সক্ৰিয় আগ্নেয়গিৰি

এটা সক্ৰিয় আগ্নেয়গিৰি হৈছে এনে এটা আগ্নেয়গিৰি যি বৰ্তমান উদ্গীৰণ কৰি আছে, বা ভৱিষ্যতে উদ্গীৰণ কৰাৰ সম্ভাৱনা আছে।^[1] পৰম্পৰাগতভাৱে, ই এনে যিকোনো আগ্নেয়গিৰিক বুজায় যি হ’ল’চিন (বৰ্তমানৰ ভূ-তাত্ত্বিক যুগ যি প্ৰায় ১১,৭০০ বছৰ আগতে আৰম্ভ হৈছিল) চলি থকাৰ সময়ত উদ্গীৰণ কৰিছে। যি আগ্নেয়গিৰিত বৰ্তমান উদ্গীৰণ হোৱা নাই কিন্তু ভৱিষ্যতে হ’ব পাৰে, তাক সুপ্ত আগ্নেয়গিৰি নামেৰেও জনা যায়।^[1] যি আগ্নেয়গিৰি আৰু কেতিয়াও উদ্গীৰণ নহ'ব বা নহ'ব বুলি ভবা হয়, সেইসমূহক নিষ্ক্ৰিয় আগ্নেয়গিৰি বোলা হয়।^[1]

সংক্ষিপ্ত বিৱৰণ

সমগ্ৰ বিশ্বতে ১,৬৫০ টা সম্ভাব্য সক্ৰিয় আগ্নেয়গিৰি আছে, যাৰ ভিতৰত ৫০০ টাত ঐতিহাসিক সময়ত উদ্গীৰণ ঘটিছে।^[2] বহুতো সক্ৰিয় আগ্নেয়গিৰি প্ৰশান্ত মহাসাগৰীয় ৰিমৰ (Pacific Rim) চাৰিওফালে অৱস্থিত, যাক প্ৰশান্ত মহাসাগৰীয় ৰিং অৱ ফায়াৰ নামেৰেও জনা যায়।^[2]^[3] আনুমানিক ৫০০ নিযুত লোক সক্ৰিয় আগ্নেয়গিৰিৰ ওচৰত বসবাস কৰে।^[3]

ঐতিহাসিক সময় (বা নথিভুক্ত ইতিহাস) সক্ৰিয়ৰ বাবে আন এক সময়সীমা।^[4]^[5] নথিভুক্ত ইতিহাসৰ সময়কাল অঞ্চলভেদে ভিন্ন হয়। চীন আৰু ভূমধ্যসাগৰীয় অঞ্চলত, ই প্ৰায় ৩,০০০ বছৰ আগৰ, কিন্তু আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ আৰু কানাডাৰ প্ৰশান্ত মহাসাগৰীয় উত্তৰ-পশ্চিমত, ই ৩০০ বছৰতকৈও কম সময় আগৰ, আৰু হাৱাই আৰু নিউজিলেণ্ডত ই প্ৰায় ২০০ বছৰ আগৰ।^[4] ১৯৫১ আৰু ১৯৭৫ চনৰ ভিতৰত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় আগ্নেয়গিৰি বিজ্ঞান সংস্থা দ্বাৰা প্ৰকাশিত Catalogue of the Active Volcanoes of the World এই সংজ্ঞাটি ব্যৱহাৰ কৰে, যাৰ জৰিয়তে ৫০০-ৰো অধিক সক্ৰিয় আগ্নেয়গিৰি আছে।^[4]^[6] মাৰ্চ ২০২১ লৈকে, স্মিথচোনিয়ান ইনষ্টিটিউচন-ৰ গ্লোবেল ভলকানিজম প্ৰগ্ৰেম-এ নথিভুক্ত ঐতিহাসিক উদ্গীৰণসহ ৫৬০ টা আগ্নেয়গিৰিক স্বীকৃতি দিছে।^[7]

স্মিথচোনিয়ান ইনষ্টিটিউচন-ৰ গ্লোবেল ভলকানিজম প্ৰগ্ৰেম অনুসৰি হ’ল’চিন যুগৰ সৰ্বাধিক সংখ্যক আগ্নেয়গিৰি থকা দেশসমূহ (২০২৩ চনলৈকে):^[8]

১৯৬০ চনৰ পৰা সৰ্বাধিক সক্ৰিয় আগ্নেয়গিৰি থকা দেশসমূহ (২০২৩ চনলৈকে):^[9]

সাঁচ:পতাকা: ৫৫
সাঁচ:পতাকা: ৪০
সাঁচ:পতাকা: ৩৯ (বেছিভাগ হাৱাই, আলাস্কা, কেলিফৰ্ণিয়া, অৰেগন, ৱাশ্বিংটন ৰাজ্য আৰু প্ৰশান্ত মহাসাগৰীয় অঞ্চলৰ আগ্নেয়গিৰি এলেকা)
সাঁচ:পতাকা: ২৭
সাঁচ:পতাকা: ১৯
সাঁচ:পতাকা: ১৩
সাঁচ:পতাকা: ১২

২০২৫ চনলৈকে, নিম্নলিখিত আগ্নেয়গিৰিসমূহক পৃথিৱীৰ আটাইতকৈ সক্ৰিয় আগ্নেয়গিৰি বুলি গণ্য কৰা হয়:^[10]

কিয়ালাউয়া, বিখ্যাত হাৱাই-ৰ আগ্নেয়গিৰি, যিয়ে ১৯৮৩ চনৰ পৰা ২০১৮ চনলৈকে প্ৰায় অবিৰত, প্ৰবাহী উদ্গীৰণ (য'ত লাভা অবিৰতভাৱে মাটিত প্ৰবাহিত হয়) কৰিছে আৰু ইয়াৰ দীৰ্ঘতম-পৰ্যবেক্ষিত লাভা হ্ৰদ আছিল।
মাউণ্ট এটনা আৰু ইয়াৰ ওচৰৰ ষ্ট্ৰমবোলি, ভূমধ্যসাগৰীয় অঞ্চলৰ দুটা আগ্নেয়গিৰি।
পিটন দে লা ফুৰ্নেজ, ৰেউনিওঁ-ত অৱস্থিত, যিয়ে ঘন ঘন উদ্গীৰণ কৰে আৰু ই এক পৰ্যটন আকৰ্ষণ।

অন্যান্য অত্যন্ত সক্ৰিয় আগ্নেয়গিৰিসমূহৰ ভিতৰত আছে:

হাৱাই-ৰ মাওনা লোয়া বিশ্বৰ বৃহত্তম সক্ৰিয় আগ্নেয়গিৰি। ইয়াৰ শিখৰ সমুদ্ৰপৃষ্ঠৰ পৰা ৪ kilometer (2.5 মাইল)-ৰো অধিক আৰু সমুদ্ৰতলৰ পৰা ইয়াৰ ভিত্তি ১৭ kilometer (11 মাইল)-ৰ ওপৰত।^[11]
মাউণ্ট নাইৰাগংগো আৰু ইয়াৰ ওচৰৰ, নিয়ামুৰাগিৰা, আফ্ৰিকাৰ আটাইতকৈ সক্ৰিয় আগ্নেয়গিৰি।
নাইৰাগংগো-ৰ লাভা হ্ৰদ
ইৰ্টা এলে, আফাৰ ট্ৰায়েংগল-ত অৱস্থিত, যিয়ে কমেও ১৯০৬ চনৰ পৰা এটা লাভা হ্ৰদ বজাই ৰাখিছে।
মাউণ্ট ইৰেবাছ, এণ্টাৰ্কটিকা-ত অৱস্থিত, যিয়ে কমেও ১৯৭২ চনৰ পৰা এটা লাভা হ্ৰদ বজাই ৰাখিছে।
মাউণ্ট মেৰাপি
হুৱাকৰি / হোৱাইট আইলেণ্ড, যি ১৭৬৯ চনত ইউৰোপীয় পৰ্যবেক্ষণৰ আগৰে পৰা অবিৰত আগ্নেয় গেছ নিৰ্গমনৰ অৱস্থাত আছে।
ওল ডইনিঅ’ লেংগাই
মাউণ্ট ইবু, ইণ্ডোনেছিয়া-ৰ এটা ষ্ট্ৰেট'ভলকেন'। ২০১২ চনৰ পৰা অবিৰত উদ্গীৰণ চলি আছে।
এমব্ৰিম
বেৰেন আইলেণ্ড (আন্দামান দ্বীপপুঞ্জ)
চাংগায়
এৰেনাল আগ্নেয়গিৰি
পাকায়া
ক্লিউচেভস্কায়া চোপকা
শ্বেভেলুচ
চেমেৰু

৫ কিলোমিটাৰৰ ভিতৰত বৃহৎ জনসংখ্যা থকা হ’ল’চিন যুগৰ আগ্নেয়গিৰি:

মেক্সিকোৰ মিকোৱাকান-গুৱানাজুৱাট' আগ্নেয়গিৰি আৰু টাইৱানৰ টাটুন আগ্নেয়গিৰি গোট দুয়োটাতে ৫ কিলোমিটাৰৰ ভিতৰত ৫ নিযুততকৈ অধিক লোক বসবাস কৰে। ইটালীৰ কেম্পি ফ্লেগ্ৰেই আৰু এল চালভাড’ৰৰ ইল’পাংগ’ দুয়োটাতে আগ্নেয়গিৰিৰ পৰা ৫ কিলোমিটাৰৰ ভিতৰত ২ নিযুততকৈ অধিক লোক বসবাস কৰে। চীনৰ হাইন্যান আগ্নেয়গিৰি ক্ষেত্ৰ, ফিলিপাইনছৰ চান পাবল’ আগ্নেয়গিৰি ক্ষেত্ৰ, আৰ্মেনিয়াৰ গেঘাম আগ্নেয়গিৰি শৈলশিৰা, ইণ্ডোনেছিয়াৰ ডিয়েং আগ্নেয়গিৰি কমপ্লেক্স আৰু নিউজিলেণ্ডৰ অকলেণ্ড আগ্নেয়গিৰি ক্ষেত্ৰ প্ৰত্যেকৰে আগ্নেয়গিৰিৰ পৰা ৫ কিলোমিটাৰৰ ভিতৰত ১ নিযুততকৈ অধিক লোক বসবাস কৰে।^[12]

সংক্ষিপ্ত বিৱৰণ

দেশ অনুযায়ী

হ'কাইড'

হোনছু

ইজু দ্বীপপুঞ্জ

কিউছু

ৰিউকিউ দ্বীপপুঞ্জ

এৰিজ'না

ক'ল'ৰাড'

হাৱাই

আইডাহ'

অৰেগন

নিউ মেক্সিক'

ৱাশ্বিংটন

কেলিফৰ্ণিয়া

ৱাইঅ'মিং

তথ্যসূত্ৰ