শ্যামা প্ৰসাদ মুখাৰ্জী
শ্যামা প্ৰসাদ মুখাৰ্জী | |
|---|---|
 | |
| লোকসভা | |
| কাৰ্যকাল ১৭ এপ্ৰিল ১৯৫২ – ২৩ জুন ১৯৫৩ | |
| উত্তৰসূৰী | সাধন গুপ্তা |
| সমষ্টি | কলিকতা দক্ষিণ পূব লোকসভা সমষ্টি, পশ্চিম বংগ |
| কেন্দ্ৰীয় বাণিজ্য আৰু উদ্যোগ মন্ত্ৰী | |
| কাৰ্যকাল ১৫ আগষ্ট ১৯৪৭ – ৬ এপ্ৰিল ১৯৫০ | |
| পূৰ্বসূৰী | পদ প্ৰতিষ্ঠা |
| উত্তৰসূৰী | নিত্যানন্দ কানুনগো |
| ভাৰতীয় সংবিধান সভাৰ সদস্য | |
| কাৰ্যকাল ৯ ডিচেম্বৰ, ১৯৪৬ – ২৪ জানুৱাৰী, ১৯৫০ | |
| সমষ্টি | পশ্চিম বংগ |
| ভাৰতীয় জনসংঘৰ প্ৰতিষ্ঠাপক-সভাপতি | |
| কাৰ্যকাল ১৯৫১ – ১৯৫২ | |
| পূৰ্বসূৰী | পদ প্ৰতিষ্ঠা |
| উত্তৰসূৰী | মৌলী চন্দ্ৰ শৰ্মা |
| বিত্ত মন্ত্ৰী, বংগ প্ৰদেশ | |
| কাৰ্যকাল ১২ ডিচেম্বৰ, ১৯৪১ – ২০ নৱেম্বৰ, ১৯৪২ | |
| বংগ বিধান পৰিষদৰ সদস্য | |
| কাৰ্যকাল ১৯২৯ – ১৯৪৭[1] | |
| সমষ্টি | কলিকতা বিশ্ববিদ্যালয় |
| কলিকতা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ উপাধ্যক্ষ | |
| কাৰ্যকাল ৮ আগষ্ট ১৯৩৪ – ৮ আগষ্ট ১৯৩৮[2] | |
| পূৰ্বসূৰী | হাছান শুহ্ৰাৱাৰ্দী |
| উত্তৰসূৰী | আজিজুল হক |
| হিন্দু মহাসভাৰ সভাপতি | |
| কাৰ্যকাল ১৯৪৩ – ১৯৪৭ | |
| ব্যক্তিগত তথ্য | |
| জন্ম | ০৬ জুলাই, ১৯০১ কলকাতা, বংগ প্ৰদেশ, ব্ৰিটিছ ভাৰত (বৰ্তমান কলিকতা, পশ্চিম বংগ, ভাৰত) |
| মৃত্যু | ২৩ জুন, ১৯৫৩ (৫১ বছৰ) শ্ৰীনগৰ, জম্মু আৰু কাশ্মীৰ, ভাৰত |
| ৰাজনৈতিক দল | ভাৰতীয় জন সংঘ |
| দাম্পত্যসঙ্গী | সুধা দেৱী (বি. ১৯২২; her death ১৯৩৩) |
| সন্তান | ৫ |
| পিতৃ-মাতৃ | আশুতোষ মুখাৰ্জী (পিতৃ) জোগামায়া দেৱী মুখাৰ্জী (মাতৃ) |
| সম্বন্ধীয় | চিত্ততোষ মুখাৰ্জী (ভতিজা) |
| শিক্ষানুষ্ঠান | প্ৰেচিডেন্সি কলেজ, কলকাতা (কলাত স্নাতক), মাষ্টাৰ অৱ আৰ্টছ, এল এল বি, ডি.লিট.) লিংকনছ ইন |
| জীৱিকা |
|
| স্বাক্ষৰ |  |
শ্যামা প্ৰসাদ মুখাৰ্জী (৬ জুলাই ১৯০১ – ২৩ জুন ১৯৫৩) এজন ভাৰতীয় বেৰিষ্টাৰ, শিক্ষাবিদ, ৰাজনীতিবিদ, হিন্দুত্ববাদী কৰ্মী, ৰাজ্যিক আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় চৰকাৰৰ মন্ত্ৰী আছিল৷ কংগ্ৰেছৰ বিৰোধিতা কৰাৰ পাছতো নেহৰুৱে তেওঁক নিযুক্তি দিছিল। ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলনৰ সময়ছোৱাত ভাৰত ত্যাগ আন্দোলনৰ বিৰোধিতা কৰাৰ বাবে মুখাৰ্জীয়ে পৰৱৰ্তী সময়ত হিন্দু মহাসভাৰ সৈতে বিচ্ছেদ ঘটাই প্ৰধানমন্ত্ৰী জৱাহৰলাল নেহৰুৰ মন্ত্ৰীসভাত ভাৰতৰ উদ্যোগ আৰু যোগান মন্ত্ৰী (বৰ্তমান বাণিজ্য আৰু উদ্যোগ মন্ত্ৰী হিচাপে পৰিচিত) হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। নেহৰুৰ লগত মতানৈক্য আৰু বিচ্ছেদ হোৱাৰ পিছত,[3] লিয়াকট–নেহৰু চুক্তিৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদ কৰি মুখাৰ্জীয়ে নেহৰুৰ মন্ত্ৰীসভাৰ পৰা পদত্যাগ কৰে।[4] ৰাষ্ট্ৰীয় স্বয়ংসেৱক সংঘৰ সহায়ত,[5] ১৯৫১ চনত তেওঁ ভাৰতীয় জনসংঘ প্ৰতিষ্ঠা কৰে।[6]
তেওঁ ১৯৪৩ চনৰ পৰা ১৯৪৬ চনলৈ অখিল ভাৰতীয় হিন্দু মহাসভাৰ সভাপতিৰ দায়িত্বত আছিল৷ মুখাৰ্জীয়ে ১৯৫৩ চনত ৰাজ্যৰ সীমান্ত পাৰ হ’বলৈ চেষ্টা কৰোঁতে জম্মু-কাশ্মীৰ আৰক্ষীয়ে গ্ৰেপ্তাৰ কৰিছিল। সাময়িকভাৱে তেওঁৰ হাৰ্ট এটেক ধৰা পৰে আৰু চিকিৎসালয়লৈ স্থানান্তৰিত কৰা হয় যদিও এদিনৰ পিছত তেওঁৰ মৃত্যু হয়।[7][8]যিহেতু ভাৰতীয় জনসংঘৰ উত্তৰাধিকাৰী ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি, সেয়েহে মুখাৰ্জীক বিজেপিৰ সদস্যসকলেও বিজেপিৰ প্ৰতিষ্ঠাপক হিচাপে গণ্য কৰে।[9]
প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু শৈক্ষিক পৰিক্ৰমা
[সম্পাদনা কৰক]শ্যামা প্ৰসাদ মুখাৰ্জীৰ জন্ম ব্ৰিটিছ ৰাজৰ সময়ত ১৯০১ চনৰ ৬ জুলাইত কলিকতাত(বৰ্তমান ভাৰতৰ পশ্চিমবংগ ৰাজ্যত অৱস্থিত) হৈছিল[10][11][12] । তেওঁৰ ককাক গংগা প্ৰসাদ মুখাৰ্জীৰ জন্ম জিৰাটত হৈছিল আৰু কলিকতালৈ প্ৰব্ৰজন কৰি বসতি স্থাপন কৰা তেওঁ পৰিয়ালটোৰ প্ৰথমগৰাকী ব্যক্তি আছিল।[13]
তেওঁৰ পিতৃ আশুতোষ মুখাৰ্জী, বংগ প্ৰদেশৰ কলিকতা উচ্চ ন্যায়ালয়ৰ ন্যায়াধীশ আৰু কলিকতা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ উপাচাৰ্য আছিল।[14][15] তেওঁৰ মাতৃৰ নাম যোগমায়া দেৱী মুখাৰ্জী।[11] তেওঁ অতি মেধাৱী ছাত্ৰ আছিল আৰু জিৰাটৰ ধনী মানুহৰ সহায়ত তেওঁ কলিকতালৈ আহি মেডিকেল কলেজত পঢ়িবলৈ আহিছিল। পিছলৈ তেওঁ কলিকতাৰ ভৱানীপুৰ অঞ্চলত বসতি স্থাপন কৰে।[16]
১৯০৬ চনত মুখাৰ্জীয়ে ভৱানীপুৰৰ মিত্ৰ প্ৰতিষ্ঠানত নামভৰ্তি কৰে ৷ ১৯১৪ চনত তেওঁ মেট্ৰিক পৰীক্ষাত উত্তীৰ্ণ হৈ প্ৰেচিডেন্সি কলেজত নামভৰ্তি কৰে।[17][18] ১৯১৬ চনত আন্তঃ কলা পৰীক্ষাত সোতৰ নম্বৰ স্থানৰ সৈতে [19] ইংৰাজী বিষয়ত স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে আৰু ১৯২১ চনত প্ৰথম শ্ৰেণীত প্ৰথম স্থান লাভ কৰে।[11] ১৯২২ চনৰ ১৬ এপ্ৰিলত তেওঁৰ সুধা দেৱীৰ সৈতে বিবাহ হয়।[20] মুখাৰ্জীয়ে বাংলা ভাষাতো এম এ ডিগ্ৰী লাভ কৰে; ১৯২৩ চনত প্ৰথম শ্ৰেণী হিচাপে গ্ৰেড লাভ কৰে[21] আৰু ১৯২৩ চনত কলিকতা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ চেনেটৰ ফেলোও হয়।[22] ১৯২৪ চনত তেওঁ এল এল বি সম্পূৰ্ণ কৰে।[11]
১৯২৪ চনত তেওঁ কলিকতা উচ্চ ন্যায়ালয়ত অধিবক্তা হিচাপে নামভৰ্তি কৰে, যি বছৰতে তেওঁৰ পিতৃৰ মৃত্যু হৈছিল।[23] ইয়াৰ পিছত ১৯২৬ চনত লিংকন ইনত পঢ়িবলৈ ইংলেণ্ডলৈ যায় আৰু একে বছৰতে ইংৰাজী বাৰলৈ মাতি অনা হয়।[24] ১৯৩৪ চনত ৩৩ বছৰ বয়সত তেওঁ কলিকতা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ আটাইতকৈ কম বয়সীয়া উপাচাৰ্য হয়; ১৯৩৮ চনলৈকে তেওঁ এই পদত অধিষ্ঠিত আছিল।[25] উপাচাৰ্য হিচাপে থকা কালত ৰবীন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰে প্ৰথমবাৰৰ বাবে বাংলা ভাষাত বিশ্ববিদ্যালয় সমাৱৰ্তন ভাষণ প্ৰদান কৰে আৰু ভাৰতীয় স্থানীয় ভাষাক সৰ্বোচ্চ পৰীক্ষাৰ বিষয় হিচাপে প্ৰৱৰ্তন কৰা হয়।[26][27] ১৯৩৮ চনৰ ১০ ছেপ্টেম্বৰত কলিকতা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ চেনেটে সন্মানীয় ডি. মুখাৰ্জীয়ে ১৯৩৮ চনৰ ২৬ নৱেম্বৰত কলিকতা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা ডি.লিট লাভ কৰে।[28] ১৯৪১–৪২ চনৰ ভিতৰত তেওঁ এছ’চিয়েশ্যন অৱ ইণ্ডিয়ান ইউনিভাৰ্চিটিৰ ১৫ সংখ্যক সভাপতিও আছিল।[29]
তথ্যসূত্ৰ
[সম্পাদনা কৰক]- ↑ Mishra 2004, পৃষ্ঠা. 96.
- ↑ "Our Vice-Chancellors". University of Calcutta. http://www.caluniv.ac.in/about/vc.html। আহৰণ কৰা হৈছে: 1 December 2016.
- ↑ Kingshuk Nag (18 November 2015). Netaji: Living Dangerously. AuthorsUpFront | Paranjoy. পৃষ্ঠা. 53–. ISBN 978-93-84439-70-5. https://books.google.com/books?id=duHwCgAAQBAJ&pg=PT53.
- ↑ "Dr. Shyama Prasad Mookerjee". www.shyamaprasad.org. http://www.shyamaprasad.org/biography.htm। আহৰণ কৰা হৈছে: 1 June 2019.
- ↑ "What was the Liaquat-Nehru pact, due to which Syama Prasad Mookerjee resigned from the Union cabinet?" (en ভাষাত). The Indian Express. 2023-06-23. https://indianexpress.com/article/explained/explained-history/liaquat-nehru-pact-syama-prasad-mookerjee-resigned-8682347/। আহৰণ কৰা হৈছে: 2024-06-24.
- ↑ "Bharatiya Jana Sangh | Indian political organization". Encyclopædia Britannica. https://www.britannica.com/topic/Bharatiya-Jana-Sangh। আহৰণ কৰা হৈছে: 1 June 2019.
- ↑ Bakshi 1991, পৃষ্ঠা. 278–306.
- ↑ Smith 2015, পৃষ্ঠা. 87.
- ↑ "History of the Party". www.bjp.org. https://www.bjp.org/en/historyoftheparty। আহৰণ কৰা হৈছে: 6 August 2019.
- ↑ Chaturvedi 2010, পৃষ্ঠা. 25.
- 1 2 3 4 MK Singh 2009, পৃষ্ঠা. 240.
- ↑ (en ভাষাত) Buddhism. Windhorse Publications. April 2019. ISBN 978-1-911407-40-9. https://books.google.com/books?id=MjOSDwAAQBAJ&dq=syama+prasad+mookerjee+brahmin&pg=PT84। আহৰণ কৰা হৈছে: 19 March 2023.
- ↑ Ghatak, Atulchandra, Ashutosher Chatrajiban Ed. 8th (Bengali Ed.), 1954, p 3, Chakraborty Chatterjee & Co. Ltd.
- ↑ Dash 1968, পৃষ্ঠা. 566.
- ↑ Parliamentary Debates: Official Report. Rajya Sabha, Volume 81, Issues 9–15, Council of States Secretariat, 1972, p. 216
- ↑ Ghatak, Atulchandra, Ashutosher Chatrajiban Ed. 8th, 1954, p 1, Chakraborty Chatterjee & Co. Ltd.
- ↑ Roy 2014, পৃষ্ঠা. 22.
- ↑ Trilochan Singh 1952, পৃষ্ঠা. 91.
- ↑ Calcutta Gazette, 7 July 1916, part 1c, page 639
- ↑ Chander 2000, পৃষ্ঠা. 75.
- ↑ KV Singh 2005, পৃষ্ঠা. 275.
- ↑ Mukhopadhyay 1993, পৃষ্ঠা. vii.
- ↑ Bakshi 1991, পৃষ্ঠা. 1.
- ↑ Das 2000, পৃষ্ঠা. 22.
- ↑ Gandhi 2007, পৃষ্ঠা. 328.
- ↑ Sen 1970, পৃষ্ঠা. 225.
- ↑ Aich 1995, পৃষ্ঠা. 27.
- ↑ The Calcutta Review, October 1938. Calcutta University, Kolkata. 1938. পৃষ্ঠা. . https://archive.org/details/dli.bengal.10689.819.
- ↑ "Recipients of Hony. Degrees". caluniv.ac.in. http://www.caluniv.ac.in/convocation/hony_degrees.html। আহৰণ কৰা হৈছে: 27 October 2017.