠে।[3]
যুদ্ধ আৰু বৈদেশিক নীতি
[সম্পাদনা কৰক]লুইৰ ৰাজত্বকালত বহু যুদ্ধ হৈছিল, যেনে: Devolution যুদ্ধ, Dutch যুদ্ধ, League of Augsburg যুদ্ধ, আৰু Spanish Succession যুদ্ধ। এইবোৰ যুদ্ধৰ উদ্দেশ্য আছিল ইউৰোপত ফ্ৰান্সৰ আধিপত্য বিস্তাৰ কৰা, যদিও শেষৰ দিশত তাৰ অৰ্থনৈতিক খৰচ বেছি হৈছিল।[1]
ধৰ্মনীতি আৰু অপদ্ৰৱ
[সম্পাদনা কৰক]তেওঁ Edict of Nantes বাতিল কৰি ফ্ৰান্সৰ হুগেনট (প্ৰটেষ্টেণ্ট) জাতিক ধৰ্মীয় স্বাধীনতাৰ অধিকাৰ কাঢ়ি লৈছিল। এই সিদ্ধান্তে বহু হুগেনট দেশ এৰি পালায়, যাৰ ফলত অৰ্থনীতি ক্ষতিগ্ৰস্ত হয়।[2]
মৃত্যু আৰু উত্তৰাধিকাৰ
[সম্পাদনা কৰক]১ ছেপ্টেম্বৰ ১৭১৫ চনত, ৭৬ বছৰ বয়সত ভেৰ্সাই প্ৰাসাদত তেওঁৰ মৃত্যু হয়। তেওঁৰ নাতি লুই পঞ্চম তেতিয়া ৫ বছৰীয়া আছিল, যিয়ে তাৰপাছত শাসন কৰে।[3]
ঐতিহাসিক প্ৰভাৱ
[সম্পাদনা কৰক]লুই চতুৰ্থৰ ৰাজত্বক ইউৰোপীয় একাধিপত্য, কেন্দ্ৰীয়ীকৰণ, আৰু শাসনক্ষমতাৰ উদাহৰণ হিচাপে ধৰা হয়। তেওঁৰ প্ৰাসাদ, ফেশ্বন, সংস্কৃতি আৰু ৰাজনীতি পদ্ধতিয়ে ইউৰোপৰ অন্য ৰাজদৰবাৰকো গভীৰ প্ৰভাৱ পেলাইছিল।