সদস্য বাৰ্তা:মহিবুল মণ্ডল

অসম আন্দোলনৰ পৰিণতি,‘বাংলাদেশী’ খেদাৰ আহ্বান আৰু নেতাসকলৰ প্ৰতি নতুন প্ৰজন্মৰ প্ৰশ্ন!

১৯৭৯ৰ পৰা ১৯৮৫ চনলৈকে চলা অসম আন্দোলন ভাৰতৰ ইতিহাসৰ অন্যতম শক্তিশালী জন-আন্দোলন হিচাপে বিবেচিত হৈছিল। এই আন্দোলনৰ মূল উদ্দেশ্য আছিল অবৈধ অনুপ্ৰবেশকাৰী, বিশেষকৈ বাংলাদেশৰ পৰা অহা লোকসকলক চিনাক্ত কৰি ভোটাৰ তালিকাৰ পৰা তেওঁলোকৰ নাম আঁতৰোৱা আৰু অসমৰ পৰা বহিষ্কাৰ কৰা। সদৌ অসম ছাত্ৰ সন্থা (AASU) আৰু সদৌ অসম গণ সংগ্ৰাম পৰিষদৰ (AAGSP) নেতৃত্বত এই আন্দোলন অহিংসভাৱে আৰম্ভ হৈছিল যদিও পিছলৈ নেলীৰ হত্যাকাণ্ডৰ দৰে হিংসাত্মক ঘটনাৰ সৈতে জড়িত হৈ পৰিছিল। আজি, ৮০ৰ দশকৰ পিছত নতুন প্ৰজন্মৰ মাজত আকৌ এবাৰ ‘বাংলাদেশী’ খেদাৰ আহ্বান উত্থাপিত হৈছে।

উল্লেখ্য যে, অসম আন্দোলনৰ সবাতোকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ পৰিণতি আছিল ১৯৮৫ চনৰ ১৫ আগষ্টত নতুন দিল্লীত স্বাক্ষৰিত অসম চুক্তি। এই চুক্তিৰ জৰিয়তে ভাৰত চৰকাৰে অসম আন্দোলনৰ নেতাসকলৰ সৈতে একমত হৈছিল যে ১৯৭১ চনৰ ২৫ মাৰ্চৰ পিছত অসমত প্ৰৱেশ কৰা বিদেশী নাগৰিকক চিনাক্ত কৰি বহিষ্কাৰ কৰা হ’ব। এই চুক্তিৰ ফলত হিতেশ্বৰ শইকীয়াৰ নেতৃত্বাধীন চৰকাৰে পদত্যাগ কৰে আৰু অসম গণ পৰিষদ (AGP) নামৰ এটা নতুন আঞ্চলিক ৰাজনৈতিক দলৰ জন্ম হয়। ১৯৮৫ চনৰ নিৰ্বাচনত AGPই সংখ্যাগৰিষ্ঠতা লাভ কৰি প্ৰফুল্ল কুমাৰ মহন্তৰ নেতৃত্বত চৰকাৰ গঠন কৰে।

অসম চুক্তিৰ পিছত অবৈধ অনুপ্ৰবেশকাৰী চিনাক্তকৰণৰ বাবে জাতীয় নাগৰিক পঞ্জী (NRC) আৰু বিদেশী ন্যায়াধিকৰণ (Foreigners Tribunal)ৰ দৰে প্ৰক্ৰিয়াৰ গুৰুত্ব বৃদ্ধি পায়। ২০১৯ চনত NRCৰ চূড়ান্ত তালিকা প্ৰকাশিত হয়, য’ত প্ৰায় ১৯ লাখ লোকৰ নাম বাদ পৰে। কিন্তু এই প্ৰক্ৰিয়াৰ স্বচ্ছতা আৰু ফলপ্ৰসূতাক লৈ বিতৰ্ক চলি আছে।

লক্ষণীয় যে, অসম আন্দোলনৰ সময়ত হোৱা হিংসাত্মক ঘটনাৰ ভিতৰত ১৯৮৩ চনৰ নেলীৰ হত্যাকাণ্ড আছিল সবাতোকৈ ভয়াৱহ। চৰকাৰী সূত্ৰ অনুসৰি এই ঘটনাত প্ৰায় ১৮০০ লোকৰ মৃত্যু হৈছিল, যদিও অনানুষ্ঠানিক সূত্ৰই এই সংখ্যা অধিক বুলি দাবী কৰে। এই হিংসাই অসমৰ বিভিন্ন সম্প্ৰদায়ৰ মাজত বিভেদৰ সৃষ্টি কৰিছিল, বিশেষকৈ অসমীয়া আৰু বাংলা-ভাষী সম্প্ৰদায়ৰ মাজত।

আনহাতে অসম আন্দোলনৰ ফলত অসমৰ ৰাজনৈতিক পৰিৱেশত যথেষ্ট পৰিৱৰ্তন আহে। AGPৰ উত্থানৰ জৰিয়তে অসমীয়া জাতীয়তাবাদৰ ভিত্তিত এটা শক্তিশালী আঞ্চলিক দলৰ জন্ম হয়। কিন্তু সময়ৰ সৈতে AGPৰ জনপ্ৰিয়তা হ্ৰাস পায়, আৰু কংগ্ৰেছ আৰু BJPৰ দৰে ৰাষ্ট্ৰীয় দলসমূহে পুনৰ অসমৰ ৰাজনীতিত প্ৰাধান্য বিস্তাৰ কৰে।

পৰিতাপৰ বিষয় যে,  আন্দোলনৰ সময়ত হৰতাল, বন্ধ আৰু অসহযোগৰ ফলত অসমৰ অৰ্থনীতি স্থবিৰ হৈ পৰিছিল। শিক্ষিত যুৱক-যুৱতীৰ মাজত শিক্ষাৰ প্ৰতি অনীহাৰ সৃষ্টি হৈছিল, আৰু ছাত্ৰ নেতাসকলৰ কিছুমানৰ বিলাসী জীৱনশৈলী আৰু চান্দা তুলাৰ অভিযোগে জনসাধাৰণৰ মাজত হতাশাৰ সৃষ্টি কৰিছিল। ফলত অসমৰ বৌদ্ধিক, প্ৰশাসনিক আৰু কাৰিকৰী ক্ষেত্ৰত অসমীয়া সম্প্ৰদায়ৰ উপস্থিতি কমি গৈছিল।

আনফালে আন্দোলনৰ সময়ত প্ৰায় ৮৫৫ জন ছাত্ৰ-যুৱক শ্বহীদ হৈছিল। তেওঁলোকৰ ত্যাগক স্মৰণ কৰিবলৈ প্ৰতি বছৰে ১০ ডিচেম্বৰত শ্বহীদ দিৱস পালন কৰা হয়। প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীয়েও এই দিৱসক তেওঁলোকৰ সাহস আৰু ত্যাগৰ স্মৰণ হিচাপে উল্লেখ কৰিছে।

২০১৯ চনৰ নাগৰিকত্ব সংশোধনী আইন (CAA)ৰ পিছত অসমত পুনৰ উত্তেজনাৰ সৃষ্টি হৈছে। CAAৰ জৰিয়তে ২০১৪ চনৰ ৩১ ডিচেম্বৰৰ আগতে ভাৰতত প্ৰৱেশ কৰা হিন্দু, শিখ, বৌদ্ধ, জৈন, পাৰ্চী আৰু খ্ৰীষ্টান ধৰ্মৰ অনুপ্ৰবেশকাৰীসকলক নাগৰিকত্ব প্ৰদানৰ বিধানে অসমীয়া জনগোষ্ঠীৰ মাজত অসন্তোষৰ সৃষ্টি কৰিছিল। তেওঁলোকে ভাবিছিল যে এই আইনে অসম চুক্তিৰ মূল উদ্দেশ্যক দুৰ্বল কৰিব।

আনহাতে আজিৰ প্ৰজন্মৰ মাজত অসমীয়া ভাষা আৰু সাহিত্যৰ প্ৰতি আগ্ৰহ হ্ৰাস পোৱাৰ ভয়ে এই আহ্বানক প্ৰৰোচিত কৰিছিল। লগতে কিছুমান ৰাজনৈতিক দলে অসমীয়া জাতীয়তাবাদৰ ভিত্তিত ভোটৰ ৰাজনীতিৰ বাবে এই বিষয়টোক পুনৰ উত্থাপন কৰি নতুন প্ৰজন্মৰ মাজত জাতিগত পৰিচয়ৰ প্ৰশ্ন উত্থাপন কৰি তেওঁলোকে জনসমৰ্থন লাভৰ চেষ্টা কৰি আছে।

উল্লেখ্য যে, ৰাজ্যত আকৌ আৰম্ভ হৈছে বাংলাদেশী’ খেদাৰ আহ্বান । অসম আন্দোলনৰ পৰিণতিয়ে অসমৰ ৰাজনৈতিক আৰু সামাজিক ক্ষেত্ৰত যথেষ্ট প্ৰভাৱ পেলাইছিল, কিন্তু ইয়াৰ সম্পূৰ্ণ সফলতাৰ বিষয়ে আজিৰ দিনত প্ৰশ্ন উত্থাপিত হৈছে। অসম চুক্তিয়ে অবৈধ অনুপ্ৰবেশৰ সমস্যা সমাধানৰ পথ প্ৰশস্ত কৰিছিল, কিন্তু বাস্তৱায়নৰ ক্ষেত্ৰত দুৰ্বলতাৰ বাবে নতুন প্ৰজন্মৰ মাজত অসন্তোষ বাঢ়িছে। CAAৰ দৰে নীতিয়ে এই অসন্তোষক আৰু তীব্ৰ কৰিছে। তদুপৰি, অসমীয়া ভাষা আৰু সংস্কৃতিৰ সংকটৰ ভয়ে নতুন প্ৰজন্মক পুনৰ বাংলাদেশী’ খেদাৰ আন্দোলনৰ দিশে ঠেলি দিছে।

সেয়ে নেতাসকলৰ প্ৰতি নতুন প্ৰজন্মৰ প্ৰশ্ন–

- অসম চুক্তিৰ পূৰ্ণ বাস্তৱায়ন কিয় হোৱা নাই?

- NRC আৰু বিদেশী ন্যায়াধিকৰণৰ প্ৰক্ৰিয়া কিয় ফলপ্ৰসূ হোৱা নাই?

- অবৈধ অনুপ্ৰবেশৰ ফলত অসমীয়া ভাষা, সংস্কৃতি আৰু জাতিগত পৰিচয়ৰ সংৰক্ষণৰ বাবে কি ব্যৱস্থা লোৱা হৈছে?

- আন্দোলনৰ শ্বহীদসকলৰ ত্যাগৰ মৰ্যাদা ৰক্ষাৰ বাবে কি কৰা হৈছে? 2405:201:A807:81B0:2FE8:9FA4:E0A5:19C5 13:01, 28 July 2025 (ইউ.টি.চি.)